Przejdź do zawartości

Mina kotwiczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Typowa kotwiczna mina kontaktowa wz. 08/39 (Skansen Broni Morskiej, Hel)
Fazy stawiania miny kotwicznej (na lewo, fazy a do d) i przekrój kontaktowej miny kotwicznej (na prawo).
Na lewo: Mine – mina, cable – minlina, poids – ciężarek. Na prawo: Chambre a Air de flotassion – powietrzna komora wypornościowa, Charge explosive – ładunek wybuchowy, Chambre d’ancre – kotwica, treuil – bęben minliny
Niemiecka kontaktowa mina kotwiczna u wybrzeży Australii w czasie II wojny światowej
Trał morski min kotwicznych

Mina kotwiczna – typ miny morskiej, unoszącej się w toni morskiej i umocowanej w jednym miejscu za pomocą kotwicy.

Kotwiczna mina morska składa się z kadłuba, zawierającego ładunek materiału wybuchowego i urządzenia odpalające. Kadłub ma pływalność dodatnią, jest przymocowany za pomocą minliny do kotwicy, która spoczywa na dnie i utrzymuje minę w określonym położeniu. Kotwica miny ma też wewnątrz urządzenia, które regulują długość minliny, dzięki czemu kadłub utrzymywany na żądanej głębokości pod powierzchnią wody[1].

Najwcześniejsze miny morskie były zazwyczaj typu kotwicznego. Są używane do dziś, ponieważ są niezwykle tanie w porównaniu z jakąkolwiek inną bronią przeciwokrętową i są skuteczne, zarówno jako broń psychologiczna, jak i metoda zatapiania wrogich statków lub okrętów podwodnych[2].

W początkowym okresie I wojny światowej brytyjska Royal Navy stosowała miny kotwiczne na kanale La Manche, a później na dużych obszarach Morza Północnego, aby utrudniać patrole niemieckim okrętom podwodnym. Później powszechnie stosowano amerykańskie miny antenowe, ponieważ okręty podwodne mogły znajdować się na dowolnej głębokości. Ten typ miny miał miedziany drut przymocowany do boi, która unosiła się nad ładunkiem wybuchowym, który był obciążony do dna morskiego stalowym kablem. Jeśli stalowy kadłub okrętu podwodnego dotykał miedzianego drutu, niewielka zmiana napięcia spowodowana kontaktem dwóch różnych metali, inicjowała detonację ładunku wybuchowego[3]..

Stawianie miny kotwicznej

[edytuj | edytuj kod]

Mina kotwiczna jest ustawiana na powierzchni wody lub na określonej głębokości, a minlina łącząca minę z kotwicą na dnie morskim zapobiega jej odpłynięciu. Po zrzucie miny do wody, wpierw opada ciężarek, a mina właściwa, która ma dodatnią pływalność, unosi się w wodzie (patrz ilustracja, faza a). Ciężarek opadając napina swoją linkę, która zwalnia hamulec bębna minliny, która zaczyna się rozwijać (faza b). Gdy ciężarek opadnie na dno, jego linka ulegnie zwolnieniu, co zatrzyma rozwijanie się minliny (faza c). Ostatecznie, kotwica miny opada na dno, ściągając minę na głębokość równą długości linki ciężarka (faza d)[4].

Brytyjskie miny z czasów II wojny światowej można było ustawić na wodzie o głębokości ponad 1800 metrów (aczkolwiek wymagało to cieńszych minlin, które miały mniejszą wytrzymałość) i na głębokości do 90 m po powierzchnią wody. Większość min postawiono na wodach płytszych niż 180 m. Ładunek wybuchowy wahał się od 45 kg do 320 kg. W zależności od typu, stawiane były przez okręty podwodne, nawodne lub samoloty. Miny o wysokiej pływalności preferowane były na obszarach, gdzie występowały silne prądy pływowe[5].

Głębokość pod powierzchnią, na której mina unosi się na wodzie, można ustawić tak, aby zagrożone były tylko okręty o dużym zanurzeniu, takie jak lotniskowce, pancerniki lub duże statki towarowe, co chroni minę przed użyciem na mniej wartościowym celu[2].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Jerzy Modrzewski: Encyklopedia techniki wojskowej. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, s. 381. ISBN 83-11-07275-2.
  2. 1 2 Naval mine – contained explosive device placed in water to destroy ships or submarines. Worldwide Independent Inventors Association. [dostęp 2025-06-29]. (ang.).
  3. Moored-contact. Mineman Memories. [dostęp 2025-06-29]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (ang.).
  4. Regulamin służby broni podwodnej. T. I, część 6: Podręcznik dla podoficera specjalności minerskiej (opis miny „Rybka“). Warszawa: Marynarka Wojenna, 1925, s. 18–19. [dostęp 2025-11-03].
  5. John Campbell: Naval Weapons of World War Two. Annapolis: Naval Institute Press, 2002, s. 94-99.

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]