Klejek czerwonawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Klejek lepki)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Klejek czerwonawy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina klejówkowate
Rodzaj Chroogomphus
Gatunek klejek czerwonawy
Nazwa systematyczna
Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill
Mycologia 56(4): 543 (1964)
Kupferrote Gelbfuß Chroogomphus rutilus.jpg
Chroogomphus rutilans 20091012w.JPG

Klejek czerwonawy (Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill.) – gatunek grzybów z rodziny klejówkowatych (Gomphidiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Chroogomphus, Gomphidiaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Schaeffer nadając mu nazwę Agaricus rutilus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1964 r. Miller, przenosząc go do rodzaju Chroogomphus[1]. Niektóre Synonimy naukowe[1]:

  • Agaricus gomphus Pers. 1800
  • Agaricus rufescens J.F. Gmel. 1792
  • Agaricus rutilus Schaeff. 1774
  • Chroogomphus britannicus A.Z.M. Khan & Hora 1978
  • Chroogomphus corallinus O.K. Mill. & Watling 1970
  • Chroogomphus helveticus subsp. tatrensis (Pilát) Kuthan & Singer 1976
  • Chroogomphus rutilus subsp. alabamensis (Singer) Singer 1990
  • Chroogomphus rutilus subsp. michoacanensis Singer & Kuthan 1976
  • Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill. 1964 (subsp. rutilus
  • Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill. 1964 var. rutilus
  • Chroogomphus rutilus var. tatrensis (Pilát) Bon & Courtec. 1987
  • Chroogomphus testaceus (Fr.) Příhoda (in Přáhoda (Urban 1987
  • Cortinarius rutilus (Schaeff.) Gray [as Cortinaria rutila] 1821
  • Gomphidius corralinus (O.K. Mill. & Watling) Kotl. & Pouzar 1974
  • Gomphidius rutilus (Schaeff.) S. Lundell 1937
  • Gomphidius rutilus f. testaceus (Fr.) Pilát & Dermek 1974
  • Gomphidius rutilus subsp. alabamensis Singer 1946
  • Gomphidius testaceus (Fr.) Mussat (in Saccardo 1901
  • Gomphidius viscidus var. tatrensis Pilát 1926
  • Gomphus viscidus sensu auct. 2005

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: klejek lepki, bedłka lepak, klejówka mała, czop jemiołak, klejówka lepka[2].

Morfologia[edytuj]

Kapelusz

Średnicy od 3 do 8 cm. Za młodu wypukły z podwiniętym brzegiem, miedzianobrązowy, później trochę wyblakły; stary spłaszczony; wilgotny – silnie śluzowaty, suchy – gładki i błyszczący; bardzo gruby i mięsisty.

Blaszki

Najpierw miedzianoszare, po dojrzeniu ciemno-purpurowo-brązowe; bardzo grube i rzadkie; często rozwidlone i daleko zbiegające na trzon.

Trzon

Długi i wysmukły, mięsisty. miedzianopomarańczowy do żółtobrązowawego, z delikatnym, zygzakowatym wzorkiem z ochrowej osłony, w stanie suchym czasem ze zgrubiałą strefą pierścieniową.

Miąższ

Pomarańczowożółty, po naciśnięciu po pewnym czasie przebarwiony karminowo. W podstawie trzonu chromowożółty; bez zapachu i o łagodnym smaku.

Wysyp zarodników

Oliwkowoczarny. Zarodniki wydłużone, elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, brązowożółte, o średnicy 17-23 x 5,5-7 µm.

Występowanie[edytuj]

Rośnie w lasach iglastych i mieszanych, na ziemi, pod pod jodłą pospolitą, sosną zwyczajną i kosodrzewiną. Owocniki pojawiają się od lipca do listopada[2].

Znaczenie[edytuj]

Grzyb jadalny średniej jakości[3]. Grzyb mikoryzowy[2].

Gatunki podobne[edytuj]

Klejek alpejski (Chroogomphus helveticus), który ma filcowaty kapelusz. Jadalny.

Przypisy

  1. a b c d Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.

Bibliografia[edytuj]

  1. Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby : przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006. ISBN 83-7319-976-4.
  2. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 374. ISBN 83-7404-513-2.
  3. Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "DELTA W-Z", s. 352.
  4. Marek Snowarski: klejek czerwonawy (pol.). grzyby.pl. [dostęp 2012-09-07].