Radiostacja R-110

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Radiostacja R-110 – krótkofalowa, nadawczo-odbiorcza radiostacja dużej mocy. na 5 lub 3 samochodach Ził-157, eksploatowana w Wojsku Polskim.

Była sprzętem wyprodukowanym po wojnie w ZSRR zakupionym na potrzeby jednostek wojsk łączności, jednostek wojsk radiotechnicznych i stacjonarnych centrów nadawczych.

Wersje radiostacji:

  • R-110 – wersja na 5 samochodach ZIŁ-157,
  • R-110M – wersja na 3 samochodach ZIŁ-157,
  • R-110M2 – wersja na 3 samochodach ZIŁ-157 z unowocześnionym sprzętem.

Przeznaczenie[edytuj]

Radiostacja przeznaczona była do utrzymywania łączności fonicznej lub telegraficznej (ręcznej i dalekopisowej) na bardzo duże odległości do 8000 km.

W latach 60.-90. zabezpieczała łączność ze Sztabem Zjednoczonych Sił Układu Warszawskiego początkowo ze stacjonarnych centrów radiowych. Od końca lat 70. treningi łączności głównie z Flotą Bałtycką (Kaliningrad) prowadziły radiostacje R-110 z 2 Brygady Łączności.

W ramach tworzonej Polskiej Stacji Antarktycznej w 1977 roku, w celu zabezpieczenia łączności z krajem, z pierwszą grupą naukowców popłynął tam nadajnik radiostacji R-110 (reszta urządzeń była jeszcze poufna) z wojskowymi operatorami.

Dla zabezpieczenia łączności Polskiej Misji ONZ w Egipcie w 1973 roku wysłana tam została kompletna radiostacja R-110M z 1 Pułku Łączności w Wałczu. Radiostacji tej używała też Polska Misja ONZ w Wietnamie.

W wojskach radiotechnicznych (pułki zakłóceń radiowych) nadajnik WJAZ-M2 był bardzo skutecznym urządzeniem (był do tego przystosowany). W okresie tzw. "zimnej wojny" tuż za naszymi wschodnimi granicami, nadajniki takie pracowały zakłócając "Radio Wolna Europa" z antenami ukierunkowanymi na Polskę i Czechosłowację.

Foto galeria R-110[edytuj]

Ukompletowanie[edytuj]

  • wersja R-110 na 5 samochodach:
    • samochód odbiorczy (odbiorniki, stojak sterowania i łączności oraz zespoły spalinowe)
    • samochód anten odbiorczych (dipol odbiorczy, antena rombowa, anteny fali bieżącej)
    • samochód nadawczy (nadajnik, część osprzętu antenowego, stojak serowania)
    • samochód zasilania (zespół spalinowo-elektryczny, zapasowe zbiorniki paliwa)
    • samochód anten nadawczych (dipole nadawcze, antena "V", antena rombowa)
  • wersja R-110M na 3 samochodach:
    • samochód odbiorczy:
      • odbiornik BERYL-2 2 szt.
      • odbiornik R-250M
      • stojak sterownia
      • radiolinia R-403ŁM
      • dalekopis taśmowy STA-2MF 2 szt.
      • klucz automatyczny Morse'a R-010
      • radiostacja UKF R-105M
      • zespół spalinowo-elektryczny AB-4-T/230 2 szt.
      • maszt antenowy składany 12 m 2 szt.
      • maszt antenowy składany 12 m (do radiolinii)
      • anteny odbiorcze
      • kable zasilania i manipulacyjne
      • fidery antenowe
      • ogrzewacz benzynowy R-030
    • samochód nadawczy:
      • nadajnik radiostacji WJAZ-M2
      • stojak sterowania
      • radiolinia R-403ŁM
      • radiostacja UKF R-105M
      • maszt antenowy składany 12 m
      • maszt antenowy składany 12 m (do radiolinii)
      • maszt antenowy składany 22,5 m z systemem podnoszenia za pomocą rei
      • anteny nadawcze i fidery
      • ogrzewacz benzynowy R-030
    • samochód zasilania:
      • zespół spalinowo-elektryczny AD-30-T/400 z wysokoprężnym silnikiem JAZ
      • zespół spalinowo-elektryczny AB-1-O/230
      • radiostacja UKF R-105M
      • ogrzewacz benzynowy R-030
  • wersja R-110M2 na 3 samochodach:

Mankamentem radiolinii R-403ŁM był jej zakres roboczy w paśmie stosowanej w Polsce radiofonii FM (67-73 MHz). W wersji tej wyprodukowanej już w latach 1975-76 przestarzałą radiolinię, w wozach nadaczym i odbiorczym zamieniono na, pracującą już w paśmie decymetrowym, radiolinię R-405D. Ponadto po zmianach konstrukcyjnych stojaków sterowania dodano do nich: dwutorowe urządzenia telefoniczne P-309 i czterokanałowe urządzenia telegrafii wielokrotnej P-318-4 z przystawkami dalekopisowymi i urządzeniem rozmówniczym UTTP. Usprawniło to system sterowania nadajnika dając do dyspozycji operatorów 4 2-torowe kanały telegraficzne. Dało to nowe możliwości: załączenie wysokiego napięcia nadajnika zdalne - z wozu odbiorczego, sygnalizację promieniowania nadajnika w wozie odbiorczym i sterowanie dodatkowego nadajnika np. R-102MZ rozwiniętego obok nadajnika R-110M2.

Z uwagi na posiadanie 2 odbiorników BERYL-2, przy zastosowaniu 2 anten fali bieżącej odpowiednio rozstawionych w terenie, w radiostacji była możliwość realizacji tzw. "odbioru zbiorczego" uniezależniającego od zaników odbioru występujących na falach krótkich.

Dane taktyczno-techniczne[edytuj]

Zakres częstotliwości[edytuj]

  • nadajnika: 1,5 – 30 MHz
  • odbiornika BERYL-2 1 – 30 MHz
  • odbiornika R-250M1 1,5 = 25,5 MHz

Sterowanie nadajnika[edytuj]

  • po 5 parowym kablu manipulacyjnym
  • w kanałach radiolinii do 20 km
  • poprzez inne środki (aparatownie zdalnego sterowania -AZS)
  • poprzez 1 lub 2 parowy kabel (w R-110M2 dzięki zastosowaniu urządzeń P-309 i P318-4)

Źródła sterowania[edytuj]

  • ręczny lub automatyczny klucz telegraficzny z wozu odbiorczego
  • kluczem telegraficznym lub z mikrofonu z wozu nadawczego (w ramach sprawdzenia)
  • praca z mikrofonu z wozu odbiorczego lub zewnętrznej aparatowni
  • praca dalekopisem z wozu odbiorczego lub zewnętrznej aparatowni
  • praca z zewnętrznej telegraficznej aparatowni utajniającej

Moc nadajnika[edytuj]

  • emisje telegraficzne 5000 W (A1, F1, F6)
  • praca telefoniczna do 3500 W (A3)
  • pobór mocy do 25 kW

Emisje[edytuj]

  • manipulacja amplitudy A1
  • manipulacje częstotliwości F1-125, 250 i 500 Hz
  • dwukanałowa manipulacje częstotliwości F6-250 Hz
  • modulacja amplitudy A3 (dwuwstęgowa)

Anteny radiostacji[edytuj]

  • nadawcze:
    • antena awaryjna (parasol na maszcie 12 m)
    • antena typu "V" 2x156 m na maszcie 22,5 m)
  • odbiorcze:
    • dipol symetryczny 2x20 m
    • skośny promień
    • anteny fali bieżącej 250 m, 2 komplety