Ortodoksja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ortodoksja – wyraz powstały z dwóch greckich słów "Orthos" ("słuszny") i "Doxa" ("mniemanie" lub "chwała"/"sława").

Ortodoksja oznacza ścisłą wierność doktrynie, dogmatowi, zwłaszcza religijnemu. Jest tożsama współcześnie rygorystycznemu przestrzeganiu jakiegoś kodeksu zasad.

Platon za swym mistrzem, Sokratesem, uważał (w "Państwie"), że ludzie mogą "myśleć" lub "mniemać". "Myślenie" to domena wiedzy (Episteme), zaś domeną wiary ("pistis") jest "mniemanie" (wyraz "Doxa" ma podwójne znaczenie w j. greckim: "mniemanie" bądź "sława"). Dla antycznych filozofów "mniemanie" mogło prowadzić od prawdziwych przesłanek do prawdziwych wniosków, ale nie pozostawiało pewności co do tego, czy tak jest w istocie. Tylko "myślenie", przebiegające wedle praw "logiki", tj. nauki o prawach poprawnego rozumowania, gwarantowało taki skutek.

Chrześcijaństwo[edytuj]

"Orto-doksja" dosłownie oznacza "prawo-sławie". Stąd przyjęło się to określenie używać w odniesieniu do wschodniobizantyjskiego chrześcijaństwa, zarówno we wschodniej, jak i w zachodniej części cesarstwa rzymskiego już od II w. n.e.

Greccy episkopowie (biskupi) zaczęli sami używać tego zwrotu, przejmując go dopiero od szydzących z nich, w ten dość wysublimowany sposób, greckich filozofów, dla których przesłanie zawarte w Nowym Testamencie było mało czytelne. Wg jednej z teorii św. Marek oburzył się[potrzebny przypis] z tego powodu i zakazał swoim wiernym "słuchania filozofów" - zakaz został świadomie złamany dopiero przez św. Augustyna, tj. w V wieku - i na ten czas skądinąd datuje się upowszechnienie tego terminu.

Sam termin "ortodoksyjny" w chrześcijaństwie oznaczać może:

Judaizm[edytuj]

 Osobny artykuł: Judaizm ortodoksyjny.

W początkach wieku XIX niektórzy Żydzi, głównie w Niemczech, rozpoczęli reformowanie judaizmu, zrywając z tradycją i starając się pogodzić religię z optymizmem Oświecenia i jego racjonalizmem. Ci Żydzi, którzy przeciwstawili się takim zmianom, stali się pierwszymi Żydami ortodoksyjnymi. Do dziś ortodoksyjny nurt judaizmu nie akceptuje daleko sięgających zmian, wychodząc z założenia, że Tora została dana Mojżeszowi i Żydom na górze Synaj przez Boga, a więc żadne prawo nie może zostać z niej ani usunięte, ani pominięte, ani zmienione.[1]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. THE 614th COMMANDMENT SOCIETY - JUDAIZM ORTODOKSYJNY, www.the614thcs.com [dostęp 2015-12-30].