Lagarostrobos franklinii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lagarostrobos franklinii
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa nagonasienne
Klasa iglaste
Rząd araukariowce
Rodzina zastrzalinowate
Rodzaj Lagarostrobos
Gatunek Lagarostrobos franklinii
Nazwa systematyczna
Lagarostrobos franklinii (Hook.f.) Quinn
Austral. J. Bot. 30: 316 1982[3]
Synonimy
  • Dacrydium franklinii Hook.f.
  • Lepidothamnus franklinii (Hook. f.) Quinn[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Lagarostrobos frankliniigatunek drzew z rodziny zastrzalinowatych (Podocarpaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj Lagarostrobos C. J. Quinn, Austral. J. Bot. 30: 316. 14 Jul 1982 . Jest endemitem Tasmanii, gdzie rośnie w dolinie rzeki Huon oraz w nieodległych obszarach wzdłuż południowego i zachodniego wybrzeża wyspy[5]. Zasiedla brzegi rzek i strumieni, tworząc gęste drzewostany, rośnie zwykle w niższych położeniach do 150 m n.p.m., ale też na wilgotnych stanowiskach na stokach, najwyżej notowany na rzędnej 900 m n.p.m.[4] Gatunek jest bardzo długowieczny – znane są okazy w wieku 3 tysięcy lat, a dzięki wyjątkowej odporności drewna na rozkład udało się także znaleźć kopalne pnie, których zachowane słoje przyrostów rocznych pozwoliły określić osiągnięty przez nie wiek na 12 tysięcy lat. Drzewa rozmnażają się w wielu miejscach skutecznie wegetatywnie z ukorzeniających się dolnych gałęzi (naturalne → odkłady)[5]. Na stanowisku na Mt. Read drzewostan na kilku ha to najwyraźniej jeden osobnik rozmnażający się wegetatywnie[4].

Siedlisko gatunku nad rzeką Huon

Drewno cenione jest jako surowiec w stolarstwie. Pozyskuje się też z niego olejek używany jako farba, konserwant, insektycyd; także wykorzystywany w lecznictwie do zaopatrywania ran i przeciw bólom zębów[5]. Ponieważ ok. 85% zasobów gatunku występuje na obszarach chronionych, uznawany jest za niezagrożony (na czerwonej liście IUCN ma kategorię gatunku najmniejszej troski – LC)[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pęd
Pokrój
Drzewo osiągające 30 m wysokości i do 1 m średnicy. Korona drzewa gęsta, ze zwisającymi młodszymi pędami[6]. Szczególnie młode drzewa mają charakterystyczny, „płaczący” pokrój[5].
Liście
Gatunek należy do wyjątków wśród zastrzalinowatych ze względu na brak liści młodocianych. Wszystkie są łuskowate, drobne, o długości do 1 mm, ciasno ułożone na pędzie, z wyraźnym kilem[6].
Organy generatywne
Rośliny jednopienne. Kwiaty męskie z 12–15 mikrosporofilami. Strobile żeńskie wyrastają na końcach pędów, składają się z 4-8 łusek i są bardzo drobne. Nasiona są kulistawe, o średnicy 2 mm[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
  2. M.J.M. Christenhusz i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19, 2011, s. 55–70 [dostęp 2021-03-24].
  3. a b Lagarostrobos franklinii. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2018-12-19].
  4. a b c d A. Farjon, Lagarostrobos franklinii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2018-12-19] (ang.).
  5. a b c d Janet Marinelli: Wielka encyklopedia roślin. Warszawa: Świat Książki, 2006, s. 144. ISBN 83-7391-888-4.
  6. a b c John Silba: Encyclopedia coniferae. Corvallis, Oregon, USA: Harold N. Moldenkeand, Alma L. Moldenke, 1986, s. 72, seria: Phytologia Memoirs.