Nothofagus dombeyi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nothofagus dombeyi
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd bukowce
Rodzina bukanowate
Rodzaj bukan
Nazwa systematyczna
Nothofagus dombeyi (Mirb.) Oerst.
Bidr. Egefam. 24 1872[2]
Synonimy
  • Fagus dombeyi Mirb.
  • Fagus dombeyi var. microphylla Phil.[2]
Kategoria zagrożenia
Status iucn2.3 LC pl.svg
niższego ryzyka (IUCN 2.3)

Nothofagus dombeyi (Mirb.) Oerst. – gatunek rośliny z rodziny bukanowatych (Nothofagaceae). Występuje naturalnie w środkowej części Chile oraz Argentynie[3][4] (w prowincjach Chubut, Neuquén oraz Río Negro[5]). Jest gatunkiem żywotnym[6]. Do Europy został sprowadzony w 1916 roku[7].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Zimozielone drzewo dorastające do 20 m wysokości i 10 m szerokości. Pokrój jest stożkowy[8]. Kora początkowo ma czarniawą barwę i jest poprzecznie pomarszczona, jednak z wiekiem staje się szorstka i łuszcząca się czerwonymi lub szarymi płatami[6].
Liście
Ulistnienie jest naprzemianległe. Liście są pojedyncze[7]. Ich blaszka liściowa jest gruba, sztywna, błyszcząca i ma eliptyczny kształt, najszersza w pobliżu nasady[4][6][9]. Mierzy 2–3 cm długości oraz 1 cm szerokości, jest nieregularnie drobno ząbkowana na brzegu, ma zaokrągloną nasadę i ostry lub tępy wierzchołek[4][6]. Górna powierzchnia ma ciemnozieloną barwę, natomiast od spodu są blade z małymi ciemnymi plamkami. Użyłkowanie liści jest wyraźne[9]. Ogonek liściowy jest nagi i ma 1 mm długości[4].
Kwiaty
Są niepozorne, rozdzielnopłciowe, mają czerwoną barwę[9]. Kwiaty męskie są zebrane po 3 w kwiatostany, mierzą 2–3 mm średnicy i mają 8–15 pręcików. Kwiaty żeńskie są zebrane po 3 w kwiatostany[4].
Owoce
Drobno owłosione orzechy osadzone po 3 w kupulach dorastających do 2–5 mm długości. Kupule powstają ze zrośnięcia czterech liści przykwiatowych. Dojrzałe orzechy rozłupują się[4][6].

Biologia i ekologia[edytuj]

Rośnie w lasach zrzucających liście. Występuje na wysokości do 2500 m n.p.m.[4] Charakteryzuje się szybkim wzrostem. Teoretycznie jest gatunkiem zimozielonym, lecz podczas srogich zim może tymczasowo zrzucić liście[9]. Jest częściowo mrozoodporny – znosi spadki temperatury do -5°C. Najlepiej rośnie na stanowiskach w pełnym nasłonecznieniu[8]. Kwiaty zapylane są przez owady[9].

Zastosowanie[edytuj]

Gatunek ma zastosowanie jako surowiec drzewny[5][10].

Ochrona[edytuj]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych został zaliczony do kategorii LC – gatunków najmniejszej troski[11].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-02-19].
  2. a b Nothofagus dombeyi (Mirb.) Oerst. (ang.). The Plant List. [dostęp 19 lutego 2017].
  3. Discover Life: Point Map of Nothofagus dombeyi (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 19 lutego 2017].
  4. a b c d e f g Nothofagus dombeyi (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 19 lutego 2017].
  5. a b Taxon: Nothofagus dombeyi (Mirb.) Blume (ang.). U.S. National Plant Germplasm System. [dostęp 19 lutego 2017].
  6. a b c d e O. Johnson, D. More: Przewodnik Collinsa. Drzewa. 1600 gatunków i odmian drzew rosnących w Europie. Multico Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 202. ISBN 978-83-7073-643-9. (pol.)
  7. a b T. Russell: Arbres du monde. Larousse, 2013, s. 160. ISBN 978-2-03-587199-2. (fr.)
  8. a b Ch. Brickell: The Royal Horticultural Society. Gardeners' Encyclopedia of Plants and Flowers. London: Dorling Kindersley Limited, 1994, s. 47. ISBN 9780751301472. (ang.)
  9. a b c d e T. Russell, C. Cutler & M. Walters: Ilustrowana encyklopedia – Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 149. ISBN 97883-242-0842-5. (pol.)
  10. D.J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 492. ISBN 9780521414210. (ang.)
  11. Nothofagus dombeyi (ang.). The IUCN Red List of Threatened Species 1998. [dostęp 21 lutego 2017].