Róże historyczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roża historyczna Officinalis
Róża historyczna Rosa Mundi

Róże historyczne, róże stare – zróżnicowana grupa róż obejmująca najstarsze gatunki krzewów.

Kryterium przynależności poszczególnych gatunków róż do grupy jest ich znaczenie historyczne. Grupa obejmuje rasy i gatunki róż powstałe przed rokiem 1867 jak również młodsze odmiany o podobnych cechach morfologicznych[1] np.: róża Mme Isaac Periere wyhodowana w roku 1881 jest powszechnie uznawana za różę historyczną ze względu na zaliczenie jej do róż burbońskich[2]. Najstarsze róże historyczne były uprawiane już w starożytności.

Przed 1310 rokiem znana była róża francuska Officinalis. Prawdopodobnie przywędrowała ona do Europy za sprawą wypraw do Ziemi Świętej. Według legendy przywiózł ją do Francji z Syrii rycerz Thibault. Do Anglii trafiła zaś za pośrednictwem rodu Lancasterów. Hrabia Egmont Lancaster umieścił różę Officinalis na swoim herbie, stąd znana jest również jako róża Lancasterów[3]. Była stosowana jako roślina lecznicza. Miała również znaczenie religijne i symboliczne. Ze względu na właściwości medyczne jakie jej przypisywano została nazwana różą aptekarzy.

Inną znaną różą historyczną jest róża francuska Versicolor. Powstała w XVI wieku jako naturalna mutacja (sport) róży Officinalis. Nazywana Różą Świata (Rosa Mundi), ze względu na wielką popularność jaką zdobyła w nowożytnej Europie. Przed II Wojną Światową była rozpowszechniona w stanie dzikim na Lubelszczyźnie i w południowej Polsce. Obecnie dzika forma róży Versicolor wymiera[4].

Istotnym wyznacznikiem dla wyodrębnienia grupy róż historycznych było wyhodowanie w 1867 roku odmiany La France, pierwszego mieszańca herbatniego, róży o cechach odmiennych od wcześniejszej uprawianych róż ogrodowych. Mieszańce herbatnie w przeciwieństwie do starszych ras były odporniejsze, lepiej kwitły i dysponowały większą paletą barw stąd stopniowo wypierały róże stare. Współcześnie mieszańce herbatnie są najbardziej rozpowszechnioną rasą róż[5]. Uczestniczą w powstawaniu nowych grup róż np. nowoczesnych róż parkowych i róż wielkokwiatowych. Z krzyżowania mieszańców herbatnich oraz róż historycznych powstała grupa róż angielskich.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Róże historyczne posiadają trzy główne barwy z liczną paletą odcieni: białą, różową i czerwoną. Pozostałe barwy występują bardzo rzadko. Natężenie barw może być zmienne i różnić się w zależności od warunków zewnętrznych i rozwoju pąku. Kwiaty są mocno wypełnione, pomponowate i pachnące[6]. Róże stare mają pokrój krzaczasty. Większość kwitnie raz w roku.

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze gatunki róż historycznych to:

Róża francuska (Rosa gallica L.)

Róża damasceńska (Rosa x damascena Mill.)

Róża biała (R. x alba L.)

Róża stulistna (Rosa ×centifolia)

Do późniejszych gatunków, które dołączyły do róż historycznych należą:

Róża chińska (Rosa chinensis)

Róże portlandzkie

Róże burbońskie (Rosa x borboniana)

Remontantki

Róże herbatnie

Róża piżmowa (Rosa moschata)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jadwiga Widler, Róże i rośliny balkonowe, 2013.
  2. 'Madame Isaac Pereire' Rose, www.helpmefind.com [dostęp 2015-12-05].
  3. Moje róże – moja pasja » Blog Archive » Rosa Gallica Officinalis, www.roses.webhost.pl [dostęp 2015-12-05].
  4. Moje róże – moja pasja » Blog Archive » Rosa Gallica „Versicolor”, www.roses.webhost.pl [dostęp 2015-12-05].
  5. Moje róże – moja pasja » Blog Archive » Mieszańce herbatnie, www.roses.webhost.pl [dostęp 2015-12-05].
  6. Peter Kiermeier, Thomas Proll, Róże, 2014.