Anglia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zobacz też: Królestwo Anglii – państwo historyczne.
England
Anglia
Flaga Anglii
Herb Anglii
Flaga Anglii Herb Anglii
Dewiza: (fr.) Dieu et mon droit
(Bóg i moje prawo)
Hymn:
God Save the Queen[a]
(Boże chroń królową)
Położenie Anglii
Język urzędowy angielski[b]
Stolica Londyn
Ustrój polityczny monarchia parlamentarna
Typ państwa część Wielkiej Brytanii
Głowa państwa Królowa Elżbieta II
Szef rządu premier David Cameron
Powierzchnia
 • całkowita

130 395 km²
Liczba ludności (2011)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

53 012 500[1]
407 osób/km²
PKB (PSN) (2006)
 • całkowite 
 • na osobę

1900 mld USD
38 000 USD
Jednostka monetarna Funt szterling (GBP, £)
Religia dominująca anglikanizm
Strefa czasowa UTC +0, czas letni: UTC +1
Kod telefoniczny +44
Mapa Anglii

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, w przeszłości samodzielne królestwo. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i ma granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.

Położenie[edytuj]

Anglia obejmuje południowo-wschodnią część wyspy Wielkiej Brytanii. Od północy graniczy ze Szkocją, a od zachodu z Walią. Od kontynentalnej części Europy oddzielona jest kanałem La Manche i Morzem Północnym.

Ustrój[edytuj]

Anglia, w odróżnieniu od innych krajów Wielkiej Brytanii, nie ma własnego parlamentu i pozostaje pod jurysdykcją parlamentu brytyjskiego. W ten sposób deputowani pochodzący spoza Anglii mogą mieć wpływ na wewnętrzne sprawy tego kraju. Anglia dzieli się na 9 jednostek administracyjnych (regionów). Poza Londynem, który ma wybieralnego burmistrza (Mayor) i zgromadzenie (London Assembly), regiony nie mają władz wybieranych w wyborach bezpośrednich.

System prawny[edytuj]

System prawny Anglii dzieli się na prawo ustawowe (statutory law) i prawo precedensowe (case albo common law). Pierwsze składa się z szeregu różnych aktów prawa stanowionego, w szczególności ustaw (statutes). Jednak co istotne w Anglii nie ma konstytucji w sensie formalnym, tzn. nie istnieje szczególny akt prawny o randze ponadustawowej, co jest typowe dla krajów Europy kontynentalnej i USA. Z kolei angielskie prawo common law jest tworzone na podstawie rozstrzygnięć uprzednio przyjętych we wcześniej wydanych wyrokach sądowych, które noszą miano precedensów[2][3].

Historia[edytuj]

 Osobny artykuł: Historia Królestwa Anglii.

Religia[edytuj]

Podczas spisu powszechnego 2011 mieszkańcy Anglii odpowiadali następująco pytani o wyznanie[4]:

Chrześcijańskim patronem Anglii jest święty Jerzy, którego symbol – krzyż świętego Jerzego – widnieje na angielskiej fladze.

Podział administracyjny[edytuj]

Najwyższą jednostką samorządu terytorialnego Anglii są regiony, których jest dziewięć.

Niższe stopnie administracji tworzą bardzo skomplikowany system, którego elementami są hrabstwa niemetropolitalne (shire counties), hrabstwa metropolitalne (metropolitan counties), jednolite jednostki administracyjne (unitary authorities), dystrykty (districts), dzielnice i gminy (civil parishes).

 Osobny artykuł: hrabstwa Anglii.

Historycznie Anglia dzieli się na 39 hrabstw. Chociaż ten podział administracyjny istniejący od średniowiecza został w połowie XX wieku zmieniony, to nadal istnieje w świadomości ludności i w życiu codziennym.

Dodatkowo funkcjonuje podział na 47 hrabstw ceremonialnych, niemających znaczenia administracyjnego lecz głównie geograficzne. W skład każdego hrabstwa ceremonialnego wchodzi hrabstwo metropolitalne lub niemetropolitalne o tej samej nazwie, samodzielnie bądź wraz z okolicznymi jednolitymi jednostkami administracyjnymi, rzadziej (w przypadku, gdy hrabstwo administracyjne zostało całkowicie zastąpione takimi jednostkami) w jego skład wchodzą wyłącznie jednolite jednostki administracyjne. Hrabstwem ceremonialnym jest również jeden z regionów – Wielki Londyn.

Demografia[edytuj]

Największe miasta Anglii
Londyn
Birmingham
Liverpool
Bristol

W poniższej tabeli wymienione są największe miasta Anglii (powyżej 150 000 mieszkańców w 2011 roku)[c][5].

Miasto Liczba ludności (2011) Liczba ludności aglomeracji (2011)
Londyn 8 250 205[d] 9 787 426
Birmingham 1 085 810 2 440 986[e]
Liverpool 552 267 864 122
Bristol 535 907 617 280
Sheffield 518 090 685 368
Manchester 510 746 2 553 379[f]
Leeds 474 632 1 777 934[g]
Leicester 443 760 508 916
Bradford 349 561 patrz: Leeds
Coventry 325 949 359 262
Nottingham 289 301 729 977
Kingston upon Hull 284 321 314 018
Stoke-on-Trent 270 726 372 775
Newcastle upon Tyne 268 064 774 891[h]
Derby 255 394 270 468
Southampton 253 651 855 569[i]
Portsmouth 238 137 patrz: Southampton
Plymouth 234 982 260 203
Brighton and Hove 229 700 474 485
Reading 218 705 318 014
Northampton 215 173 215 963
Luton 211 228 258 018
Wolverhampton 210 319 patrz: Birmingham
Bolton 194 189 patrz: Manchester
Bournemouth 187 503 466 266
Norwich 186 682 213 166
Swindon 182 441 185 609
Southend-on-Sea 175 547 295 310
Middlesbrough 174 700 376 663[j]
Sunderland 174 286 335 415
Milton Keynes 171 750 229 941
Warrington 165 456 165 456
Huddersfield 162 949 patrz: Leeds
Peterborough 161 707 163 379
Oksford 159 994 171 380
Slough 155 298 163 777
Poole 154 718 patrz: Bournemouth
York 152 841 153 717

Uwagi

  1. Jest to nieoficjalny hymn.
  2. Brak języka urzędowego jednak de facto rolę tę pełni angielski.
  3. Dane w tabeli odpowiadają: w przypadku aglomeracji liczbie ludności obszarów zabudowanych (built-up-area), a w przypadku miast liczbie ludności mniejszych jednostek na które te się dzielą (built-up area sub-divisions). Obie te jednostki definiowane są na potrzeby spisu powszechnego przez brytyjski urząd statystyczny. Nie odpowiadają one granicom administracyjnym, które notabene w przypadku wielu angielskich miast nie istnieją.
  4. Suma liczby ludności obszarów zabudowanych odpowiadających wszystkim 32 gminom Wielkiego Londynu oraz City of London.
  5. West Midlands
  6. Greater Manchester
  7. West Yorkshire
  8. Tyneside
  9. South Hampshire
  10. Teesside

Przypisy

  1. 2011 census results: how many people live in your local authority? (ang.). [dostęp 2012-07-18].
  2. Maciej Koszowski, Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009
  3. Maciej Koszowski, Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009
  4. Census 2011 Key Statistics – Local Authorities KS07 Religion (ang.). Office for National Statistics. [dostęp 2013-07-02].
  5. Census 2011 Key Statistics – Usual resident population (ang.). Nomis – Official Labour Market Statistics.

Linki zewnętrzne[edytuj]