Model rozwoju kompetencji braci Dreyfus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Model rozwoju kompetencji braci Dreyfus – model tego, jak osoby uczące się pozyskują umiejętności poprzez instrukcje oraz działanie, wykorzystywany w edukacji i badaniach operacyjnych. Bracia Stuart oraz Hubert Dreyfus zaproponowali ten model w roku 1980 w 18-stronicowym rapocie dotyczącym ich badań na Universytecie Kalifornijskim w Berkeley, w Centrum Badań Operacyjnych dla Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych Biura Badań Naukowych[1]. Według modelu uczący się przechodzi pięć różnych etapów: nowicjusz (ang. novice), kompetentny (competent), biegły (ang. proficient), ekspert (ang. expert) oraz mistrz (ang. master).

Model Braci Dreyfus[edytuj | edytuj kod]

Model Braci Dreyfus bazuje na czterech właściwościach:

  • Przypomnienie (ang. recollection): nie sytuacyjne albo sytuacyjne
  • Rozpoznawanie (ang. recognition): fragmentaryczne albo całościowe
  • Decyzje: analityczna albo intuicyjna
  • Świadomość (ang. awareness): monitorująca albo wchłonięta

Oryginalny model zawierał mistrzostwo jako ostatni etap. W swojej książce Mind over Machine, został on nieco dostosowany by kończyć się na poziomie ekspert[2]. Doprowadziło to do pięciostopniowego procesu:

Cecha/Poziom umiejętności Nowicjusz Zaawansowany początkujący Kompetentny Biegły Ekspert
Przypomnienie nie-sytuacyjne sytuacyjne sytuacyjne sytuacyjne sytuacyjne
Rozpoznawanie fragmentaryczne fragmentaryczne całościowe całościowe całościowe
Decyzje analityczna analityczna analityczna intuicyjna intuicyjna
Świadomość monitorująca monitorująca monitorująca monitorująca wchłonięta

Krytyka modelu[edytuj | edytuj kod]

Krytykę modelu Dreyfusa przedstawili Gobet i Chassy[3][4] którzy zaproponowali alternatywną teorię dla intuicji.

Ponadto, wg modelu braci Dreyfus – analityczne myślenie nie odgrywa żadnej roli w przypadku ekspertów, którzy działają tylko intuicyjnie. Istnieje jednak wiele dowodów na to, że eksperci w rzeczywistości często stosunkowo wolno rozwiązują problemy (np. wyszukiwanie z wyprzedzeniem w szachach).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stuart E. Dreyfus, Hubert L. Dreyfus: A Five-Stage Model of the Mental Activities Involved in Directed Skill Acquisition. Washington, DC: Storming Media, Luty 1980. [dostęp 2010-06-13].
  2. Stuart E. Dreyfus, Hubert L. Dreyfus: Mind over Machine. Nowy Jork: Free Press, 1986.
  3. Gobet. F., Chassy, P.. Towards an alternative to Benner’s theory of expert intuition in nursing: A discussion paper.. „International Journal of Nursing Studies”. 45, s. 129-139, 2008. 
  4. Gobet. F., Chassy, P.. Expertise and intuition: A tale of three theories. „Minds and Machines”. 19, s. 151-180, 2009. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]