Kultura Dżarmo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lokalizacja kultury Dżarmo (na czerwono)

Kultura Dżarmowczesnoneolityczna kultura archeologiczna odkryta w północnej Mezopotamii w 1948 roku przez Roberta Johna Braidwooda.

Lokalizacja[edytuj]

Kultura Dżarmo obejmowała swoim zasięgiem obszar 12–16 tys. m² na wschód od Kirkuk (50 km na wschód od miasta[1]) na stokach Zagrosu na wysokości około 800 m n.p.m.[2] Jej granice zakreślały rzeki Mały Zab od północy i Dijala od południa[1].

Badania archeologiczne[edytuj]

Kultura Dżarmo zbadana została w połowie XX wieku przez ekspedycję pod kierunkiem Roberta Johna Braidwooda. W dwunastu warstwach, z których najstarsza datowana jest na VII tysiąclecie p.n.e., odkryto pozostałości osad, składających się z domostw z glinianych cegieł zbudowanych na kamiennych fundamentach i zamykanych drewnianymi drzwiami. Ich liczba na poszczególnych poziomach sięgała 20–23. Szacuje się, że mieszkało w nich około 150–200 osób, które uprawiały soczewicę i jęczmień, a także zajmowały się zbieractwem, myślistwem i hodowlą, o czym świadczą odnalezione kości dzikich (niedźwiedź, leopard, jeleń) i udomowionych (koza, owca, onager, kor) zwierząt. Kultura pod względem rozwoju cywilizacyjnego stanowiła ogniwo pomiędzy dwoma etapami: okresu osad, gdzie głównym elementem wytwórczym było rolnictwo, a okresem osad, w których w większym stopniu obok rolnictwa rozwinęło się garncarstwo lub hodowla[2].

Na obszarze kultury Dżarmo nie znaleziono naczyń glinianych, co sugeruje, że nie znali garncarstwa[1]. Kamienne narzędzia różnią się od narzędzi zachodniej kultury natufijskiej, a znalezione pozostałości wyrobów z obsydianu wykazują związki kultury Dżarmo z kulturami Anatolii. O przenikaniu i wpływach pozostałych kultur bliskowschodnich na kulturę Dżarmo świadczą odkryte na obszarze objętym jej zasięgiem posążki bogini-matki[2], co może świadczyć o początkującym stadium rozwoju religii w społeczeństwie Dżarmo[1], zaś nowym elementem niewykrytym w kulturach sąsiadujących z Dżarmo są figurki psów i kotów[2], co nasuwa przypuszczenia o udomowieniu tych zwierząt[1].

Przypisy

  1. a b c d e M. Bielicki, Zapomniany świat Sumerów, s. 44.
  2. a b c d J. Zabłocka, Historia Bliskiego Wschodu w starożytności (od początku osadnictwa do podboju perskiego), s. 20–21.

Bibliografia[edytuj]

  • Bielicki M., Zapomniany świat Sumerów, Warszawa 1966, s. 154–256.
  • Zabłocka J., Historia Bliskiego Wschodu w starożytności (od początku osadnictwa do podboju perskiego), Wrocław 1982, s. 20–21. ​ISBN 83-04-00710-X​.