Mikałaj Markiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Mikałaja (Mikoły) Markiewicza, białoruskiego dziennikarza. Zobacz też: Mykoła Markewycz, XIX-wieczny etnograf ukraiński.
Mikałaj Markiewicz
Мікалай Маркевіч
Data i miejsce urodzenia 29 czerwca 1962
Wioska Czerniczy, Aziaranski sielsawiet
Deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji
Okres od 1990
do 1995
Przynależność polityczna Białoruski Front Ludowy, Opozycja BNF

Mikałaj Mikałajewicz Markiewicz (biał. Мікалай Мікалаевіч Маркевіч[1], ros. Николай Николаевич Макревич, Nikołaj Nikołajewicz Markiewicz; ur. 29 czerwca 1962) – białoruski dziennikarz i polityk, w latach 1990–1995 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji; członek Opozycji BNF – frakcji parlamentarnej partii Białoruski Front Ludowy (Biełaruski Narodny Front), o charakterze antykomunistycznym i niepodległościowym; redaktor gazety "Pahonia", skazany w 2002 roku na 2,5 roku więzienia na artykuł naruszający godność prezydenta Łukaszenki.

Dane biograficzne[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 29 czerwca 1962 roku we wsi Czernicze w rejonie żytkowickim obwodu homelskiego Białoruskiej SRR. W 1984 roku ukończył Kaliningradzki Uniwersytet Państwowy. W latach 1988–1992 był członkiem kulturalno-historycznego klubu "Pochodnia", a od 1992 roku – przewodniczącym Społecznego Zrzeszenia Kulturalno-Oświatowej Fundacji "Baćkauszczyna". Żonaty, ma troje dzieci. Prawosławny. Członek Partii BNF. 12 września 2003 roku stanął na czele grodzieńskiego oddziału Towarzystwa Języka Białoruskiego im. Franciszka Skaryny[2].

Należał do KPZR. Pod wpływem idei białoruskiego odrodzenia narodowego przełomu lat 80. i 90. opuścił tę partię i wstąpił do Białoruskiego Frontu Ludowego[3].

Praca dziennikarska[edytuj | edytuj kod]

Pracował jako korespondent gazet "Wysota" (1984–1986), "Grodnienskaja prawda" (1986–1991) i własny korespondent "Narodnej Gaziety" w obwodzie grodzieńskim (1992). W roku 1992 został redaktorem gazety "Pahonia" w Grodnie. Od 1997 roku przewodniczył Grodzieńskiej Organizacji Białoruskiego Związku Dziennikarzy[2].

Przed wyborami prezydenckimi w 2001 roku w gazecie "Pahonia" ukazał się artykuł Pawła Mażejki, krytyczny wobec prezydenta Alaksandra Łukaszenki. Jesienią 2001 roku Wyższy Sąd Gospodarczy Białorusi uznał go za materiał naruszający powagę i godność prezydenta, w związku z czym zlikwidował gazetę. Z tej samej przyczyny, 24 czerwca 2002 roku sąd Rejonu Lenińskiego Grodna skazał Mikałaja Markiewicza, jako redaktora "Pahoni", na 2 lata i 6 miesięcy ograniczenia wolności. Wyrok odbywał w IUOT miasta Osipowicze, w zakładzie półotwartym, tzw. chemii. W ramach odbywanej kary musiał wykonywać prace społeczne i regularnie meldować się w zakładzie. Zwolniony został 15 marca 2004 roku[2].

Mikałaj Markiewicz był także redaktorem niepaństwowej gazety "Dień"; również zamkniętej przez władze[2].

Działalność parlamentarna[edytuj | edytuj kod]

W 1990 roku został wybrany na deputowanego ludowego do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kadencji z Grodzieńskiego-Nadniemieńskiego Okręgu Wyborczego Nr 241 w obwodzie grodzieńskim. Wchodził w skład Komisji Rady Najwyższej ds. Jawności, Środków Masowego Przekazu i Praw Człowieka oraz Komisji Rady Najwyższej ds. Ekologii i Racjonalnego Wykorzystania Zasobów Naturalnych. Brał udział w opracowaniu i przyjęciu Deklaracji o Państwowej Suwerenności Białorusi oraz przygotowaniu projektów ustaw na nadzwyczajnej sesji Rady Najwyższej 24–25 sierpnia 1991 roku, w czasie której ogłoszono niepodległość Białorusi[4].

Współautor szeregu projektów ustaw, w tym w dziedzinie środków masowego przekazu. Pomysłodawca[5] i uczestnik głodówki deputowanych Opozycji BNF 11–12 kwietnia 1995 roku w Sali Owalnej parlamentu, ogłoszonej na znak protestu przeciwko zainicjowanemu przez prezydenta Łukaszenkę referendum na temat wprowadzenia języka rosyjskiego jako drugiego języka państwowego, zmiany symboli państwowych Białorusi (biało-czerwono-białej flagi i herbu Pogoni) na symbole nawiązujące do radzieckich, integracji ekonomicznej z Rosją i prawa prezydenta do rozwiązywania parlamentu[4]. W nocy z 11 na 12 kwietnia został razem z innymi protestującymi wywleczony siłą z sali parlamentu przez zamaskowanych funkcjonariuszy wojska i służb specjalnych, pobity, wepchnięty do samochodu, wywieziony, a następnie wyrzucony na ulicy w centrum Mińska[6].

W 2010 roku Zianon Pazniak opisał w swoich wspomnieniach Mikałaja Markiewicza z początku lat 90. następująco:

Quote-alpha.png
najmłodszy nasz deputowany, człowiek silny fizycznie (trenuje sambo), łagodny, uśmiechnięty i solidarny, z sercem chorym na Białoruś. Pozytywnie odznaczył się nie tylko w parlamencie, ale i w działalności pozaparlamentarnej[7].

Przypisy

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
    • przy użyciu białoruskiej łacinki: Mikałaj Mikałajevič Markievič;
    • występuje także jako Мікола Маркевіч (czyt. Mikoła Markiewicz).
  2. a b c d Markiewicz Nikołaj Nikołajewicz (ros.). Kto jest′ Kto w Riespublikie Biełaruś. [dostęp 2010-09-28].
  3. Aleh Trusau: Pieramożcy (biał.). ARCHE Paczatak, 2009-01-05. [dostęp 2012-01-31].
  4. a b Siarhiej Nawumczyk: Deputaty Apazycyi BNF u Wiarchounym Sawiecie XII Sklikańnia. W: Siarhiej Nawumczyk, Zianon Pazniak: Deputaty niezależnaści. s. 249–250.
  5. Zianon Pazniak: Deputaty niezależnaści (zamiest pradmowy). W: Siarhiej Nawumczyk, Zianon Pazniak: Deputaty niezależnaści. s. 48.
  6. Siarhiej Nawumczyk: Źbićcio deputatau BNF: chronika, fota, widea (biał.). Radio Swaboda, 2010-04-09. [dostęp 2010-09-11].
  7. Zianon Pazniak: Słowa pra kaleh i siabrou. W: Siarhiej Nawumczyk, Zianon Pazniak: Deputaty niezależnaści. s. 276.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]