Longiskwama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Longiskwama
Longisquama
Sharov, 1970
Longiskwama
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
(bez rangi)  ?Avicephala
Rodzina Longisquamidae
Sharov, 1970
Rodzaj longiskwama
Gatunki
  • L. insignis Sharov, 1970
Rekonstrukcja

Longiskwama (Longisquama) – rodzaj wymarłego diapsyda żyjącego w późnym triasie na obecnych terenach Azji. Został opisany w 1970 roku przez Aleksandra Szarowa w oparciu o niekompletny szkielet odkryty w Kirgistanie. Szarow przypisał go do grupy Pseudosuchia, należącej do archozaurów. Swoją teorię oparł na obecności u longiskwamy okien przedoczodołowego oraz żuchwowego[1], będących synapomorfiami archozaurów (lub Archosauriformes w rozumieniu innych autorów). Przynależność longiskwamy do Archosauriformes – mimo iż wspierana przez niektórych autorów[2][3] – nie jest jednak pewna, gdyż obecności okna przedoczodołowego nie można potwierdzić[4], a domniemane okno żuchwowe jest wynikiem uszkodzenia skamieniałości[5] – i tak zresztą znajduje się ono w innym miejscu niż u archozaurów. Ponadto longiskwamy nie łączą z archozaurami żadne inne cechy diagnostyczne[4]. Uzębienie akrodontyczne oraz skostniałe kości międzyobojczykowe, występujące u longiskwamy, są z kolei cechami typowymi dla lepidozaurów[6]. Najbardziej charakterystyczną cechą longiskwamy są długie twory naskórka znajdujące się na grzbiecie zwierzęcia. W 1987 roku Haubold i Buffetaut zasugerowali, że po ich rozłożeniu na boki mogły umożliwiać longiskwamie krótki lot szybowcowy[2], jednak teoria ta nie jest obecnie uważana za prawdopodobną. W 2000 roku Terry D. Jones i współpracownicy stwierdzili, że twory te są bardzo podobne do piór współczesnych ptaków i prawdopodobnie z nimi homologiczne, ocenili jednak, że stopień pokrewieństwa pomiędzy longiskwamą a ptakami pozostaje nieznany[3]. David Unwin i Michael J. Benton (2001) oraz Robert Reisz i Hans-Dieter Sues (2000) stwierdzili jednak, że struktury interpretowane przez Jonesa i współpracowników jako „nieptasie pióra” są w rzeczywistości w wielu aspektach całkowicie odmienne od piór ptaków[4][7]. Unwin i Benton odrzucili hipotezę o przynależności longiskwamy do archozaurów[4], a wraz z Alifanowem stwierdzili, że teorię mówiącą, iż Longisquama jest przodkiem ptaków należy odrzucić ze względu na brak dowodów na jej poparcie[6]. Analiza filogenetyczna przeprowadzona w 2004 roku przez Phila Sentera sugeruje, że Longisquama nie tylko nie należy do archozaurów, lecz jest bazalnym przedstawicielem diapsydów, przypuszczalnie należącym do grupy Avicephala[8]. Badania Sebastiana Voigta i współpracowników z 2009 roku nie wspierają kategoryzowania wydłużonych tworów na grzbiecie longiskwamy ani jako piór, ani jako łusek. Voigt i in. sugerują, że struktury te wykształciły się w dwustopniowym procesie przypominającym proces powstawania pióra i są przykładem niezwykłej plastyczności tworów naskórka występujących u zauropsydów[9].

Longisquama była prawdopodobnie nadrzewnym owadożercą – ostre, stożkowate zęby są dobrze przystosowane do przebijania chitynowych pancerzyków owadów, a dobrze wykształcona obręcz barkowa, proporcje kończyn przednich oraz wydłużone paliczki sugerują zdolność do wspinania się na drzewa[6].

Przypisy

  1. Alexandr G. Sharov. [Unusual reptile from the Lower Triassic of Fergana]. „Paleontologicheskii Zhurnal”. 1970 (1), s. 127–131, 1970 (ros.). 
  2. a b H. Haubold, É. Buffetaut. Une nouvelle interprétation de Longisquama insignis, reptile énigmatique du Trias supérieur d'Asie centrale [A new interpretation of Longisquama insignis, an enigmatic reptile from the Upper Triassic of Central Asia]. „Comptes rendus de l'Académie des sciences. Série 2, Mécanique, Physique, Chimie, Sciences de l'univers, Sciences de la Terre”. 305 (1), s. 65–70, 1987 (fr.). 
  3. a b Terry D. Jones, John A. Ruben, Larry D. Martin, Evgeny N. Kurochkin, Alan Feduccia, Paul F. A. Maderson, Willem J. Hillenius, Nicholas R. Geist, Vladimir Alifanov. Nonavian feathers in a Late Triassic archosaur. „Science”. 288 (5474), s. 2202–2205, 2000. DOI: 10.1126/science.288.5474.2202 (ang.). 
  4. a b c d David M. Unwin, Michael J. Benton. Longisquama fossil and feather morphology. „Science”. 291 (5510), s. 1900–1901, 2001. DOI: 10.1126/science.291.5510.1899c. PMID: 11245191 (ang.). 
  5. David Peters. A redescription of four prolacertiform genera and implications for pterosaur phylogenesis. „Rivista Italiana di Paleontologia e Stratigrafia”. 106 (3), s. 293–336, 2000 (ang.). 
  6. a b c David M. Unwin, Vladimir Alifanov, Michael J. Benton: Enigmatic small reptiles from the Late Triassic of Kirghizia. W: Michael J. Benton, Evgeny Kurochkin, Mikhail Shishkin, David M. Unwin (red.): The Age of Dinosaurs in Russia and Mongolia. Cambridge University Press, 2000, s. 177–187. DOI: 10.2277/052154582X. ISBN 0521554764.
  7. Robert R. Reisz, Hans-Dieter Sues. Palaeontology: The 'feathers' of Longisquama. „Nature”. 408, s. 428, 2000. DOI: 10.1038/35044204 (ang.). 
  8. Phil Senter. Phylogeny of Drepanosauridae (Reptilia: Diapsida). „Journal of Systematic Palaeontology”. 2 (3), s. 257–268, 2004. DOI: 10.1017/S1477201904001427 (ang.). 
  9. Sebastian Voigt, Michael Buchwitz, Jan Fischer, Daniel Krause, Robert Georgi. Feather-like development of Triassic diapsid skin appendages. „Naturwissenschaften”. 96 (1), s. 81–86, 2009. DOI: 10.1007/s00114-008-0453-1 (ang.).