Mydłodrzew właściwy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mydłodrzew właściwy
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina mydłodrzewowate
Rodzaj mydłodrzew
Gatunek mydłodrzew właściwy
Nazwa systematyczna
Arachis hypogaea Molina
Sag. Stor. Nat. Chili 355 1782[2]

Mydłodrzew właściwy (Quillaja saponaria Molina) – gatunek rośliny z rodziny mydłodrzewowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej, gdzie rośnie w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego na obszarze od środkowego Chile po Peru[3]. Jest to drzewo rosnące w naturze w różnych siedliskach, a poza tym uprawiane w różnych krajach[4]. Jego kora zawiera 5% saponin[5] i tradycyjnie używana jako substytut mydła, współcześnie od dziesięcioleci jest do wyrobu mydeł piorących, szamponów, jako środek pianotwórczy przy wyrobie gaśnic[3] i w piwowarstwie, emulgator w produktach spożywczych, środek do wyrobu roztworów zwilżających w fotografii[5]. Gatunek wykorzystywany jest także jako surowiec do wyrobu ziołowych leków wykrztuśnych i sadzony jest jako drzewo ozdobne[3].

Duże zapotrzebowanie na surowiec spowodowało ograniczenie zasobów gatunku w naturze[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Zimozielone drzewa osiągające 15 m w naturze i 10 m w uprawie poza naturalnym zasięgiem. Rośnie też w formie krzewiastej (wielopniowej). Kora gruba, ciemna. Pień może osiągnąć 1 m średnicy[3]. Pędy omszone[4].
Liście
Skrętoległe. Blaszka skórzasta, naga, eliptyczna, całobrzega lub z drobnymi, nieregularnymi ząbkami, o długości 2–4 cm i szerokości 1–2,5 cm. Ogonek krótki, do 0,2 cm. Przylistki drobne i szybko odpadające[3][4].
Kwiaty
Kwiaty pięciokrotne, białe, o średnicy do 1,5 cm[3].
Owoce
Złożone z pięciu pękających skórzastych torebek o średnicy 2,5 cm[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2019-08-01].
  2. Quillaja saponaria Molina. W: The Plant List. Version 1.1. [on-line]. 2013. [dostęp 2019-08-01].
  3. a b c d e f g Quillaja saponaria. W: Landscape Plants [on-line]. Oregon State University. [dostęp 2019-08-01].
  4. a b c Quillaja saponaria Molina. W: Trees and Shrubs Online [on-line]. [dostęp 2019-08-01].
  5. a b c Ricardo San Martín, Reinaldo Briones. Industrial uses and sustainable supply of Quillaja saponaria (Rosaceae) saponins. „Economic Botany”. 53, 3, s. 302–311, 1999.