Planetarium Śląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Chorzowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A/399/13 z 24 stycznia 2013 r.
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Chorzów
Adres Al. Planetarium 4, 41-500 Chorzów
Styl architektoniczny socrealizm
Architekt Zbigniew Solawa
Ukończenie budowy 1955
Ważniejsze przebudowy 2018 - 2020
Położenie na mapie Chorzowa
Mapa konturowa Chorzowa, po prawej znajduje się punkt z opisem „Planetarium Śląskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Planetarium Śląskie”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Planetarium Śląskie”
Ziemia50°17′26,35″N 18°59′32,29″E/50,290653 18,992303
Strona internetowa
Planetarium i Obserwatorium Śląskie
Ilustracja
Luneta 30 cm w obsrwatorium
Państwo  Polska
Położenie Chorzów
Wysokość 316 m n.p.m.
Zarządzający Planetarium Śląskie
Kod obserwatorium 553
Teleskopy
  • luneta: 30 cm widzialne
Strona internetowa

Planetarium Śląskie – największe i najstarsze[1] planetarium i obserwatorium astronomiczne w Polsce. Zostało założone 4 grudnia 1955 roku w ówczesnym Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku (obecnie nazywany również Parkiem Śląskim) położonym w Chorzowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę Planetarium Śląskiego im. Mikołaja Kopernika rozpoczęto z okazji Roku Kopernikowskiego w 1953 roku. Zbudowano je na najwyższym wzniesieniu parku tzw. Górze Parkowej. Autorem projektu był architekt Zbigniew Solawa.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Centralnym urządzeniem Planetarium Śląskiego jest potężny projektor, noszący również nazwę „planetarium” lub nazywany inaczej „UPP” (ang. Universal Projection Planetarium). Projektor został wyprodukowany przez zakłady Zeissa w Jenie. Waży on ponad 2 tony, natomiast wysokość przy pionowym ustawieniu wynosi 5 m. Odtwarza on wygląd nieba z dowolnego miejsca na Ziemi o dowolnej porze, naśladując rzeczywisty firmament. Ekranem projekcji jest największa w kraju kopuła o średnicy 23 metrów. Widownia może pomieścić 400 osób.

W zespole budynków Planetarium Śląskiego znajduje się także obserwatorium astronomiczne (z największym w Polsce 30-centymetrowym refraktorem), kilkumetrowy zegar słoneczny, stacja klimatologiczna i stacja sejsmologiczna.

W lipcu 2018 r. ruszyła modernizacja Planetarium Śląskiego, która planowo zakończy się w 2021 roku[2].

Filatelistyka[edytuj | edytuj kod]

Poczta Polska wyemitowała 15 września 1966 r. znaczek pocztowy przedstawiający Planetarium Śląskie o nominale 1,55 , w serii Turystyka. Autorem projektu znaczka był Cz. Kaczmarczyk, ryt wykonał B. Brandt. Znaczek wydrukowano techniką stalorytu, na papierze niepowlekanym, w nakładzie 102.020.100 szt. Pozostawał w obiegu do 31 grudnia 1994[3].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wczoraj. Planetarium Śląskie. [dostęp 2018-11-18].
  2. Olga Krzyżyk, Przebudowa Planetarium Śląskiego. Powstaje Śląski Park Nauki. Planowe zakończenie prac to sierpień 2021 roku, Dziennik Zachodni, 1 kwietnia 2020 [dostęp 2020-09-17] (pol.).
  3. Marek Jedziniak: Turystyka (pol.). www.kzp.pl. [dostęp 2018-06-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Strona internetowa Planetarium Śląskiego