Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim
Obiekt zabytkowy nr rej. 2657/A z 29.12.1998
fasada budynku
fasada budynku
Państwo  Polska
Miejscowość Grodzisk Wielkopolski
Adres Stary Rynek 1
Rozpoczęcie budowy 1830[1][2]
Ważniejsze przebudowy 1910[1][2]
Właściciel Skarb Państwa
Położenie na mapie Grodziska Wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna Grodziska Wielkopolskiego
Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim
Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim
Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim
Ziemia 52°13′25″N 16°21′56″E/52,223611 16,365556Na mapach: 52°13′25″N 16°21′56″E/52,223611 16,365556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Ratusz w Grodzisku Wielkopolskim – zabytkowy, trzykondygnacyjny ratusz z 1830 roku, położony na Starym Rynku w Grodzisku Wielkopolskim[1][2]. Siedziba władz samorządowych i instytucji publicznych[3][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W tym samym miejscu stał drewniany ratusz, wzmiankowany m.in. w protokole Bractwa Kurkowego z 1677 roku i w umowie z katem Franciszkiem Gittlerem z 1730 roku. Brakuje informacji o dacie budowy i rozbiórki bądź zniszczenia. Dokumenty z II połowy XVIII wieku (status cechu młynarzy z 1761 roku i spis przeprowadzony przez władze pruskie w 1793) wspominają tylko o Wadze Miejskiej.

Murowany ratusz został wybudowany w 1830 roku[2][1]. Przeszedł gruntowną przebudowę w 1910 roku, która nadała mu obecny wygląd. Budynek został uszkodzony podczas bombardowania 27 stycznia 1945 i odnowiony bez części zdobień dwa lata później[3]. W latach 1997–1998 ratusz został kapitalnie wyremontowany, przywrócono ozdobne detale na podstawie zachowanych dokumentów i dobudowano niewielką wieżyczkę z iglicą i chorągiewką, z której rozbrzmiewa odtąd w samo południe hejnał miasta[2][3].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Nakryty dwuspadowym dachem pokrytym dachówką budynek liczy trzy kondygnacje nadziemne i jest wysoko podpiwniczony[2]. Budulcem była cegła. Badania archeologiczne przeprowadzone w 1993 roku stwierdziły, że do budowy użyto gotyckich cegieł pochodzących z rozebranej wagi miejskiej[potrzebne źródło]. Parter elewacji jest zdobiony boniowaniem i ozdobnym gzymsem[2]. Secesyjne motywy dekoracyjne pochodzą z przebudowy z 1910 roku. Należą do nich zdobienia między oknami oraz fryz z wici roślinnych i secesyjnych masek[2].

Do wejścia prowadzą granitowe schody z kamiennymi balustradami, zakończone szerokim tarasem[2]. Pierwotny układ pomieszczeń z sienią i klatką schodową pośrodku został zachowany, podobnie jak drzwi wejściowe, schody oraz częściowo boazeria i drzwi wewnętrzne[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 5 grudnia 2012]. s. 38.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Roman Pawlak: Polska – Zabytkowe ratusze. Warszawa: Sport i Turystyka MUZA SA, 2003, s. 283. ISBN 83-7200-991-0.
  3. 3,0 3,1 3,2 Zabytki (pol.). Urząd Miejski w Grodzisku Wielkopolskim. [dostęp 5 grudnia 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • plan miasta z 1809 roku z projektowaną regulacją infrastruktury miejskiej po pożarze. Reprodukcja w zbiorach Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu.
  • Ibidem, rkp 1519, k.19 z 1729 r. i 1730 r. (kontrakt przyjęcia mistrza do miasta)
  • Protokularz Bractwa Strzeleckiego z 1677 r. (Biblioteka Ossolińskich)
  • Statut cechu młynarzy z 1761 r.