Numery kierunkowe w Polsce
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Poland_telephone_area_codes.svg/280px-Poland_telephone_area_codes.svg.png)
Numer kierunkowy, właśc. wskaźnik strefy numeracyjnej (WSN) – element numeracji telefonicznej, który przydzielony jest dla określonego obszaru, centrali, wybierany przed właściwym numerem abonenta w sieci stacjonarnej, umożliwiający właściwe kierowanie połączeń telefonicznych[1] oraz także m.in. taryfikację rozmów w zależności od obszaru, do którego realizowane jest połączenie.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pojęcie „numer kierunkowy” w języku polskim powstało w latach 60. XX wieku, gdy w Polsce rozpoczęto stopniowe wdrażanie półautomatycznego zestawiania połączeń międzymiastowych. W latach 1962–1964 uruchamiano specjalne „stopnie grupowe” i „automaty”, które pomagały telefonistkom central międzymiastowych wybierać „relację” lub „kierunek”, co wcześniej było obsługiwane przez łącznice ręczne. Wtedy też po raz pierwszy zaczęto nadawać numery tym kierunkom dla półautomatycznych połączeń końcowych i tranzytowych (w tym ostatnim przypadku dochodził jeszcze dodatkowy numer kierunkowy „na tranzyt”)[2].
W roku 1964 powstał (rozwijany do 1970 r.) system międzymiastowego ruchu automatycznego „miasto-miasto”, w którym dotychczas zazwyczaj niewykorzystywana jako pierwsza cyfra „8” umożliwiała wejście do tej sieci, w której jedno-, dwu- lub trzycyfrowy „wskaźnik międzymiastowy” pozwalał na uzyskanie połączenia z numerem centrali końcowej. Następnie pojawiła się także wtedy możliwość automatycznego tranzytowania ruchu automatycznego „miasto-miasto” za pomocą automatycznych stopni tranzytujących międzymiastowy ruch „miasto-miasto” – w takim przypadku konieczne było dodanie przed numerem końcowym jedno- lub dwucyfrowego numeru kierunkowego na tranzyt. W określonym kierunku (do danego miasta) funkcjonowały wtedy różne numery kierunkowe z różnych miast początkowych. Na przykład numer kierunkowy w relacji Poznań-Warszawa był inny niż w relacji Łódź-Warszawa. Od roku 1975 następowała likwidacja tego systemu[2]. Wielość „wskaźników międzymiastowych” spowodowała rozpoczęcie prac nad określeniem stref numeracyjnych (SN) i ich obszaru, w 1965 r. powstał pierwszy dokument definiujący plan numeracji w Polsce, w którym zdefiniowano 304 takich stref (powiatowych)[3].
Wraz z budową central automatycznych miejscowych i międzymiastowych (1976–1983 Pentaconta, 1980–1983 E-10A, Samsung TDX-1B) wraz z sygnalizacją R2 opracowano nowy dokument PNK. W jego ramach już w 1976 r. przewidywano konieczność ujednolicenia numeracji abonenckiej i „wskaźników międzymiastowych”. Także późniejsze budowy w latach 1994–2002 central cyfrowych (systemów EWSD, E-10B, 5ESS, S12) wraz z wdrażaniem sygnalizacji C7 spowodowały możliwość analizy numeru wołającego i wołanego i dalsze ujednolicenie systemu numeracji krajowej oraz wykorzystanie automatycznego sterowania tranzytem[2]. W roku 1976 zdefiniowanych zostało 176 stref numeracyjnych, w 1988 roku – 118, w 1991[4] – 56, a od 1996 r.[5] – 49, powiązanych z obszarami ówczesnych województw[3][6].
Wraz ze zmianą PNK w 2000 r.[1] pojawiła się możliwość poprzedzania numeru kierunkowego numerem dostępowym operatora alternatywnego (NDSMS, numer dostępu do sieci międzystrefowych, pot. prefiks operatora)[3]. W roku 2002 wprowadzono zmiany do PNK[7], polegające na przenoszeniu pojedynczych gmin do sąsiednich SN, co spowodowało niepokrywanie się obszaru SN z granicami zarówno starych jak i obecnych województw[6].
Od 5 grudnia 2005 r. obowiązuje zamknięty plan numeracji krajowej[8]. Oznacza to, że międzystrefowe numery kierunkowe stały się integralną częścią każdego krajowego numeru abonenckiego w sieci stacjonarnej, od tej pory 9-cyfrowego. Z początkiem 2007 roku został zlikwidowany sygnał zgłoszenia po wybraniu pierwszego „0” (tzw. sygnał wolny przed wybraniem numeru kierunkowego)[3], a od 15 maja 2010 r. zablokowano[a] (po okresie przejściowym trwającym od 30 września 2009 r.) wybieranie „0” przed 9-cyfrowym numerem abonenta[9].
