Przygotowanie pedagogiczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Przygotowanie pedagogiczne – nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną - w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu niezbędny wymiar zajęć z zakresu przygotowania pedagogicznego wynosi nie mniej niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego[1].

Przygotowanie pedagogiczne

Cel[edytuj]

Przygotowanie pedagogiczne ma na celu, wyposażenie osoby nauczającej powierzony kierunek lub przedmiot kształcenia w minimalny lecz podstawowy warsztat umiejętności pedagogicznych[2], poprzez dydaktyczne zastosowanie odpowiednich metod i technik nauczania (szkolenia) tak, by cel prowadzonych zajęć edukacyjnych został zrealizowany i osiągnięty.

Przed zajęciami[edytuj]

Przygotowanie pedagogiczne wskazuje nie tylko jak przeprowadzić zajęcia edukacyjne z uczniami lub studentami czy słuchaczami ale i sposób przygotowania się prowadzącego przed zajęciami do samych zajęć edukacyjnych (ubiór i wygląd nauczyciela, zabezpieczenie materiałowe zajęć, przygotowanie pomocy poglądowych – multimedialnych, miejsce i optymalny czas zajęć). W zależności od poziomu edukacji: wyższy, średni (gimnazjalny), elementarny, przedszkolny to kompetentnie dobieramy model edukacyjny w zależności od tego co zamierzmy osiągnąć z grupą bądź indywidualnie. Poczynając od celu zajęć, modelu, formy, metody, techniki nauczania – nauczyciel, powinien umieć wykonać konstrukt własnego planu zajęć edukacyjnych, popularnie zwanym jako plankonspekt edukacyjny lub kartę pracy (nauczyciela, instruktora) do przeprowadzenia zajęć edukacyjnych z kształcenia (ze szkolenia) nauczanego przedmiotu, np.: politologii, antropologii, matematyki, itp.

  • Konspekt (nauczyciela akademickiego), jest formą organizacji zajęć wraz z jej elementami tematycznymi i podstawianą treścią oraz ramami czasowymi oraz winien być zatwierdzany przez Kierującego zajęciami edukacyjnymi przed zajęciami edukacyjnymi u (kierownika Katedry, dyrektora Szkoły, kierownika Kursu, itd.) który jest odpowiedzialny za prawidłowe i rzetelne przeprowadzenie zajęć edukacyjnych na studiach i w szkole czy przedszkolu (żłobku) które poprzez analizę, mają formalnie wykazać, że na podstawie dokumentacji kształcenia (Planu – konspektu) cel edukacyjny zostanie zrealizowany i osiągnięty;
  • Karta pracy (nauczyciela, instruktora) jest planem jak wykonać zajęcie w określonym czasie zgodnie z metodyką kształcenia w karcie pracy ujmuje się podobnie jak w konspekcie: temat zajęć, cel zajęć, literaturę, czas, zabezpieczenie materiałowe i przebieg zajęć (czynności prowadzącego, czynności uczniów, słuchaczy lub osób szkolonych z podaniem czasu w jakim to przedsięwzięcie edukacyjne ma się odbyć);

Przygotowanie pedagogiczne obejmuje, również nie tylko dobór obowiązkowej naukowej literatury polskiej i zagranicznej do przeprowadzenia zgodnie z metodyką przedmiotu zajęć edukacyjnych w formie np.: wykładu, lekcji, ćwiczeń, kursu, warsztatu, itd. ale i ułożenie prowadzonych zajęć kształcenia (szkolenia) w ciąg chronologiczny (rozpoczęcie, prowadzenie zajęć, zakończenie i pytania końcowe). Każdy nauczyciel (prowadzący zajęcia edukacyjne) powinien:

  • wiedzieć jak przetwarzać naukową informację (elektroniczną) jawną i niejawną w bibliotekach[3];
  • wykonać prawidłowy syllabus zajęć edukacyjnych (dotyczy uczelni wyższej);
  • umieć przeprowadzić zajęcia na podstawie zawczasu przygotowanej formalniej dokumentacji kształcenia (szkolenia);
  • prowadzić dziennik kształcenia (szkolenia) za określony okres roku akademickiego (szkolnego, przedszkolnego) lub listę aktywnej obecności;
  • posiadać w czasie kształcenia przy sobie jawną i niejawną dokumentację kształcenia w postaci: dziennik kształcenia (dziennik lekcyjny), Konspekt Pracy, Karta Pracy i okazać ją do wglądu w czasie kontroli bądź hospitacji zajęć[4];
  • prowadzić dziennik sumaryczny kształcenia (szkolenia) za określony okres roku akademickiego (szkolnego, przedszkolnego);
  • potrafić księgować i archiwizować wyniki edukacyjne, podległych kształceniu w czasie zajęć (studentów, uczniów czy słuchaczy).

Do zajęć edukacyjnych[edytuj]

W przygotowaniu pedagogicznym, pedagodzy o specjalności pedeutologicznej i dydaktycznej dobierają osoby o zdolnościach dydaktyczno nauczycielskich, kształcąc i przygotowując ich pod kątem i profilem przyszłych osób do przeprowadzania zajęć edukacyjnych z grupami oraz indywidualnie w systemie oświaty i wychowania. Zajęcia dydaktyczne odbywać się, winne zgodnie z opracowaną psychopedagogicznie metodyką kształcenia i nauczania – przedmiotu, np.: metodyka kształcenia np.: wojskowego, ekonomii, socjologii, psychologii, historii lub każdego innego przedmiotu nauczania, tak by cel zajęć przedmiotowych został osiągnięty przez słuchaczy (uczniów, studentów). Niektórzy pedagodzy czujący potrzebę wolnego rynku usług edukacyjnych, zakładają samodzielnie firmy edukacyjne i prowadzą indywidualne praktyki pedagogiczne oraz zajęcia edukacyjne na umowę zlecenie lub o dzieło, ale tylko w obrębie swojego wykształcenia.

