Powstanie Bożonarodzeniowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powstanie Bożonarodzeniowe
Czas 7 stycznia 1919
Miejsce Cetinje
Terytorium Czarnogóra
Wynik zwycięstwo Białych, stłumienie powstania
Strony konfliktu
Flag of the Kingdom of Montenegro.svg Zelenaši (separatyści czarnogórscy) Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg Królestwo Jugosławii
Biali (unioniści czarnogórscy)
Dowódcy
Krsto Todorov-Zrnov Popović Marko Daković
Siły
4000 10000
Straty
29 zabitych 16 zabitych

Powstanie Bożonarodzeniowe (serb. Божићна побуна) – czarnogórskie powstanie skierowane przeciwko unifikacji Królestwa Czarnogóry z Królestwem Serbii, do którego doszło 7 stycznia 1919.

Przywódca powstania, kpt Krsto Popović

Powstanie zwolenników czarnogórskiej niepodległości (tzw. Zelenaši - zielonych) wywołała decyzja Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Czarnogóry (obradującego w Podgoricy), które przegłosowało unifikację Królestwa Czarnogóry z Królestwem Serbii. Zdecydowała większość parlamentarzystów, zwolenników unii (tzw. bjelasi - białych). Przeciwnicy unii, na czele z Krsto Zrnovem Popoviciem wywołali powstanie, zaś powołany ad hoc komitet wydał deklarację, w której uznawał za niekonstytucyjne decyzje podjęte w Podgoricy. Przywódcą politycznym powstania był dyplomata Jovan Plamenac. W dniu prawosławnego Bożego Narodzenia, główne siły powstańcze zostały rozbite na przedmieściach Cetynii przez jednostki armii serbskiej. Do walk doszło także w rejonie miasta Nikšić i wokół Rijeka Crnojevića. Około 200-300 uczestników powstania zostało ujętych i osadzonych w więzieniu w Zenicy.

Część powstańców, która nie trafiła do niewoli uciekła do Włoch i tam tworzyła armię Czarnogóry na wygnaniu. Niedobitki powstańców (oddział Savo Raspopovicia) kontynuowały opór aż do roku 1929.

Pamięć o powstaniu[edytuj | edytuj kod]

W 90 rocznicę powstania, 7 stycznia 2008, premier niepodległej Czarnogóry Milo Đukanović odsłonił pomnik poświęcony pamięci separatystów, którzy zginęli w czasie powstania.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]