Pragnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pragnia
Ilustracja
Waldsteinia geoides
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad naczyniowe
Klad nasienne
Klad okrytonasienne
Klad klad różowych
Klad Fabidae
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj pragnia
Nazwa systematyczna
Waldsteinia Willdenow
Ges. Naturf. Freunde Berlin Neue Schriften 2: 105. 1799[2]
Typ nomenklatoryczny
W. geoides Willdenow[2]
Pragnia syberyjska

Pragnia (Waldsteinia L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych, w nowszych ujęciach systematycznych włączany do rodzaju kuklik (Geum). W tradycyjnym ujęciu obejmuje 5[3]–6 gatunków[4] występujących we wschodniej Europie (2 gatunki), wschodniej Azji (1 gatunek) i wschodniej części Ameryki Północnej (2 gatunki)[3]. W Polsce tylko jako rośliny uprawne. Popularną rośliną okrywową uprawianą w strefie klimatu umiarkowanego jest pragnia syberyjska. W naturze rośliny te rosną w lasach górskich. Nazwa naukowa rodzaju upamiętnia austriackiego botanika – Franza Adama von Waldsteina[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Płożące byliny o wysokości do 10 cm, często z rozłogami[3].
Liście
Skrętoległe i złożone pierzasto lub dłoniasto, składają się z trzech lub pięciu listków, ewentualnie tylko wcinane. Blaszka liściowa na brzegu karbowana. Przylistki dość okazałe[4][3].
Kwiaty
Pojedyncze lub po kilka w luźne kwiatostany wierzchotkowate. Kwiaty zwykle są obupłciowe. Od zewnątrz pierwszy okółek tworzy bardzo drobny kieliszek (czasem go brak), nad którym znajduje się kielich. Działek jest 5 zarówno w kielichu jak i w kieliszku. Wolne płatki korony są żółte, jest ich także 5. Wszystkie są równej długości, na szczycie zaokrąglone. Pręcików jest wiele, wyrastają w trzech okółkach. Zalążnia jest górna, składa się z 2–6 owocolistków[3][4].
Owoce
Od 3 do 13 suchych, jednonasiennych niełupek (owoc zbiorowy) otoczonych trwałymi działkami kielicha[3][4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj tradycyjnie wyróżniany, jednak w świetle filogenetycznych badań molekularnych zagnieżdżony w obrębie rodzaju kuklik (Geum)[5] i z tego powodu w niektórych bazach danych taksonomicznych gatunki tu zaliczane włączane są do rodzaju Geum[6].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj włączany do rodzaju kuklik (Geum) w obrębie plemienia Colurieae, w podrodzinie Rosoideae, rodziny różowatych (Rosaceae Juss.), rzędu różowców, kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[7][1].

Wykaz gatunków[8][9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-10].
  2. a b Waldsteinia. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2014-06-09].
  3. a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 139. ISBN 0-333-74890-5.
  4. a b c d Li Chaoluan (Li Chao-luang); Hiroshi Ikeda, Hideaki Ohba: Waldsteinia. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-06-09].
  5. Jenny E. E. Smedmark, Torsten Eriksson. Phylogenetic Relationships of Geum (Rosaceae) and Relatives Inferred from the nrITS and trnL – trnF Regions. „Systematic Botany”. 27, 2, s. 303–317, 2002. 
  6. Taxon: Geum ternatum (Stephan) Smedmark. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-06-09].
  7. D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. DOI: 10.1007/s00606-007-0539-9. 
  8. Waldsteinia. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-06-09].
  9. Nazwy polskie według: Gawryś Wiesław: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina Botanica, 2008. ISBN 978-83-925110-5-2.