Ordynacja preferencyjna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowa karta do głosowania w systemach ordynacji preferencyjnej (np. metodą Schulze'a): wyborca głosuje preferencyjnie, oznaczając wybranych kandydatów numerami: '1' obok najbardziej preferowanego kandydata, '2' obok następnego w kolejności preferencji, itd. Nieoznaczeni kandydaci stają się domyślnie uszeregowani według jednakowej, niższej preferencji od kogokolwiek oznaczonego. Istnieją ordynacje preferencyjne gdzie wymaga się od wyborcy zaznaczenia wszystkich kandydatów.

Ordynacja preferencyjna - system wyborczy, w którym wyborcy głosują preferencyjnie, tzn. oddają głos na wielu kandydatów, szeregując ich w kolejności od najbardziej preferowanego do najmniej. Taki sposób głosowania jest odmienny od stosowanego w najbardziej popularnych ordynacjach większościowych i proporcjonalnych z listami partyjnymi, w których każdy wyborca wybiera tylko jednego kandydata.

W głosowaniu preferencyjnym, w zależności od stosowanego rozwiązania, istnieje obowiązek szeregowania wszystkich kandydatów, bądź też dowolnej ich liczby. Wyborca zaznacza swoje preferencje kreśląc odpowiednią liczbę obok kandydata, oznaczając w ten sposób jego pozycję w swoim szeregu preferencji (tzn. stawia jedynkę obok najbardziej „lubianego”, dwójkę przy następnym w kolejności preferencji, itd.). W stosowanych w praktyce rozwiązaniach głosowanie to jest personalne - głosuje się na kandydatów a nie partie.

Głosowanie preferencyjne jest związane z wieloma typami ordynacji wyborczych, z których najbardziej popularne są systemy transferowe - Pojedynczy Głos Przechodni (STV, Single Transferable Vote) i Głos Alternatywny (AV, Alternative Vote), stosowane m. in. w Irlandii, na Malcie i w Australii. Łączą one głosowanie personalne z proporcjonalnością wyników.

Wyborcza ordynacja proporcjonalnego głosu alternatywnego[edytuj | edytuj kod]

To jednomandatowy system wyborów parlamentarnych z proporcjonalnym wyborem przedstawiciela okręgu, wykorzystujący ordynację preferencyjną. Jest to szczególny rodzaj jednomandatowej ordynacji stosowanej w Australii, a także w wyborach prezydenckich w Irlandii. Ordynacja ta może być scharakteryzowana jako jednomandatowy system głosu przechodniego. Jest zatem pochodną Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej. W systemie tym wyborca posługuje się skalą rangową. Dysponuje głosem rangowym, a zatem głosuje szeregując kandydatów na karcie według własnych preferencji (przeważnie numerycznie - 1, 2, 3, itp.). Następuje pierwsze przeliczenie głosów po którym odpada kandydat z najmniejszym poparciem, a jego głosy rozdziela się proporcjonalnie do preferencji wyborców (jego głosy trafiają do kandydata który otrzymał na tych kartach preferencję nr 2; następnie 3 itd.). Liczenie głosów jest powtarzane, aż w końcu wyłoniony zostaje najbardziej preferowany przez wszystkich głosujących obywateli zwycięzca. W tym jednomandatowym systemie proporcjonalny wybór następuje w jednej turze głosowania (ale kilku turach liczenia głosów) i lepiej oddawane są preferencje wyborcze obywateli niż w metodach większościowych (jak np. w odmianie westminsterskiej 'pierwszy na mecie' gdzie brakuje proporcjonalnego odzwierciedlenia opinii obywateli lub w jednomandatowym systemie francuskim gdzie zanika chęć udziału w wyborach wśród tych głosujących których kandydat nie przeszedł do kolejnej tury). Z drugiej strony jest to jednak system bardziej skomplikowany i mniej transparentny niż system 'pierwszy na mecie'. Tym niemniej wspierany jest przez wielu prominentnych polityków amerykańskich jak Howard Dean czy Ralph Nader jako alternatywę dla obecnie funkcjonującego systemu wyborczego w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii (proponowany obecnie przez Partię Liberalną). Specyfika procedury wyborczej w tym systemie faworyzuje polityków umiarkowanych, eliminując znanych kandydatów radykalnych, którzy przy dużym poparciu społecznym mają równocześnie wysoki poziom nieufności wśród pozostałych grup wyborców.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]