Pierwsza dama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pierwsza dama Melania Trump

Pierwsza damahonorowy tytuł przysługujący partnerce życiowej głowy danego państwa, terytorium, stanu, czy prowincji (np. prezydenta). Gdy głowa państwa ma partnera życiowego – mężczyznę, przysługuje mu tytuł pierwszy dżentelmen lub pierwszy kawaler. Tytulaturę taką stosuje się jedynie w ustroju republikańskim.

W przypadku gdy głowa państwa nie jest w stałym związku, niektóre funkcje pierwszej damy lub kawalera (ale nie tytuł) przejąć może inna bliska głowie państwa osoba, np. córka, bratowa itp.

W monarchiach odpowiednikiem jest królowa małżonka, książę małżonek.

Funkcja „pierwszej damy/pierwszego dżentelmena” jest w różnych państwach w różny sposób sformalizowana. Pełni obowiązki głównie reprezentacyjne i ceremonialne. W przypadku przyjmowania oficjalnych gości „pierwsza dama” pełni honory pani domu, razem z głową państwa występują jako para gospodarzy. Natomiast przy składaniu wizyt oficjalnych są oni parą głównych gości. Często pierwsze damy wykorzystują swoją pozycję do promocji działań o charakterze społecznym, charytatywnym, kulturalnym, itp. Przykładowo poprzez obejmowanie honorowych patronatów nad wymienionymi powyżej inicjatywami.

Polska[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pierwsza dama Polski.

Od 6 sierpnia 2015 roku tytuł pierwszej damy Polski przysługuje Agacie Kornhauser-Dudzie, zaś od 6 sierpnia 2010 do 6 sierpnia 2015 tytuł pierwszej damy Polski przysługiwał Annie Komorowskiej. Jej poprzedniczka Maria Kaczyńska wraz z mężem zginęła w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.

Małżonka prezydenta nie ma obowiązku występować publicznie, ale zazwyczaj czyni to. W Polsce funkcja pierwszej damy wiąże się jedynie z obowiązkami reprezentacyjnymi.

Pojęcie „pierwsza dama” funkcjonuje w polszczyźnie od niedawna. Dopiero w III Rzeczypospolitej zaczęto tak określać żonę prezydenta. W II Rzeczypospolitej określenie nie funkcjonowało, a w Polsce Ludowej głowa państwa była organem kolegialnym (Rada Państwa).

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

W latach 2012–2017 miała miejsce nietypowa sytuacja w Niemczech, gdzie były prezydent federalny Joachim Gauck jest żonaty, lecz w separacji z żoną, a rolę pierwszej damy pełniła konkubina prezydenta, Daniela Schadt[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hansi Gauck will von Scheidung nichts wissen (niem.). W: Welt Online [on-line]. welt.de, 22 lutego 2012. [dostęp 2018-02-11].
  2. Ankunft von Bundespräsident Joachim Gauck und Frau Daniela Schadt in Schloss Bellevue (niem.). W: Der Bundespräsident [on-line]. bundespraesident.de, 19 marca 2012. [dostęp 2018-02-11].