Kołatek uparty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kołatek uparty
Hadrobregmus pertinax
(Linnaeus, 1758)
Owad dorosły
Owad dorosły
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze wielożerne
Rodzina kołatkowate
Podrodzina Anobiinae
Plemię Hadrobregmini
Rodzaj Hadrobregmus
Gatunek kołatek uparty
Synonimy
  • Dermestes bipunctatus Schrank, 1776[1]
  • Anobium fagi Herbst, 1783[1]
  • Ptinus rufus Gmelin, 1790[1]
  • Ptinus rugosus Gmelin, 1790[1]
  • Anobium striatum Fabricius, 1787[1]
  • Dendrobium pertinax Mulsant & Rey, 1863[1]
  • Coelostethus pertinax LeConte, 1861[1]

Kołatek uparty[2], kołatek mieszkaniowy[3] (Hadrobregmus pertinax) – gatunek chrząszczy z rodziny kołatkowatych.

Chrząszcz o ciele długości od 4 do 4,5 mm, ubarwiony czarnobrunatnie, krótko i skąpo owłosiony. Czułki zbudowane są z 11 członów, z których trzy ostatnie są u samców znacznie dłuższe niż u samic. Przedplecze ma rozwarte przednie kąty o zaokrąglonych wierzchołkach i przylegające do pokryw, ostre kąty tylne. Nasada przedplecza jest niezwężona a w tylnej jego części żółte owłosienie występuje tylko w kątach zewnętrznych. Przednią część podłużnego wzgórka na przedpleczu dzieli wgłębienie. Głębokie wyżłobienie biegnie przez całe śródpiersie i przód zapiersia. Pokrywy mają rzędy o połowę węższe od międzyrzędów. Środkowe części sternitów odwłoka od drugiego do piątego są ze sobą pozrastane[2].

Larwy żerują w porażonym grzybami bielu. Samice składają jaja w szczeliny drewna jak i stare otwory wylotowe, w związku z czym w jedynym jego fragmencie rozwijać się może wiele pokoleń. Do przepoczwarczenia dochodzi jesienią, ale imagines opuszczają komory poczwarkowe dopiero wiosną. Gatunek notowany jako groźny szkodnik wtórny drewna budowlanego[4].

Owad ten zamieszkuje wszystkie kraje Europy, Kaukaz, Syberię i Daleki Wschód[2][4]. Na Półwyspie Fennoskandzkim sięga na północ daleko za koło podbiegunowe[4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Hadrobregmus pertinax (Linnaeus 1758). Fauna Europaea, Version 1.3, 19.04.2007. [dostęp 2009-04-03].
  2. a b c Jan Dominik: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 41 Kołatki – Anobiidae. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polski Związek Entomologiczny, 1955, s. 40-45.
  3. Małgorzata Bogacz-Walska, Główne przyczyny niszczenia materiałów archiwalnych, „Archeon”, 99, Warszawa 1998, s. 109-121.
  4. a b c B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska. Chrząszcze – Coleoptera. Dermestoidea, Bostrichoidea, Cleroidea i Lymexyloidea. „Katalog Fauny Polski”. XXIII (11), 1986.