Prezydenci Gniezna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gniezno
Łańcuch Herbowy Prezydenta Miasta Gniezna
Łańcuch Herbowy Prezydenta Miasta Gniezna
Herb
Herb Gniezna
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat gnieźnieński
Gmina gmina miejska
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Gniezno
Gniezno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gniezno
Gniezno
Ziemia52°32′42″N 17°36′13″E/52,545000 17,603611
Urząd miejski
ul. Lecha 6
62-200 Gniezno

Prezydenci Gniezna – lista prezydentów i burmistrzów Gniezna.

Zarys instytucji burmistrza i prezydenta miasta[edytuj]

Źródła[jakie?] podają, że w Gnieźnie pierwszego burmistrza wybrano w 1371. Do roku 1836 zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem, jeszcze z czasów Księstwa Warszawskiego, w zaborze pruskim burmistrzowie pochodzili z nominacji landrata, lub rejencji, kolejni byli już wybierani spośród członków magistratu. Po odzyskaniu niepodległości Konstytucja marcowa z 1921 wstępnie regulowała zasadę wyboru dokonywaną przez Radę Miasta, oraz nadzór wyboru kandydata przez administrację rządową (musiał być zatwierdzony przez Ministra Spraw Wewnętrznych). Ustawą Scaleniową z 1933[1] ostatecznie określono prawo do urzędu Prezydenta Miasta, oraz pięcioletnią kadencyjność. Jeszcze krótko po II wojnie samorządy działały według Konstytucji marcowej z; 1921, ale już w 1950 kierując się dekretem PKWN i wzorem radzieckim, Ustawą[2] zlikwidowano urzędy: wojewody, starosty, prezydenta, burmistrza, wójta – obowiązki tych organów przejęły Prezydia Rad Narodowych. Reforma administracyjna kraju w 1975 przywróciła zlikwidowane urzędy. Urząd prezydenta, ponownie powstał w miastach powyżej 50 tys. mieszkańców lub będących siedzibą województwa[3]. Rady narodowe przetrwały do lat 90 XX wieku, a funkcja prezydenta miasta została zachowana choć w rzeczywistości byli przewodniczącymi zarządu gminy, wybieranymi przez rady. Od roku 2002 prezydenci miast pochodzą z wyborów powszechnych[4].

Obecny prezydent Gniezna urząd objął zgodnie z zapisami ustawy z 1990 roku[5], po zwołaniu przez komisarza wyborczego sesji rady miasta, podczas której wręczono zaświadczenie o wyborze, oraz złożeniu przez prezydenta ślubowania.

Poczet burmistrzów i prezydentów miasta Gniezna
Lp. imię nazwisko rodzaj wyboru lata urzędowania uwagi
1 Prieve mianowany 1795-1807 burmistrz
2 Andrzej Gryzyngier mianowany 1807-1809 burmistrz
3 Józef Rokossowski mianowany 1809-1811 burmistrz
4 Franciszek Kłossowski mianowany 1812-1816 burmistrz
5 Józef Gramse mianowany 1816-1819 burmistrz
6 Jan von Zembrzuski mianowany – wybór magistratu 1821-1831
1836-1852
burmistrz
7 Franz Xavier Machatius mianowany (magistrat) 1852-1895 burmistrz od 1888 – nadburmistrz
8 Georg Leopold Roll mianowany (magistrat) 1896-1897 burmistrz
9 Emil Schwindt (ur. 1 grudnia 1860 zm. 1907)[6] mianowany (magistrat) 1897-1904 burmistrz komisaryczny, burmistrz[7]
10 ? Schmidt mianowany (magistrat) 1905 burmistrz
11 Heinrich Schoppen mianowany (magistrat) 1905-1914 burmistrz – od 1912 nadburmistrz
12 Heinrich Nollner mianowany (magistrat) 1914-1919 burmistrz – od 1917 nadburmistrz
13 Zygmunt Rabski mianowany (magistrat) 1919 burmistrz
14 Paweł Kempka mianowany (magistrat) 1919-1920 burmistrz komisaryczny
15 Ludwik Hełmski mianowany (magistrat) 1920-1922 burmistrz
16 Maksymilian Hensel 1922-1924 drugi burmistrz pełnił obowiązki burmistrza
17 Leon Barciszewski rada miasta 16 października 1924 – 10 grudnia 1932 burmistrz – faktycznie urząd objął 10 marca 1925 – po wydzieleniu, 1 lipca 1925, miasta Gniezna z powiatu ziemskego[8] – prezydent
18 Edmund Lauterer dekretem MSW październik 1933-1934 prezydent komisaryczny.

