Murówka hiszpańska

Murówka hiszpańska
	Podarcis hispanicus
	(Steindachner, 1870)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	gady
Rząd	łuskonośne
Rodzina	jaszczurkowate
Rodzaj	Podarcis
Gatunek	murówka hiszpańska
Synonimy
	Lacerta oxycephala var. hispanica Steindachner, 1870; Lacerta muralis fusca var. hesperica Schreiber, 1912; Lacerta hispanica — Schreiber, 1912; Podarcis muralis var. hispanica — Boulenger, 1920; Podarcis hispanica — Engelmann et al., 1993;
	Lacerta oxycephala var. hispanica Steindachner, 1870; Lacerta muralis fusca var. hesperica Schreiber, 1912; Lacerta hispanica — Schreiber, 1912; Podarcis muralis var. hispanica — Boulenger, 1920; Podarcis hispanica — Engelmann et al., 1993;
Podgatunki
	zobacz opis w tekście
	zobacz opis w tekście
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	; Zasięg występowania w starszym, szerokim ujęciu systematycznym
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Murówka hiszpańska (Podarcis hispanicus) – gatunek gada z rodziny jaszczurkowatych (Lacertidae).

Występowanie

Murówka hiszpańska zamieszkuje północno-środkową, północno-wschodnią i południowo-wschodnią Hiszpanię oraz południową Francję^[1].

Systematyka

Systematyka gatunku jest sporna i uległa znaczącym zmianom. W starszych ujęciach systematycznych jego zasięg występowania obejmował niemal cały Półwysep Iberyjski, południową Francję i północno-zachodnią Afrykę. Populacja z południa Hiszpanii i północno-zachodniej Afryki, uznawana dawniej za podgatunek P. hispanica vaucheri, jest obecnie klasyfikowana jako odrębny gatunek Podarcis vaucheri^[1]^[2], populację z środkowo-zachodniej Hiszpanii zaliczono do Podarcis guadarramae, wcześniej synonimizowanego z P. hispanicus, a populację z północno-zachodniego Półwyspu Iberyjskiego zaliczono do Podarcis lusitanicus wydzielonego z P. guadarramae^[2]^[3]. Z kolei populacja występująca od Portugalii do centralnej Hiszpanii należy do opisanego w 2014 roku gatunku Podarcis virescens. Reptile Database wyróżnia obecnie (2025) trzy podgatunki Podarcis hispanicus^[1]:

P. hispanicus hispanicus Steindachner, 1870
P. hispanicus cebennensis Guillaume & Geniez in Fretey, 1986
P. hispanicus sebastiani (Klemmer, 1964)

Niektórzy autorzy uznają taksony cebennensis i sebastiani za podgatunki Podarcis liolepis, również synonimizowanego dawniej z P. hispanicus; w takim ujęciu systematycznym zasięg występowania P. hispanicus ograniczony jest do południowo-wschodniej Hiszpanii^[2]^[3].

Morfologia

Mała jaszczurka o spiczastym pysku, ma długi ogon, brązowy, szarobrązowy lub zielony grzbiet, boki pokryte jasnymi cętkami. Brzuch biały, żółty, bladoczerwony lub czerwony, podgardle pokryte czarnymi kropkami.

Długość całkowita 180–200 mm.

Ekologia i zachowanie

Środowisko: Suche, skaliste obszary, także w sąsiedztwie człowieka.

Tryb życia: Aktywna przez cały dzień przy ciepłej pogodzie.

Pokarm: Owady, pająki, szarańcza.

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h P. Uetz & J. Hallermann, Podarcis hispanicus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-08-02] (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d Podarcis hispanicus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ ^a ^b R.R. Midtgaard R.R., Genus Podarcis [online] [dostęp 2025-08-02] (ang.).

Bibliografia

GünterG. Diesener GünterG., Josef HJ.H. Reichholf Josef HJ.H., Płazy i gady, HenrykH. Garbarczyk (tłum.), EligiuszE. Nowakowski (tłum.), Warszawa: wyd. Świat Książki, 1997, ISBN 83-7129-440-9, OCLC 830128013 .

[rd-1] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h P. Uetz & J. Hallermann, Podarcis hispanicus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-08-02] (ang.).

[iucn-2] Podarcis hispanicus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[repfocus-3] R.R. Midtgaard R.R., Genus Podarcis [online] [dostęp 2025-08-02] (ang.).

[1]

[2]

[3]