Pójdźka leśna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pójdźka leśna
Athene blewitti
(Hume, 1873)
Pójdźka leśna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Podrodzina sóweczki
Rodzaj Athene
Gatunek pójdźka leśna
Synonimy
  • Heteroglaux blewitti Hume, 1873
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pójdźka leśna[2] (Athene blewitti) — gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae). Endemiczny dla centralnych Indii. Krytycznie zagrożony wyginięciem (CR)[1].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie gatunek znany jedynie z siedmiu okazów przywiezionych z północno-zachodniej Maharasztry oraz południowo-wschodniego stanu Madhya Pradesh. W roku 2000 zlokalizowano w Maharasztrze i Madhya Pradesh 25 osobników, w tym 3 pary w Taloda Forest Range i 7 par w Toranmal Forest Range. W 2004 roku w Toranmal (Maharasztra) znaleziono 12 osobników dorosłych i 7 młodych, jednak w lesie Toranmal nie napotkano żadnych. W 2006 roku doniesiono o parze pójdźki leśnej w Toranmal Forest. W trakcie wypraw w latach 2010-2011 odnaleziono zaledwie jedną parę w Toranmal Forest. W 2003 roku odnotowano 9 osobników w górach Satpura. W 2006 roku napotkano 24 osobniki, w dwóch miejscach w dystrykcie Burhanpur w dwóch miejscach napotkano 24 osobniki i jednym w okolicach Khandwa. W roku 2005 w rezerwacie Melghat Tiger Reserve zaobserwowano około 100 osobników. Odnotowywano ten gatunek także w Yawal Wildlife Sanctuary. Całkowity zasięg występowania szacowany jest na 550 km²[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 22,9 cm, w tym dzioba ok. 2,2 cm i ogona 7,4 cm. Skrzydło mierzy 14,5 do 15,2 cm, stęp 2,54 cm. Masa ciała wynosi około 240 gram[4]. Pójdźka leśna ma podobne cechy co pójdźka bramińska (Athene brama). Głowa, grzbiet, kuper i górna część piersi szarobrązowe, czasami lekko biało nakrapiane. Szlara biaława, podobnie jak i gardło. Dziób pomarańczowy do żółtego, tęczówki żółte. Boki pokryte nieregularnymi, szarobrązowo-białymi pasami; brzuch i pokrywy podogonowe białe. Sterówki szarobrązowe, przez środek biegnie biały pas. Nogi opierzone po stopy barwy żółtawej.

Behawior[edytuj | edytuj kod]

Żywi się jaszczurkami, małymi gryzoniami, pisklętami i jajami innych ptaków, konikami polnymi, żabami i gąsienicami. Głos terytorialny to miękkie uwww lub uh-wuuuw. Poza tym odzywa się syczącycm szreeee lub kheek oraz powtarzanym kłaaak[3].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy trwa od października do maja. W lęgu dwa jaja. Gniazdo stanowi dziupla w miękkim drewnie. Inkubacja trwa około 30 dni. Młode pozostają w gnieździe 40 dni od wyklucia[5]. Samiec może zabijać nieopierzone młode, jednak nie jest znana przyczyna tego zachowania[6].

Status, zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Według IUCN gatunek klasyfikowany jako krytycznie zagrożony wyginięciem (CR - Critically Endangered). Całkowita populacja szacowana jest na 50-249 (2013) dorosłych osobników. Z powodu nieregularnego rozmieszczenia i małej liczebności trudno określić dokładnie zagrożenia. Miejsce pierwotnego odkrycia zostało zniszczone dla rolnictwa. Inne prawdopodobne zagrożenia to pożary lasów, wypasanie bydła i wycinka drzew do kominka i jako budulca[3]. W monitorowaniu zasięgu i liczebności pójdźki leśnej pomóc może obrączkowanie[7]. Gatunek został w 1997 ponownie odkryty po 113 latach. Pod koniec listopada 1997 dwa ptaki tego gatunku zlokalizowano na wysokości 460 m n.p.m. w północno-zachodnim stanie Maharasztra; wykonano również zdjęcia. Wcześniejsze stwierdzenia pochodziły z lat 1872–1884, kiedy to pozyskano łącznie 4 okazy. Przez kolejne 113 lat nie było pewnego stwierdzenia ptaków tego gatunku, a niektórzy ornitolodzy uznawali gatunek za wymarły[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b BirdLife International 2016, 22689335 [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016, wersja 2017-3 [dostęp 2018-05-17] (ang.).
  2. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Surniinae Bonaparte, 1838 - sóweczki (Wersja: 2018-03-31). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-11-04].
  3. a b c Forest Owlet Heteroglaux blewitti. BirdLife International, 2013. [dostęp 1 listopada 2017].
  4. Eugene W. Oates: Birds. T. 3. Berlin: Taylor&Francis, 1895.
  5. F. Ishtiaq & A. R. Rahmani. The Forest Owlet Heteroglaux blewitti: vocalization, breeding biology and conservation. „Ibis”. 147, 2005. 
  6. Farah Istiaq & Asad R. Rahmani. Cronism in the forest owlet Athene (Heteroglaux) blewitti. „The Forktail”. 16, 2000. 
  7. Tarina Puri: Colour-banding may help save forest owlets. The Times of India, 2013.
  8. Ben F. King & Pamela C. Rasmussen. The rediscovery of the Forest Owlet Athene (Heteroglaux) blewitti. „Forktail”. 14, s. 53–55, 1998.