Praktyka pedagogiczna[edytuj]

Stanowi udokumentowany dowód swoistej praktyki pedagogicznej sformalizowany w dzienniku praktyk pedagoga. Praktyki pedagogiczne dla studentów wydziałów pedagogicznych prowadzone są w uczelniach, szkołach, ośrodkach szkolenia, bursach, internatach, przedszkolach i żłobkach. Studenci kierunku pedagogika po pozytywnym udokumentowaniu praktyk pedagogicznych które obecnie wynoszą, nie mniej niż 270 godzin, dokonują wpisu w indeksie studenta i karcie zaliczeniowej a dokonuje tego opiekun praktyk studenckich na danej uczelni. Brak odbytej w stopniu pozytywnym praktyki pedagogicznej przez studenta pedagogiki skutkuje, brakiem praktycznego przygotowania pedagogicznego studenta do działalności pedagogicznej w zawodzie.

Kształcenie[edytuj]

Studia podyplomowe, wyższych uczelni pedagogicznych przygotowują do kwalifikacji pedagogicznych absolwentów studiów wyższych zawodowych lub magisterskich posiadających przygotowanie zawodowe i kierunkowe np. wojskowe, ekonomiczne, psychologiczne lub inne jak matematyka, język polski, historia do przedmiotu (prowadzenia zajęć), ale nieposiadających przygotowania pedagogicznego do wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego lub nauczyciela czy instruktora. Ukończenie studiów podyplomowych o profilu przygotowania pedagogicznego, nadaje kwalifikacje pedagogiczne zgodne z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 7 września 2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli, a także z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Typowy program studiów podyplomowych obejmuje m.in. następujące zagadnienia ogólne i szczegółowe t.j.: podstawy edukacji; dydaktyka ogólna; metodyka nauczania; emisja głosu; seminarium dyplomowe; praktyka pedagogiczna w odpowiednim wymiarze godzin (minimum 270).

Kwalifikacje pedagogiczne[edytuj]

W zależności od poziomu kształcenia, nauczyciele (prowadzący zajęcia edukacyjne) winni posiadać lub uzupełniać albo podnosić własne kwalifikacje pedagogiczne poprzez, drugi kierunek studiów psychologicznych lub nauczycielski (fakultet), podyplomowe studia pedagogiczne, ramowe kursy pedagogiczne które odbywają się, raz na pięć lat, celem podniesienia efektywności kształcenia (studentów, słuchaczy, uczniów) i wdrażania efektywniejszych metod i technik informacyjnych (IT) do kształcenia (w tym kształcenia na odległość) oraz ewaluacji autorskich projektów edukacyjnych niezbędnych dla przeprowadzania badań empirycznych w dydaktyce ogólnej.

1. Nauczyciel akademicki – powinien posiadać kwalifikacje pedagogiczne wyższe i adekwatne do poziomu przeprowadzanych przez siebie zajęć akademickich (wykłady, ćwiczenia, laboratorium, seminarium, itp.) ze studentami, zgodnie z ustawą o szkolnictwie wyższym;

2. Nauczyciel szkoły średniej – powinien posiadać kwalifikacje pedagogiczne średnie i adekwatne do poziomu przeprowadzanych przez siebie zajęć szkolnych (lekcje, zajęcia fakultatywne, praktyczną naukę, itp.) z uczniami lub słuchaczami, zgodnie z ustawą „Karta Nauczyciela”;

3. Nauczyciel szkoły podstawowej – powinien posiadać kwalifikacje pedagogiczne elementarne i adekwatne do poziomu przeprowadzanych przez siebie zajęć szkolnych (lekcje, zajęcia, zajęcia kompensacyjno-wyrównawcze, itp.) z uczniami;

4. Nauczyciel nauczania początkowego – powinien posiadać kwalifikacje pedagogiczne (z poszerzeniem wiedzy opiekuńczo-wychowawczej) i adekwatne do poziomu przeprowadzanych przez siebie zajęć przedszkolnych (zajęcia, zabawy edukacyjne, gry rówieśnicze, itp.)

Prawo edukacyjne[edytuj]

Definicja przygotowania pedagogicznego według prawa, określona została w:

  • tozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2017 r. poz. 1575) poprzedzonym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. z 2015 r. poz. 1264)
  • standardach kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, określone zostało w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. z 2012 r. poz. 131, z późn. zm.). Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 września 2004 r. w sprawie standardów kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 207, poz. 2110), które utraciło moc z dniem 1 października 2011 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 i Nr 112, poz. 654).

Przypisy

  1. Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2017 r. poz. 1189).
  2. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. z 2012 r. poz. 131, z późn. zm.)
  3. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1167)
  4. Ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1497)

Bibliografia[edytuj]

  • Kwiatkowska H., (1997) Edukacja nauczycieli. Konteksty-Kategorie-Praktyki. IBE Warszawa;
  • Kwieciński Z., Śliwerski B., (red), (2003) Pedagogika. Podręcznik akademicki, PWN, Warszawa;
  • Kantorowski J., (2005) Efektywność treningu twórczości w grupach militarnych, WSHE, Łódź; ​ISBN 978-83-927669-4-0​.
  • Kwiatkowska H., (2008) Pedeutologia, Łośgraf, Warszawa; ​ISBN 978-83-60501-27-6

Linki zewnętrzne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]