Metabolomika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Metabolomika – dziedzina nauki zajmująca się analizą jakościową i ilościową niskocząsteczkowych produktów naturalnych endogennych metabolitów (pierwotnych i wtórnych inaczej dodatkowych), które tworzą metabolom[1][2]. Jest zaliczana – obok genomiki, transkryptomiki i proteomiki – do biologii systemowej[3].

Metabolom[edytuj | edytuj kod]

Metabolom rozumiany jest jako zbiór substancji drobnocząsteczkowych charakteryzujących się różnymi własnościami fizykochemicznymi, będącymi składnikami szlaków metabolomicznych w badanym systemie (organizmie, tkankach, komórkach. Wyniki badań gromadzi się w specjalnie przygotowanych bazach danych. W bazie zawierającej dane o metabolizmie człowieka HMDB (ang. human metabolomics database) umieszczono informację o 6500 metabolitach, szacuje się, że u roślin występuje ich 200 000[2].

Metabolomika a metabonomika[edytuj | edytuj kod]

Początkowo terminów tych używano wymiennie, w ostatnich latach podjęto próby specyficznego zdefiniowania znaczenia obu definicji[4]. Celem badań metabolomicznych organizmów żywych (rozumianych jako systemy biologiczne) jest zarówno katalogowanie jak i oznaczanie ilościowe jak największej liczby związków chemicznych w analizowanych próbach (materiał biologiczny). Metabonomika zajmuje się profilowaniem zmian ilościowych i jakościowych metabolitów w organizmie człowieka (lub zwierząt modelowych) jako odpowiedzi na stresy (choroba, działanie substancji toksycznych, o działaniu farmakologicznym) lub związane z odpowiedzią na zmiany w przyjmowanej diecie[1].

Techniki analityczne[edytuj | edytuj kod]

Metabolomika wykorzystuje takie techniki analityczne jak:[5]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b Maciej Stobiecki. Metabolomika – narzędzie w genomice funkcjonalnej i biologii systemów. „Biotechnologia”. 2 2009 (85), s. 54-64, 2016. 
  2. a b Agnieszka Drabik: Analiza metabolomu - zróżnicowanej chemicznie matrycy. W: Agnieszka Kraj, Anna Drabik, Jerzy Silberring: Proteomika i metabolomika. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010, s. 15-19.
  3. Kwasy nukleinowe, synteza białek, regulacja ekspresji genów oraz inżynieria genetyczna. W: Wacław Minakowski, Stanisław Weidner, Krzysztof Kulka: Biochemia kręgowców. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 258-404. ISBN 83-01-14467-X.
  4. Royston Goodacre. Metabolomics of a Superorganism. „Journal of Nutrition”. 1 2007 (137), s. 259S-266S, 2016. 
  5. "Omika" i bilogia systemów. W: Agnieszka Kraj, Anna Drabik, Jerzy Silberring: Proteomika i metabolomika. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010, s. 15-19.