Ordynacja preferencyjna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przykładowa karta do głosowania w systemach ordynacji preferencyjnej (np. metodą Schulze'a): wyborca głosuje preferencyjnie, oznaczając wybranych kandydatów numerami: '1' obok najbardziej preferowanego kandydata, '2' obok następnego w kolejności preferencji, itd. Nieoznaczeni kandydaci stają się domyślnie uszeregowani według jednakowej, niższej preferencji od kogokolwiek oznaczonego. Istnieją ordynacje preferencyjne gdzie wymaga się od wyborcy zaznaczenia wszystkich kandydatów.

Ordynacja preferencyjnasystem wyborczy, w którym wyborcy głosują preferencyjnie, tzn. oddają głos na wielu kandydatów, szeregując ich w kolejności od najbardziej preferowanego do najmniej. Taki sposób głosowania jest odmienny od stosowanego w najbardziej popularnych ordynacjach większościowych i proporcjonalnych z listami partyjnymi, w których każdy wyborca wybiera tylko jednego kandydata.

W głosowaniu preferencyjnym, w zależności od stosowanego rozwiązania, istnieje obowiązek szeregowania wszystkich kandydatów, bądź też dowolnej ich liczby. Wyborca zaznacza swoje preferencje kreśląc odpowiednią liczbę obok kandydata, oznaczając w ten sposób jego pozycję w swoim szeregu preferencji (tzn. stawia jedynkę obok najbardziej „lubianego”, dwójkę przy następnym w kolejności preferencji, itd.). W stosowanych w praktyce rozwiązaniach głosowanie to jest personalne – głosuje się na kandydatów a nie partie.

Głosowanie preferencyjne jest związane z wieloma typami ordynacji wyborczych, z których najbardziej popularne są systemy transferowe – Pojedynczy Głos Przechodni (STV, Single Transferable Vote) i Głos Alternatywny (AV, Alternative Vote), stosowane m.in. w Irlandii, na Malcie i w Australii. Łączą one głosowanie personalne z proporcjonalnością wyników.

Wyborcza ordynacja proporcjonalnego głosu alternatywnego[edytuj | edytuj kod]

To jednomandatowy system wyborów parlamentarnych z proporcjonalnym wyborem przedstawiciela okręgu, wykorzystujący ordynację preferencyjną. Jest to szczególny rodzaj jednomandatowej ordynacji stosowanej w Australii, a także w wyborach prezydenckich w Irlandii. Ordynacja ta może być scharakteryzowana jako jednomandatowy system głosu przechodniego. Jest zatem pochodną Brytyjskiej Reprezentacji Proporcjonalnej. Charakterystyczną cechą proporcjonalnej poprzez głos przechodni jednomandatowej ordynacji australijskiej jest faworyzacja grup mniejszościowych, których głos decyduje o wyniku wyborczym. Grupy mniejszościowe zyskują więc swoją reprezentację ponieważ w systemie tym wyborca posługuje się skalą rangową. W przeciwieństwie do ordynacji większościowych, dzięki metodzie głosu przechodniego mniejszość ma decydujący wpływ na końcowy wynik wyborów. A to dlatego że wyborca dysponuje głosem rangowym, a zatem głosuje szeregując kandydatów na karcie według własnych preferencji (przeważnie numerycznie – 1, 2, 3, itp.). Następuje pierwsze przeliczenie głosów po którym odpada kandydat z najmniejszym poparciem, a jego głosy rozdziela się proporcjonalnie do preferencji wyborców (jego głosy trafiają do kandydata który otrzymał na tych kartach preferencję nr 2; następnie 3 itd.). Liczenie głosów jest powtarzane, aż w końcu wyłoniony zostaje najbardziej preferowany przez wszystkich głosujących obywateli zwycięzca. W tym jednomandatowym systemie proporcjonalny wybór następuje w jednej turze głosowania (ale kilku turach liczenia głosów) i lepiej oddawane są preferencje wyborcze obywateli niż w metodach większościowych (jak np. w odmianie westminsterskiej 'pierwszy na mecie' gdzie brakuje proporcjonalnego odzwierciedlenia opinii obywateli lub w jednomandatowym systemie francuskim gdzie zanika chęć udziału w wyborach wśród tych głosujących których kandydat nie przeszedł do kolejnej tury). Z drugiej strony jest to jednak system bardziej skomplikowany i mniej transparentny niż system 'pierwszy na mecie'. Tym niemniej wspierany jest przez wielu prominentnych polityków amerykańskich jak Howard Dean czy Ralph Nader jako alternatywę dla obecnie funkcjonującego systemu wyborczego w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii (proponowany obecnie przez Partię Liberalną). Specyfika procedury wyborczej w tym systemie faworyzuje polityków umiarkowanych, eliminując znanych kandydatów radykalnych, którzy przy dużym poparciu społecznym mają równocześnie wysoki poziom nieufności wśród pozostałych grup wyborców.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]