Ocena skutków regulacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ocena skutków regulacji (skrót: OSR) – jeden z załączników do projektu aktu normatywnego, który opisuje przewidywane skutki proponowanych regulacji według metody analizy kosztów i korzyści.

W założeniu OSR powinna zapewniać podmiotom odpowiedzialnym za tworzenie prawa świadomość konsekwencji, jakie przygotowany akt prawny może wywołać w życiu społecznym. OSR stanowi ważny element w procesie stanowienia dobrego prawa, gdyż pozwala na dostarczenie konkretnych merytorycznych argumentów dla wprowadzenia danej legislacji.

Podstawa prawna[edytuj]

Obowiązek wykonania OSR reguluje Regulamin pracy Rady Ministrów[1], natomiast zakres wykonywania OSR precyzują "Wytyczne do oceny skutków regulacji" przygotowane przez Ministerstwo Gospodarki, które wprowadzają wiele wskazówek praktycznych[2].

Praktyka[edytuj]

W praktyce OSR jest zwykle ignorowana przez ustawodawcę[3][4], często ma charakter fasadowy[5][6]:

Quote-alpha.png
Brak informacji o kosztach i korzyściach dla adresatów regulacji oraz duża przewaga jakościowych danych o korzyściach dla przekrojowych celów polityki publicznej wskazuje, że informacje te zostały wytworzone ex post w celu uzasadnienia wcześniej podjętych decyzji legislacyjnych. Oznacza to, że procesowi opracowania projektu towarzyszyła ograniczona analiza kosztów i korzyści lub że taka analiza nie została podjęta.

Skutkiem tego są przepisy niespójne, niejasne i budzące liczne spory interpretacyjne[7][8].

Z przeprowadzonej w 2011 roku ankiety Ministerstwa Gospodarki wynika duża rozbieżność pomiędzy oczekiwaniami społecznymi wobec procedury OSR a podejściem do niej po stronie administracji — np. 60% ankietowanych po stronie społecznej oczekiwało konsultacji społecznych na etapie oceny skutków regulacji, podczas gdy po stronie administracji tego samego zdania było jedynie 18%[9].

Ministerstwo Gospodarki prowadzi szkolenia upowszechniające proces OSR oraz udostępnia przykłady takich ocen[10], stworzyło także propozycje zasad prowadzenia konsultacji społecznych[9].

W 2013 roku Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało propozycję systemowej reformy procesu stanowienia prawa[11]. W towarzyszącym jej uzasadnieniu potwierdzone zostały wcześniej zdiagnozowane patologie polskiej legislacji. Jako najbardziej palące wskazano "niedokładność, nierzetelność i ogólnikowość" sporządzanych ocen skutków regulacji, nietrafne decyzje legislacyjne, iluzoryczne konsultacje społeczne[12].

Przypisy

  1. Regulamin pracy Rady Ministrów. Rada Ministrów, 2002.
  2. Wytyczne do OSR. Ministerstwo Gospodarki, 2009.
  3. Wojciech Rogowski: Skutki regulacji, czyli legislacja postawiona na głowie. Obserwator Finansowy, 2011.
  4. "Dotychczasowa praktyka wskazuje, że pomimo sześcioletniego funkcjonowania OSR w polskim systemie prawnym, nadal istnieją niedoskonałości w jego funkcjonowaniu", za: Ocena Skutków Regulacji. Ministerstwo Gospodarki, 2009.
  5. Polska 2015: Paranoja tworzenia polskiego prawa. gazeta.pl, 2011.
  6. Jak i dlaczego reformować ocenę skutków regulacji w Polsce?. Rzecznik Praw Obywatelskich, 2007.
  7. "Analizowany przepis nie jest pierwszym przykładem wskazującym na umiarkowaną kompetencję ustawodawcy w dziedzinie prawa procesowego cywilnego oraz na brak spójności w podejmowanych przez niego przedsięwzięciach legislacyjnych.", Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2012, Sygn. akt III CZP 16/12
  8. Fiskus nas nie gnębi. Zazwyczaj. Skomplikowane przepisy powodują spory. Gazeta Wyborcza, 2014.
  9. a b Zasady konsultacji przeprowadzanych podczas przygotowywania dokumentów rządowych. Ministerstwo Gospodarki, 2011.
  10. Platforma elektroniczna OSR. Ministerstwo Gospodarki.
  11. Deregulacja systemowa – koncepcja reformy rządowego procesu legislacyjnego. Ministerstwo Sprawiedliwości, 2013.
  12. Koncepcja usprawnienia konsultacji publicznych rządowych projektów aktów normatywnych oraz oceny skutków regulacji. Ministerstwo Sprawiedliwości, 2013.

Zobacz też[edytuj]

Literatura[edytuj]

  • Jakubiak-Mirończuk A., Recenzja książek: Ocena skutków regulacji, Technika prawodawcza, Przegląd Sejmowy, Warszawa 2009
  • Ministerstwo Gospodarki, Wytyczne do oceny skutków regulacji (OSR), Warszawa 2006
  • Szpringer W., Ocena skutków regulacji, C.H. Beck, Warszawa 2007

Linki zewnętrzne[edytuj]