Przesłanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Jest zdaniem logicznym, na którego podstawie uznajemy inne zdania za prawdziwe.

Od takiego właśnie zdania (przesłanki) zaczyna się wnioskowanie. Zdanie które uznajemy za prawdziwe w rezultacie procesu wnioskowania nazywamy wnioskiem lub konkluzją. Przesłanki mogą mieć charakter wyraźny lub jedynie entymematyczny, zatrzymany w umyśle (gr. en thymo). Wnioskowania nawiązują często do stosunku wynikania między zdaniami.

Przesłanka nie jest tym samym co racja, a wniosek to nie to samo co następstwo. W przypadku obiektywnego stosunku wynikania ujawnia się następstwo racji,przy czym należy pamiętać że prawdziwość następstwa nie przesądza o prawdziwości racji. W przypadku subiektywnym zaś mamy do czynienia właśnie z przesłanką i jej wnioskiem (konkluzją) ale stanowiące elementy "czyjegoś rozumowania" w pewnej chwili.

Zdanie „A” jest racją zdania „B”, zaś zdanie „B” jest następstwem zdania „A” wtedy, gdy prawdziwość zdania „A” jest gwarancją prawdziwości zdania „B”.

Zdanie stanowiące podstawę do uznania (wyprowadzenia) innego zdania nazywa się przesłanką rozumowania, a zdanie uznane (wyprowadzone) na podstawie przesłanki rozumowania nazywa się konkluzją (wnioskiem) rozumowania (wyprowadzania).

Układ przynajmniej dwóch zdań powiązanych ze sobą jako przesłanki i konkluzje, racje i następstwa nazywany jest rozumowaniem w sensie logicznym.

Bibliografia[edytuj]

  • Tadeusz Kwiatkowski, Logika ogólna, Wyd. UMCS, Lublin 1995
  • Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, Wyd. PWN, Warszawa 2012