Mikałaj Markiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Mikałaja (Mikoły) Markiewicza, białoruskiego dziennikarza. Zobacz też: Mykoła Markewycz, XIX-wieczny etnograf ukraiński.
Mikałaj Markiewicz
Мікалай Мікалаевіч Маркевіч
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1962
Czerniczy
Deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji
Okres od 1990
do 1995
Przynależność polityczna Białoruski Front Ludowy, Opozycja BNF

Mikałaj Mikałajewicz Markiewicz (biał. Мікалай Мікалаевіч Маркевіч[a], ros. Николай Николаевич Макревич, Nikołaj Nikołajewicz Markiewicz; ur. 29 czerwca 1962) – białoruski dziennikarz i polityk, w latach 1990–1995 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji; członek Opozycji BNF – frakcji parlamentarnej partii Białoruski Front Ludowy (Biełaruski Narodny Front), o charakterze antykomunistycznym i niepodległościowym; redaktor gazety „Pahonia”, skazany w 2002 roku na 2,5 roku więzienia na artykuł naruszający godność prezydenta Łukaszenki.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 29 czerwca 1962 roku we wsi Czernicze w rejonie żytkowickim obwodu homelskiego Białoruskiej SRR, ZSRR. W 1984 roku ukończył Kaliningradzki Uniwersytet Państwowy. W latach 1988–1992 był członkiem kulturalno-historycznego klubu „Pochodnia”, a od 1992 roku – przewodniczącym Społecznego Zrzeszenia Kulturalno-Oświatowej Fundacji „Baćkauszczyna”. Żonaty, ma troje dzieci. Prawosławny. Członek Partii BNF. 12 września 2003 roku stanął na czele grodzieńskiego oddziału Towarzystwa Języka Białoruskiego im. Franciszka Skaryny[1].

Należał do KPZR. Pod wpływem idei białoruskiego odrodzenia narodowego przełomu lat 80. i 90. opuścił tę partię i wstąpił do Białoruskiego Frontu Ludowego[2].

Praca dziennikarska[edytuj | edytuj kod]

Pracował jako korespondent gazet „Wysota” (1984–1986), „Grodnienskaja prawda” (1986–1991) i własny korespondent „Narodnej Gaziety” w obwodzie grodzieńskim (1992). W roku 1992 został redaktorem gazety „Pahonia” w Grodnie. Od 1997 roku przewodniczył Grodzieńskiej Organizacji Białoruskiego Związku Dziennikarzy[1].

Przed wyborami prezydenckimi w 2001 roku w gazecie „Pahonia” ukazał się artykuł Pawła Mażejki, krytyczny wobec prezydenta Alaksandra Łukaszenki. Jesienią 2001 roku Wyższy Sąd Gospodarczy Białorusi uznał go za materiał naruszający powagę i godność prezydenta, w związku z czym zlikwidował gazetę. Z tej samej przyczyny, 24 czerwca 2002 roku sąd Rejonu Lenińskiego Grodna skazał Mikałaja Markiewicza, jako redaktora „Pahoni”, na 2 lata i 6 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok odbywał w IUOT miasta Osipowicze, w zakładzie półotwartym, tzw. chemii. W ramach odbywanej kary musiał wykonywać prace społeczne i regularnie meldować się w zakładzie. Zwolniony został 15 marca 2004 roku[1].

Mikałaj Markiewicz był także redaktorem niepaństwowej gazety „Dień”; również zamkniętej przez władze[1].

Działalność parlamentarna[edytuj | edytuj kod]

W 1990 roku Mikałaj Markiewicz został deputowanym ludowym do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kadencji z Grodzieńskiego-Nadniemieńskiego Okręgu Wyborczego Nr 241. Wchodził w skład Komisji Rady Najwyższej ds. Jawności, Środków Masowego Przekazu i Praw Człowieka oraz Komisji Rady Najwyższej ds. Ekologii i Racjonalnego Wykorzystania Zasobów Naturalnych. Brał udział w opracowaniu i przyjęciu Deklaracji o Państwowej Suwerenności Białorusi oraz przygotowaniu projektów ustaw na nadzwyczajnej sesji Rady Najwyższej 24–25 sierpnia 1991 roku, w czasie której ogłoszono niepodległość Białorusi[3].

Współautor szeregu projektów ustaw, w tym w dziedzinie środków masowego przekazu. Pomysłodawca[4] i uczestnik głodówki deputowanych Opozycji BNF 11–12 kwietnia 1995 roku w Sali Owalnej parlamentu, ogłoszonej na znak protestu przeciwko zainicjowanemu przez prezydenta Łukaszenkę referendum na temat wprowadzenia języka rosyjskiego jako drugiego języka państwowego, zmiany symboli państwowych Białorusi (biało-czerwono-białej flagi i herbu Pogoni) na symbole nawiązujące do radzieckich, integracji ekonomicznej z Federacją Rosyjską i prawa prezydenta do rozwiązywania parlamentu[3]. W nocy z 11 na 12 kwietnia został razem z innymi protestującymi wywleczony siłą z sali parlamentu przez zamaskowanych funkcjonariuszy wojska i służb specjalnych, pobity, wepchnięty do samochodu, wywieziony, a następnie wyrzucony na ulicy w centrum Mińska[5].

W 2010 roku Zianon Pazniak opisał w swoich wspomnieniach Mikałaja Markiewicza z początku lat 90. następująco:

Quote-alpha.png
najmłodszy nasz deputowany, człowiek silny fizycznie (trenuje sambo), łagodny, uśmiechnięty i solidarny, z sercem chorym na Białoruś. Pozytywnie odznaczył się nie tylko w parlamencie, ale i w działalności pozaparlamentarnej[6].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Występuje także jako Мікола Маркевіч (czyt. Mikoła Markiewicz).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Макревич Николай Николаевич (ros.). who.bdg.by. [dostęp 2018-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-06)].
  2. Алег Трусаў: Пераможцы (biał.). ARCHE Paczatak, 2009-01-05. [dostęp 2018-05-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
  3. a b Навумчык 2010 ↓, s. 249–250
  4. Пазьняк 2010 ↓, s. 48
  5. Сяргей Навумчык: Зьбіцьцё дэпутатаў БНФ: хроніка, фота, відэа (biał.). Radio Swaboda, 2010-04-09. [dostęp 2018-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-08)].
  6. Пазьняк 2010 ↓, s. 276

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]