Koliberek hawański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Koliberek hawański
Mellisuga helenae[1]
(Lembeye, 1850)
Ilustracja
dorosły samiec w szacie spoczynkowej
Ilustracja
samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd krótkonogie
Rodzina kolibrowate
Podrodzina kolibry
Plemię Mellisugini
Rodzaj Mellisuga
Gatunek koliberek hawański
Synonimy
  • Orthorhynchus helenæ Lembeye, 1850[2]
  • Calypte helenae (Lembeye, 1850)[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Koliberek hawański[5], hawańczyk[6] (Mellisuga helenae) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Jest najmniejszym ptakiem występującym na kuli ziemskiej. Nie wyróżnia się podgatunków[2][7].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Występuje endemicznie na Kubie i sąsiedniej wyspie Isla de la Juventud[2][8]. Całkowity zasięg występowania szacowany jest na 109 000 km². Środowisko życia stanowią lasy oraz ich obrzeża z licznymi krzewami[9].

Samiec w szacie godowej

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 6,3 cm, z czego 1,2 cm przypada na dziób, zaś 1,5 cm na ogon. Skrzydło mierzy 2,9 cm. U samca wierzch ciała zielononiebieski, połyskliwy, na karku bardziej zielonawy, zaś na pokrywach nadogonowych bardziej niebieskawy. Głowa i gardło połyskujące, szkarłatne. Spód ciała białawy, boki zielonkawe. Sterówki niebieskozielone, opalizujące. Dziób czarny. U samicy wierzch głowy bardziej matowy niż grzbiet ciała, ma ciemną plamkę pod okiem, spód ciała szarawobiały[3]. Masa ciała wynosi 1,6–1,9 grama[10].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy trwa od marca do czerwca. Gniazdo z cienkich patyczków spojone jest pajęczyną i porostami, buduje je samica. W lęgu 2 jaja, o długości nieprzekraczającej 6 mm. Inkubacja trwa 22 dni. Wysiaduje jedynie samica. Młodymi opiekuje się również ona; opuszczają gniazdo po 18 dniach od wyklucia[10] (inne źródło podaje 18–38 dni[8]). Samice przystępują do lęgów już w wieku jednego roku[8].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje koliberka hawańskiego za gatunek bliski zagrożenia (NT – near threatened) nieprzerwanie od 1994 roku. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Dawniej był to ptak pospolity i szeroko rozpowszechniony, obecnie – rzadki i występujący lokalnie. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest niszczenie i przekształcanie jego siedlisk[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mellisuga helenae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Bee Hummingbird (Mellisuga helenae) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-15)].
  3. a b Osbert Salvin & Ernst Hartert: Catalogue of Birds in the British Museum. T. 16. Picariae. 1892, s. 405.
  4. a b Mellisuga helenae, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Mellisugini Gray,GR, 1848 (wersja: 2020-07-29). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-23].
  6. koliberek hawanski (Mellisuga helenae) (Lembeye, 1850) (pol.). Avibase. [dostęp 4 października 2009].
  7. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hummingbirds (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-08-23].
  8. a b c Glick, A.: Mellisuga helenae (ang.). W: Animal Diversity Web [on-line]. 2002. [dostęp 2020-08-23].
  9. Bee Hummingbird Mellisuga helenae. BirdLife International. [dostęp 22 grudnia 2013].
  10. a b Bee hummingbird (Mellisuga helenae). ARKive. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-07)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]