Pierwsza dama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pierwsza dama Melania Trump

Pierwsza damahonorowy tytuł przysługujący partnerce życiowej głowy danego państwa, terytorium, stanu, czy prowincji (np. prezydenta). Gdy głowa państwa ma partnera życiowego – mężczyznę, przysługuje mu tytuł pierwszy dżentelmen lub pierwszy kawaler. Tytulaturę taką stosuje się jedynie w ustroju republikańskim.

W przypadku gdy głowa państwa nie jest w stałym związku, niektóre funkcje pierwszej damy lub kawalera (ale nie tytuł) przejąć może inna bliska głowie państwa osoba, np. córka, bratowa itp.

W monarchiach odpowiednikiem jest królowa małżonka, książę małżonek.

Funkcja „pierwszej damy/pierwszego dżentelmena” jest w różnych państwach w różny sposób sformalizowana. Pełni obowiązki głównie reprezentacyjne i ceremonialne. W przypadku przyjmowania oficjalnych gości „pierwsza dama” pełni honory pani domu, razem z głową państwa występują jako para gospodarzy. Natomiast przy składaniu wizyt oficjalnych są oni parą głównych gości. Często pierwsze damy wykorzystują swoją pozycję do promocji działań o charakterze społecznym, charytatywnym, kulturalnym, itp. Przykładowo poprzez obejmowanie honorowych patronatów nad wymienionymi powyżej inicjatywami.

Polska[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pierwsza dama Polski.

Od 6 sierpnia 2015 roku tytuł pierwszej damy Polski przysługuje Agacie Kornhauser-Dudzie, zaś od 6 sierpnia 2010 do 6 sierpnia 2015 tytuł pierwszej damy Polski przysługiwał Annie Komorowskiej. Jej poprzedniczka Maria Kaczyńska wraz z mężem zginęła w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.

Małżonka prezydenta nie ma obowiązku występować publicznie, ale zazwyczaj czyni to. W Polsce funkcja pierwszej damy wiąże się jedynie z obowiązkami reprezentacyjnymi.

Pojęcie „pierwsza dama” funkcjonuje w polszczyźnie od niedawna. Dopiero w III Rzeczypospolitej zaczęto tak określać żonę prezydenta. W II Rzeczypospolitej określenie nie funkcjonowało, a w Polsce Ludowej głowa państwa była organem kolegialnym (Rada Państwa).

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

W latach 2012–2017 miała miejsce nietypowa sytuacja w Niemczech, gdzie były prezydent federalny Joachim Gauck jest żonaty, lecz w separacji z żoną, a rolę pierwszej damy pełniła konkubina prezydenta, Daniela Schadt[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hansi Gauck will von Scheidung nichts wissen (niem.). W: Welt Online [on-line]. welt.de, 22 lutego 2012. [dostęp 2018-02-11].
  2. Ankunft von Bundespräsident Joachim Gauck und Frau Daniela Schadt in Schloss Bellevue (niem.). W: Der Bundespräsident [on-line]. bundespraesident.de, 19 marca 2012. [dostęp 2018-02-11].