Lenek stoziarn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lenek stoziarn
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd malpigiowce
Rodzina lnowate
Rodzaj lenek
Gatunek lenek stoziarn
Nazwa systematyczna
Radiola linoides Roth
Tent. fl. germ. 2(1):199. 1789[2]
Synonimy

Linum radiola L.
Millegrana radiola (L.) Druce

Lenek stoziarn (Radiola linoides Roth, właśc. Linum radiola L.[3]) – gatunek roślin z rodziny lnowatych (Linaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj lenek (Radiola). Występuje na rozległych obszarach Europy, na Bliskim Wschodzie i w górach afrykańskich (najdalej na południe sięgając Malawi)[2][4]. W Polsce występuje w rozproszeniu na terenie całego kraju[5].

Morfologia

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drobne rośliny jednoroczne, do 6 cm wysokości, rozpościerające się, rozgałęziające się widlasto, nagie, często od dołu czerwono nabiegłe[4].
Liście 
Naprzeciwległe, siedzące, jajowate, 1-nerwowe[4], do 2 mm długości[6].
Kwiaty 
Zebrane w szczytowych, regularnie widlasto rozgałęzionych kwiatostanach. Kwiaty drobne, czterokrotne, do 1,5 mm długości. Szypułki proste, cienkie. Płatki korony białe, nie dłuższe od trwałych działek kielicha. Pręcików 4, zrosłych z płatkami w krótką rurkę. Zalążnia 4-komorowa zwieńczona jest czterema wolnymi szyjkami słupka zwieńczonymi główkowatymi znamieniami[6][4].
Owoc 
Czterokomorowa torebka zawierająca w każdej komorze dwa nasiona, otwierająca się ośmioma łatkami[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne rodzaju Radiola[7]

Linodes O. Kuntze, Millegrana Adanson

Pozycja systematyczna według APWeb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z ośmiu rodzajów podrodziny Linoideae w obrębie rodziny lnowate (Linaceae)[8]. Rodzina należy do rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Rośnie w wilgotnych, piaszczystych miejscach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Gatunek charakterystyczny związku Radiolion linoidis[9].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006, 2016)[10][11] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia VU).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-22].
  2. a b Taxon: Radiola linoides Roth (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2010-05-22].
  3. Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 
  4. a b c d e Radiola. W: Gateway to African Plants [on-line]. [dostęp 2014-04-23].
  5. Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  6. a b Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  7. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-25].
  8. Family: Linaceae (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2010-05-22].
  9. Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
  10. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  11. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.