Owocożer mariański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Owocożer mariański
Ptilinopus roseicapilla[1]
(R. Lesson, 1831)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina trerony
Gatunek owocożer mariański
Synonimy
  • Columba roseicapilla Lesson, 1831[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 EN pl.svg

Owocożer mariański[4][5] (Ptilinopus roseicapilla) – gatunek ptaka z podrodziny treronów w rodzinie gołębiowatych (Columbidae). Występuje endemicznie na lesistych terenach Marianach Północnych (do niedawna także na wyspie Guam)[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała samca: 23,5–24 cm, samicy: ok. 22 cm. Skrzydło samca: 12,3–12,6 cm, samicy: 12,6 cm. Ogon: 6,7–7,9 cm. Dziób: 1,3 cm. Skok: 2,1–2,2 cm[7]. Masa ciała: 92 g[8].

Czubek głowy o barwie fioletowo-różowej, reszta głowy i pierś srebrnoszare[6]. Górne partie ciała zielonkawe, brzuch i pokrywy podogonowe rdzawopomarańczowe. Woskówka częściowo pokryta piórami. Okolica łopatkowa, pokrywy średnie drugiego rzędu i górna część grzbietu ciemnooliwkowe. Kark i szyja oliwkowe z odcieniem szarości. Pióra na szyi mocno rozwidlające się, o zielonej barwie, z szerokimi, szarymi brzegami. Dolna część piersi z ciemnoniebieską plamką na środku. Tylne barkówki z niebieskimi środkami, pokrywy skrzydłowe zielononiebieskie, z oliwkowymi lub matowożółtymi końcówkami. Lotki trzeciego rzędu ciemne, z delikatnym niebieskim połyskiem, krótsze pióra zakończone szeroką oliwkową obwódką, dłuższe węższym cytrynowym brzegiem. Lotki pierwszego i drugiego rzędu prawie czarne, z ciemnozielonymi końcówkami i dobrze widocznymi, bladożółtymi frędzelkami. Spodnia część skrzydła ciemnopopielata z jasnymi, oliwkowymi brzegami. Dziób ciemnozielony, nogi ciemnoczerwone i opierzone na żółtawo mniej więcej do połowy długości. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, ale samica owocożera mariańskiego zazwyczaj jest bardziej płowa.

Młode osobniki są prawie w całości zielone, fioletowa łatka widoczna tylko na czole lub wcale. Pokrywy skrzydłowe, lotki drugo- i trzeciorzędowe z bardziej widocznymi żółtymi zakończeniami[7].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Tereny leśne, zakrzewienia, namorzyny[8][6].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Cztery wyspy Marianów Północnych: Saipan, Tinian, Rota i Aguijan. Do niedawna występował także na Guam, gdzie wyginął; obecnie zalatują tam co kilka lat pojedyncze osobniki, prawdopodobnie z wyspy Rota[6].

Tryb życia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Na ogół nie tworzy spójnych stad, spotykane są pojedynczo lub w parach. Większe grupy tych ptaków można spotkać na owocujących drzewach. Raczej unika siedzib ludzkich i w przypadku podejrzenia, że może zostać zauważony, zamiera w bezruchu. Staje się jeszcze bardziej ostrożny na terenach, gdzie jest gatunkiem odławianym, jednak stosunkowo łatwo można się do niego zbliżyć, gdy poszukuje pożywienia na ziemi w dużej grupie. Często zauważany podczas lotu niewiele powyżej szczytów drzew.

Głos: rozwlekłe, przenikliwe, zawodzące cooo, cooo, cooo, cooo-cut-cucucucucu-coo-coo-coo-coo-coo-coo-coo. Opisywany jako wznoszący się i opadający w tonacji oraz głośności[7].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Spożywa przede wszystkim owoce, m.in. następujących rodzajów i gatunków: Triphasia, Guettarda, Scaevola, Ficus, Cestrum[8] i Premna obtusifolia oraz Momordica charantia. Poszukuje pożywienia w zakrzewieniach lub na ziemi[6].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Owocożer mariański prawdopodobnie rozmnaża się przez cały rok, ale nie odnotowano wyprowadzania lęgu w grudniu i lutym. Gniazdo to płaska, nieskomplikowana platforma umiejscowiona od jednego do siedmiu metrów nad ziemią[8]. Samica znosi jedno jajo[7].

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2004 roku uznaje owocożera mariańskiego za gatunek zagrożony (EN – Endangered), wcześniej (od 1994 roku) miał on status gatunku bliskiego zagrożenia (NT – Near Threatened). Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy. Głównym zagrożeniem dla tego gatunku jest introdukowany wąż mangrowiec brunatny (Boiga irregularis); przyczynił się on już do wyginięcia owocożerów mariańskich na Guam, a stwierdzony też został na trzech z czterech obecnie zamieszkiwanych przez te ptaki wysp[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ptilinopus roseicapilla, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Mariana Fruit-dove (Ptilinopus roseicapilla) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-25)].
  3. a b Ptilinopus roseicapilla. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 (1835) - trerony (wersja: 2019-07-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-08-09].
  5. Ptilinopus roseicapilla (Mariana Fruit-Dove) - Avibase, avibase.bsc-eoc.org [dostęp 2018-07-08].
  6. a b c d e Ptilinopus roseicapilla (Mariana Fruit-dove, Mariana Fruit Dove, Mariana Fruit-Dove), www.iucnredlist.org [dostęp 2018-07-08].
  7. a b c d David Gibbs, Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World, A&C Black, 30 czerwca 2010, ISBN 978-1-4081-3556-3 [dostęp 2018-07-08] (ang.).
  8. a b c d Mariana Fruit-dove (Ptilinopus roseicapilla), www.hbw.com [dostęp 2018-07-08] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]