Motorjet

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pierwszy samolot z napędem odrzutowym Coandă 1910

Motorjet (z ang.) – silnik odrzutowy napędzany silnikiem tłokowym, najprostszy typ silnika odrzutowego przepływowego; czasami spotykana jest nieprawidłowa nazwa thermojet która w rzeczywistości jest nazwą jednej z odmian silnika pulsacyjnego. Motorjet może być opisany jako wentylator kanałowy z dopalaczem.

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Jednostką napędową motorjetu jest zwykły silnik tłokowy (ang. motor) który napędza nie jak w przypadku samolotów śmigłowych - śmigło, ale sprężarkę. Sprężone powietrze tłoczone jest do komory spalania, gdzie miesza się z paliwem i gdzie następuje zapłon. Wysoka temperatura powoduje rozszerzanie gazu, który wydostając się z silnika w postaci strumienia (jet), napędza samolot na zasadzie odrzutu.

Przy danej mocy silnika tłokowego, moc ciągu uzyskiwana przez motorjet jest większa, niż ciąg, jaki osiągnąłby dany silnik z samym śmigłem, niemniej silniki tego typu są znaczniej mniej wydajne od silników turboodrzutowych, w których spaliny napędzają turbinę gazową, eliminując w ten sposób potrzebę użycia osobnego silnika tłokowego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Schemat układu napędowego I-250:
silnik rzędowy - kolor żółty
wał napędowy i sprężarka - kolor zielony
komora spalania - kolor czerwony

W 1908 Rene Lorin jako pierwszy teoretycznie opracował zasadę działania takiego silnika, a już dwa lata później, w 1910 Henri Coandă zbudował pierwszy samolot napędzany tym silnikiem Coandă 1910. W następnych latach podobne konstrukcje zostały opracowane niezależnie przez Francuza O. Morize (1917), czy Anglika J.H. Harrisa (także 1917), który opatentował nazwę motorjet. Prace nad silnikami tego typu prowadzone były także w czasie II wojny światowej - na początku lat 40. w BMW opracowano szereg silników tego typu, równolegle z silnikami turboodrzutowymi; proponowano nawet aby motorjety stanowiły napęd planowanego wówczas ciężkiego bombowca o zasięgu pozwalającym na powrotny lot z Niemiec do Stanów Zjednoczonych, tzw. Amerika Bomber. Podobne silniki powstały w zakładach Junkers i Heinkel.

We Włoszech prace badawcze nad silnikiem tego typu trwały od lat 30., powstał tam prototypowy myśliwiec Campini Caproni CC.2 który odbył pierwszy lot w 1941. Według niektórych źródeł, silnik tłokowy w tej konstrukcji miał być używany tylko do rozpędzenia samolotu do odpowiedniej prędkości, po czym rolę napędową miała przejmować sama komora spalania - w takim przypadku byłby to silnik strumieniowy.

W latach 40. w Stanach Zjednoczonych zatrudniony przez NACA inżynier Eastman Jacobs opracował projekt znany jako Jake's jeep który jednak został porzucony z powodu postępów technologii silników turboodrzutowych.

W Japonii opracowano silnik Tsu-11 stanowiący jednostkę napędową dla samolotów kamikaze Kugisho Ohka Model 22, będących wersją rozwojową Kugisho Ohka Model 11

W 1945 w Związku Radzieckim powstały myśliwce I-250 (MiG-13) i Su-5 o napędzie mieszanym, w których silnik tłokowy używany był zarówno do napędzania śmigła umieszczonego w nosie samolotu, jak i sprężarki motorjetu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]