Nitzschia capitellata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nitzschia capitellata
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo protisty
Gromada Bacillariophyta
Klasa Bacillariophyceae
Podklasa Bacillariophycidae
Rząd Bacillariales
Rodzina Bacillariaceae
Rodzaj Nitzschia
Gatunek Nitzschia capitellata
Nazwa systematyczna
Nitzschia capitellata
Hustedt w A. Schmidt i in. 1922
Synonimy
  • „Nitzschia cryptostriata”

M.H.Hohn & J.Hellerman 1966

Nitzschia capitellatagatunek okrzemek występujących w przybrzeżnych wodach morskich i wodach śródlądowych[2]. Opisany po raz pierwszy w 1922 roku[1].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Okrzemki o okrywach linearnych do linearno-lancetowatych żyjące jako element fitobentosu. Jednokomórkowe osobniki o rozmiarach 20–70 μm długości i 3,5–7,5 μm szerokości. Fibul jest 10–18 w 10 μm. Obie fibule środkowe dalej są od siebie ustawione niż pozostałe. Prążków jest 35–40 w 10 μm, przy czym w mikroskopie świetlnym z kondensorem do pola jasnego są one niemal niewidoczne[2].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek kosmopolityczny[1], słodko- i słonowodny, występujący w wodach ze średnią zawartością elektrolitów. Tolerancyjny na zanieczyszczenia organiczne aż po strefę polisaprobową[2].

Na liście wskaźnikowej taksonów okrzemek stosowanych w ocenie stanu ekologicznego wód rzecznych w Polsce (IO) podano indeksy trofii i saprobii wskazujące na preferencje wód zanieczyszczonych oraz nie uznano gatunku za referencyjny dla rzek o podłożu węglanowym ani krzemianowym[3]. Podobnie jest w wersji tego wskaźnika dla zbiorników zaporowych[4]. W analogicznym wskaźniku dla wód jeziornych (IOJ) ma przypisaną jedną z najwyższych wartości wskaźnikowych indeksu trofii i również nie jest gatunkiem referencyjnym (wskaźnik ten nie uwzględnia indeksu saprobii)[5].

Wartości wskaźnikowe Nitzschia capitellata stosowane w państwowym monitoringu środowiska w Polsce
kategoria wód indeksy trofii indeksy saprobii
TI – wartość wrażliwości taksonu wTI – wartość wagowa taksonu SI – wartość wrażliwości taksonu wSI – wartość wagowa taksonu
rzeki 3,8 5 3,4 2
zbiorniki zaporowe 4 5 3 2
jeziora 7,3 3 nie dotyczy nie dotyczy

Gatunek ekstremofilny, często występuje w wodach o warunkach odbiegających od typowych. Może dominować wśród organizmów metaloopornych w zbiorowiskach fitobentosu wód będących odbiornikami ścieków ze zrzutem metali (np. Stoła, Graniczna Woda)[6]. Współdominuje również w gorących źródłach (o temperaturze od 24 °C do 71 °C) siarczanowych Wysp Kurylskich i Sachalinu[7]. Stwierdzany w środowisku o pH ≤3,5 (zarówno w siedliskach naturalnie kwaśnych, jak i antropogenicznie zakwaszonych)[8]. Występuje w wodach zanieczyszczonych ściekami komunalnymi, np. współdominuje w marokańskim strumieniu Oued Hassar charakteryzującym się dużym zanieczyszczeniem przez amoniak, ortofosforany i substancje organiczne[9].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Nitzschia requens ma szerzej ustawione, zawsze widoczne w mikroskopie świetlnym prążki (23–26 w 10 μm)[2].

Nitzschia adamata i Nitzschia tubicola odróżnia się ze względu na nieregularnie rozmieszczone fibule[2].

Nitzschia paleaeformis odróżnia się dzięki wąsko linearnym okrywom i wybitnie oddalonym od siebie środkowym fibulom[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c W. Guiry 2015 algaebase.org”.
  2. a b c d e f Małgorzata Bąk i inni, Klucz do oznaczania okrzemek w fitobentosie na potrzeby oceny stanu ekologicznego wód powierzchniowych w Polsce, 2012, s. 245, ISBN 978-83-61227-96-0.
  3. Aleksandra Zgrundo, Łukasz Peszek, Anita Poradowska, Podręcznik do monitoringu i oceny rzecznych jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie fitobentosu, 2018, s. 58.
  4. Aleksandra Zgrundo, Łukasz Peszek, Anita Poradowska, Aneks do wytycznych metodycznych do przeprowadzenia monitoringu i oceny potencjału ekologicznego zbiorników zaporowych w Polsce na podstawie fitobentosu [pdf], Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2018, s. 54 (pol.).
  5. Aleksandra Zgrundo, Łukasz Peszek, Anita Poradowska, Podręcznik do monitoringu i oceny jeziornych jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie fitobentosu [pdf], Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, 2018, s. 52 (pol.).
  6. Janina Kwandrans i inni, Zbiorowiska okrzemek bentosowych oraz fitoplanktonu w wodach zanieczyszczonych metalami ciężkimi (Górny Śląsk), Książka abstraktów 21 Zjazdu Hydrobiologów Polskich, Lublin, 2009.
  7. Tatiana V. Nikulina, Patrick Kociolek, Diatoms from Hot Springs from Kuril and Sakhalin Islands (Far East, Russia), 2011, s. 333–363, DOI10.1007/978-94-007-1327-7_15.
  8. Dean M. DeNicola, A review of diatoms found in highly acidic environments, 2000, DOI10.1023/A:1004066620172.
  9. Brahim Fawzi i inni, Impact of Wastewater Effluent on the Diatom Assemblages. Structure of a Brackish Small Stream: Oued Hassar (Morocco), 2002.