Śmigło

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy lotnictwa. Zobacz też: Śmigło – płyta grupy Perfect.
Śmigło Hamilton Standard 54H60
Pracujące śmigło samolotu ATR 72

Śmigło – urządzenie napędowe, przetwarzające energię w postaci momentu obrotowego na pracę ciągu. Zamiana ta jest efektem oddziaływania śmigła na ośrodek go opływający (w zastosowaniach lotniczych – powietrze). Po raz pierwszy zostało użyte jako śruba okrętowa do napędzania statków, a począwszy od 1903 roku służy do napędu statków powietrznych[1] (do napędu sterowców szkieletowych od 1900 roku).

Tradycyjne śmigło składa się z łopat (od dwóch do sześciu) o profilu aerodynamicznym oraz piasty. Niektóre śmigła mają urządzenia do zmiany kąta natarcia (może być zmieniany ręcznie lub automatycznie tzw. skok śmigła), do ustawienia w tzw. chorągiewkę (po awarii silnika), do odladzania krawędzi natarcia.

Śmigła stosuje się do napędu samolotów, motoszybowców, poduszkowców, motolotni, itp.

Sprawność śmigła zmienia się wraz z prędkością samolotu. Przy dużych prędkościach samolotu (ok. Ma=0,8) sprawność śmigła gwałtownie spada[2].

Śmigła mogą być wykonane z drewna (najczęściej klejone), metalu lub kompozytów.

W małych samolotach najczęściej są stosowane śmigła dwułopatowe, o stałym skoku, w większych (dla poprawienia sprawności) stosuje się śmigła o zmiennym skoku (pełna regulacja skoku śmigła i ustawienie w chorągiewkę) oraz spotyka się śmigła o większej liczbie łopat (od trzech do sześciu) i z reguły są to śmigła w pełni nastawne. Śmigła o liczniejszych łopatach określane są jako wentylatory. Spotyka się również śmigła jednołopatowe[3].

W przypadku silnika tłokowego śmigło, posiadając duży moment bezwładności, pełni też rolę koła zamachowego.

Odpowiednikiem śmigła działającego w wodzie jest śruba okrętowa.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bukowski i Łucjanek 1986 ↓.
  2. Jerzy Domański, 1000 słów o samolocie i lotnictwie, Warszawa: Wydawnictwo MON, 1974, s. 315
  3. Single blade propellers

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Bukowski, Wiesław Łucjanek: Napęd śmigłowy. Teoria i konstrukcja. Warszawa: 1986. ISBN 83-11-07224-8.
  • Jerzy Domański: 1000 słów o samolocie i lotnictwie. Warszawa: 1974.