Marlewo (Poznań)
Marlewo – część Poznania, leżąca na terenie osiedla samorządowego Starołęka-Minikowo-Marlewo. Sąsiaduje ze Starołęką Wielką i Minikowem.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Obecna część miasta Poznań o nazwie Marlewo była kiedyś osobną wsią położoną 7,5 km na południe od Starego Rynku w Poznaniu. W granicach miasta Poznania znalazła się od ok. 1900. Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIII wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1296 gdzie odnotowano ją pod obecną nazwą „Marlewo” [1].
Miejscowość była wsią kościelną, a przejściowo rycerską. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1296 odnotowana w parafii Głuszyna[1].
Pierwszy zapis związany ze wsią pochodzi z 1296 kiedy Mikołaj Przedpełkowic, herbu Łodzia dał biskupowi poznańskiemu Janowi Gerbiczowi oraz kapitule katedry poznańskiej wieś Główczyn (prawdopodobnie Główczyn koło Żerkowa w powiecie pyzdrskim), a otrzymał od nich w zamian wieś Marlewo. W 1296 biskup poznański Jan Gerbicz erygował kolegiatę w Głuszynie uposażoną przez wojewodę kaliskiego komesa Mikołaja i wówczas do uposażenia jednego z kanonikatów należała także dziedzina Marlewo wraz z dziesięcinami[1].
W 1429 Jan zwany Chojnica kanonik w Głuszynie wydzierżawił Tomisławowi Gądkowskiemu dziedzicowi w Starołęce część Marlewa stanowiącą uposażenie jego kanonikatu w Głuszynie na 4 lata za 3 grzywny oraz za 3 wiardunki rocznie. Dzierżawca zobowiązał się strzec granic wspomnianej części Marlewa, a wraz z nim podobne zobowiązanie złożyli również miejscowi wieśniacy: Wojciech Koczel i Jan Głąb. W 1466 kanonik Stanisław Witkowski prebendariusz w Głuszynie wydzierżawił na rok 8 kmieciom z Garaszewa opuszczoną dziedzinę Marlewo. Według umowy każdy z nich miał zapłacić jeden wiardunek w ramach tej dzierżawy[1].
Miejscowość nie występuje w Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej ani w rejestrach poborowych z XVI wieku. Pojawia się natomiast ponownie w rejestrze ofiary dziesiątego grosza z 1789. Widnieje także na mapach Perthéersa i Gillego z końca XVIII wieku oraz na mapach współczesnych. Historycy nie mają pewności, czy obecne położenie Marlewa odpowiada ściśle położeniu średniowiecznej dziedziny Marlewo[1].
Dzielnica zabudowana głównie domami jednorodzinnymi położona jest w okolicy ul. Ożarowskiej i Czernichowskiej.
W roku 1994 tomik poetycki Marlewo wydał Dariusz Sośnicki.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Antoni Gąsiorowski: Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu, cz. III L-Q, hasło „Marlewo”. Poznań: Wydawnictwo PTPN, 1992, s. 90.
- Poznań – atlas aglomeracji 1:15.000. Poznań: CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, 2008. ISBN 978-83-7445-018-8.
- Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz: Poznań od A do Z. Poznań: KAW, 1986, s. 80. ISBN 83-03-01260-6.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Marlewo, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.