Latyryzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spożycie innych części rośliny (roślin)
ICD-10 T62.2
Z powodu spożycia groszku zwyczajnego - akwatynta Goi ukazująca groszek jako pokarm klęski głodu, a także efekty jego spożycia (kobieta leżąca na podłodze po porażeniu kończyn dolnych).

Latyryzm (nazywany także chorobą z Azañón, gdy występował w trakcie epidemii w wieku XIX[1]) – choroba neurodegeneracyjna spowodowana spożywaniem w dużych ilościach nasion różnych gatunków groszku Lathyrus (nie mylić z grochem Pisum), zarówno na surowo, ugotowanych lub w postaci mąki[2][3]. Choroba najczęściej występuje w okresie suszy, gdy groszek jest spożywany z powodu głodu (jest on rośliną odporną na suszę)[3][4]. Substancją wywołującą objawy jest kwas β-N-oksalilo-L-α,β-diaminopropionowy (w skrócie L-β-ODAP), będący neurotoksyną, która powoduje nieodwracalne uszkodzenie mitochondriów, co z kolei prowadzi do degeneracji neuronów ruchowych i dróg piramidowych w rdzeniu kręgowym[3].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

  • u ludzi – mielopatia i spastyczne porażenie kończyn dolnych[2][3]
  • u zwierząt (szczególnie podatne na zachorowania są konie) – świszcząca dychawica, chwiejny chód i niedowład kończyn tylnych[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. S. Giménez-Roldán, P. S. Spencer, Azañón's disease. A 19th century epidemic of neurolathyrism in Spain, „Revue Neurologique”, 172 (12), 2016, s. 748–755, DOI10.1016/j.neurol.2016.10.010, ISSN 0035-3787, PMID27871718 [dostęp 2018-04-12].
  2. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Quanle Xu i inni, β-N-Oxalyl-l-α,β-diaminopropionic Acid (β-ODAP) Content in Lathyrus sativus: The Integration of Nitrogen and Sulfur Metabolism through β-Cyanoalanine Synthase, „International Journal of Molecular Sciences”, 18 (3), 2017, DOI10.3390/ijms18030526, ISSN 1422-0067, PMID28264526, PMCIDPMC5372542 [dostęp 2018-04-12].
  3. a b c d Atira S. Bick i inni, Using Advanced Imaging Methods to Study Neurolathyrism, „The Israel Medical Association journal: IMAJ”, 18 (6), 2016, s. 341–345, ISSN 1565-1088, PMID27468527 [dostęp 2018-04-12].
  4. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Arjun L. Khandare i inni, Grass pea consumption & present scenario of neurolathyrism in Maharashtra State of India, „The Indian Journal of Medical Research”, 140 (1), 2014, s. 96–101, ISSN 0971-5916, PMID25222783, PMCIDPMC4181167 [dostęp 2018-04-12].
  5. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać T.C. Holbrook i inni, Lathyrus hirsutus (Caley Pea) Intoxication in a Herd of Horses, „Journal of Veterinary Internal Medicine”, 29 (1), 2015, s. 294–298, DOI10.1111/jvim.12515, ISSN 0891-6640, PMID25594329, PMCIDPMC4858080 [dostęp 2018-04-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • S. Bagiński, J. Mowszowicz: Krajowe rośliny trujące. Łódź: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.