Marcus Aurelius Cleander

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Marcus Aurelius Cleander (z gr. Κλέανδρος 'sławny mąż'; ur.? , zm. 190, Rzym) – niewolnik, następnie wyzwoleniec cesarski, z pochodzenia Frygijczyk, wpierw pokojowiec (łac. cubicularius), później prefekt pretorianów.

Odgrywał decydującą rolę na dworze Kommodusa od śmierci oskarżonego o spisek prefekta pretorianów Perennisa (185), do którego obalenia w znacznej mierze się przyczynił[1]. Kolejnych prefektów zmieniano zgodnie z jego życzeniem.

W 188 po zgładzeniu prefekta pretorianów Ebutianusa sam zajął jego miejsce lub przejął jego wpływy, a prefektem pretorian został Niger[2][3].

Wykorzystując wielkie zaufanie cesarza, zbyt zajętego walkami gladiatorskimi by kierować państwem, Kleander sprzedawał stanowiska i urzędy, zaś zostawszy prefektem mianował jeszcze dwóch innych na to samo stanowisko; w ten sposób pierwszy raz w historii Imperium Rzymskiego było trzech prefektów pretoriańskich jednocześnie[4].

W 190 w czasie rozruchów jakie wybuchły w Rzymie na tle głodu – spowodowanego według jednych źródeł przez samego Kleandra dążącego jakoby do objęcia tronu[5], według innych przez jego rywala, ministra aprowizacji (praefectus annonae) Papiriusza Dionizjusza[6] – cesarz, aby uspokoić wzburzone tłumy, poświęcił swego faworyta i wydał go (wraz z jego rodziną i przyjaciółmi) na śmierć[7].

Przypisy

  1. Kasjusz Dion ↓, Historia rzymska LXXIII, 9.
  2. Historia Augusta ↓, Kommodus 6,6.
  3. Kłodziński 2012 ↓, s. 21.
  4. Historia Augusta ↓, Kommodus 6.
  5. Herodian ↓, Historia Cesarstwa Rzymskiego I, 12.
  6. Kasjusz Dion ↓, Historia rzymska 13.
  7. Herodian ↓, Historia Cesarstwa Rzymskiego I, 13.

Bibliografia[edytuj]

Źródła
Opracowania
  • Karol Kłodziński: Marcus Aurelius Cleander – praefectus praetorio or a pugione of the Emperor Commodus?. W: Society and Religions. Studies in Greek and Roman History. Edytor Danuta Musiał. T. 3. Toruń: 2010, s. 55–77. ISBN 978-83-231-2596-9. (ang.)
  • Karol Kłodziński. Prefekci pretorianów cesarza Kommodusa. „KLIO. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym”. 20 (1), 2012. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. ISSN 1643-8191. 

Linki zewnętrzne[edytuj]