Rada miasta wybrała gnieźnieńskiego adwokata Kazimierza Perża, jednak nie uzyskał wymaganego zatwierdzenia Min.Spraw Wewnętrznych

19 Julian Suski dekretem MSW 1934 prezydent komisaryczny
20 Stanisław Wrzaliński dekretem MSW 1934-1936 prezydent tymczasowy Rada Miasta wybrała dr med. Pawła Piechaczka jednak minister nie zatwierdził kandydata
21 Edmund Maćkowiak rada miasta 1936-1939 prezydent
22 Julius Theodor Lorenzen[9] decyzja niemieckich władz okupacyjnych 1940-1945 nadburmistrz (Oberbürgermeister)
23 Czesław Kończak rada miasta 1945 prezydent
24 Bronisław Kubacki rada miasta 1945-1947 prezydent
25 Henryk Nastręt rada miasta 1947 prezydent
26 Wojciech Wydra-Nawrocki rada miasta 1947-1950 prezydent
27 Zbigniew Kaszuba[10] mianowany – z wyboru rady narodowej 1975-1980 prezydent
28 Henryk Jasiński[10] mianowany (rada narodowa) 1981-1983 prezydent
29 Marian Górny[10] mianowany (rada narodowa) 1983-1990 prezydent
30 Bogdan Trepiński[10] mianowany – z wyboru rady miasta 1990-2002 prezydent
31 Jaromir Dziel[10] z wyboru powszechnego 2002-2006 prezydent
32 Jacek Wojciech Kowalski z wyboru powszechnego 2006-2014 prezydent
33 Tomasz Jakub Budasz z wyboru powszechnego grudzień 2014 prezydent

Przypisy

  1. Ustawa o częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego. ISAP. [dostęp 2013-11-07].
  2. Ustawa o terenowych organach jednolitej władzy państwowej. ISAP. [dostęp 2013-11-07].
  3. Ustawa o zmianie ustawy o radach narodowych. ISAP. [dostęp 2013-11-08].
  4. USTAWA z dnia 20 czerwca 2002 r.o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. PKW [dostęp 2013-11-08].
  5. Ustawa o samorządzie gminnym. ISAP. [dostęp 2013-11-09].
  6. FAMILY HISTORY LIBRARY CATALOG. The Church of Jesus Christ of Latter – Day Saints. [dostęp 2013-11-19].
  7. Wyżsi urzędnicy pruskiej administracji prowincjonalnej w Poznańskiem (1871-1918), s. 186 – Christian Myschor (praca doktorska). [dostęp 2013-11-17].
  8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 maja 1925 r. o wydzieleniu miasta Gniezna. ISAP. [dostęp 2013-11-19].
  9. Stadtkreis Gnesen. Territoriale Veränderungen in Deutschland und deutsch verwalteten Gebieten 1874–1945. [dostęp 2012–03–19].
  10. a b c d e Prezydenci Miasta Gniezna (od 1975). Urząd Miejski w Gnieźnie. [dostęp 2012-03-19].

Bibliografia[edytuj]

  • Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej, prac. zbiorowa wyd. Towarzystwo Miłośników Gniezna 2011