Aktualnie przypisane do poszczególnych gmin wskaźniki strefy numeracyjnej (WSN) w PNK[10] nie zapewniają wiarygodnej informacji o lokalizacji danego numeru, gdyż możliwe jest przenoszenie numeracji geograficznej do usług w technologii VoIP. Jednocześnie pozwala to realizować połączenia do takich numerów w cenie połączeń strefowych z sieci stacjonarnej, niezależnie od aktualnej fizycznej lokalizacji numeru VoIP. Nie jest za to możliwe przenoszenie numerów w sieci stacjonarnej pomiędzy SN.
Tabela numerów kierunkowych
[edytuj | edytuj kod]Miasto | Województwo | Numer kierunkowy |
---|---|---|
Kraków | małopolskie | 12 |
Krosno | podkarpackie | 13 |
Tarnów | małopolskie | 14 |
Tarnobrzeg | podkarpackie | 15 |
Przemyśl | podkarpackie | 16 |
Rzeszów | podkarpackie | 17 |
Nowy Sącz | małopolskie | 18 |
Warszawa | mazowieckie | 22 |
Ciechanów | mazowieckie | 23 |
Płock | mazowieckie | 24 |
Siedlce | mazowieckie | 25 |
Ostrołęka | mazowieckie | 29 |
Katowice | śląskie | 32 |
Bielsko-Biała | śląskie | 33 |
Częstochowa | śląskie | 34 |
Kielce | świętokrzyskie | 41 |
Łódź | łódzkie | 42 |
Sieradz | łódzkie | 43 |
Piotrków Trybunalski | łódzkie | 44 |
Skierniewice | łódzkie | 46 |
Radom | mazowieckie | 48 |
Bydgoszcz | kujawsko-pomorskie | 52 |
Włocławek | kujawsko-pomorskie | 54 |
Elbląg | warmińsko-mazurskie | 55 |
Toruń | kujawsko-pomorskie | 56 |
Gdańsk | pomorskie | 58 |
Słupsk | pomorskie | 59 |
Poznań | wielkopolskie | 61 |
Kalisz | wielkopolskie | 62 |
Konin | wielkopolskie | 63 |
Leszno | wielkopolskie | 65 |
Piła | wielkopolskie | 67 |
Zielona Góra | lubuskie | 68 |
Wrocław | dolnośląskie | 71 |
Wałbrzych | dolnośląskie | 74 |
Jelenia Góra | dolnośląskie | 75 |
Legnica | dolnośląskie | 76 |
Opole | opolskie | 77 |
Lublin | lubelskie | 81 |
Chełm | lubelskie | 82 |
Biała Podlaska | lubelskie | 83 |
Zamość | lubelskie | 84 |
Białystok | podlaskie | 85 |
Łomża | podlaskie | 86 |
Suwałki | podlaskie | 87 |
Olsztyn | warmińsko-mazurskie | 89 |
Szczecin | zachodniopomorskie | 91 |
Koszalin | zachodniopomorskie | 94 |
Gorzów Wielkopolski | lubuskie | 95 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Do 15 stycznia 2011 była nadawana bezpłatna informacja słowna, przypominająca, że należy wybierać bezpośrednio pełny krajowy numer abonenta.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 7 czerwca 2000 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla telekomunikacji sieci użytku publicznego (Dz.U. z 2000 r. nr 53, poz. 644)
- ↑ a b c Gołębiewski Eugeniusz: Historia „Numeracji” w polskiej sieci telefonicznej. Warszawa: 2006-10-08. [dostęp 2013-08-30]. (pol.).
- ↑ a b c d Maciej Bębenek, Jerzy Kubasik: Projekt zmian Planu Numeracji Krajowej. Warszawa: 2007-02-26. [dostęp 2013-08-30]. (pol.).
- ↑ Zarządzenie Ministra Łączności z dnia 3 września 1991 r. w sprawie planu numeracji krajowej (M.P. z 1991 r. nr 30, poz. 221)
- ↑ Zarządzenie Ministra Łączności z dnia 28 czerwca 1996 r. w sprawie planu numeracji krajowej (M.P. z 1996 r. nr 42, poz. 407)
- ↑ a b Maciej Bębenek, Jerzy Kubasik: Jak wykręcać numery.... [dostęp 2013-08-30]. (pol.).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 września 2002 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (Dz.U. z 2002 r. nr 145, poz. 1223)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (Dz.U. z 2005 r. nr 145, poz. 1215)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 24, poz. 147)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (Dz.U. z 2011 r. nr 131, poz. 765) uchylone przez Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 30 października 2013 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telekomunikacyjnych, w których świadczone są publicznie dostępne usługi telefoniczne (Dz.U. z 2013 r. poz. 1281)