Rzewnia skrzypolistna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rzewnia skrzypolistna
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad różowe
Rząd bukowce
Rodzina rzewniowate
Rodzaj rzewnia
Gatunek rzewnia skrzypolistna
Nazwa systematyczna
Casuarina equisetifolia L.
Amoen. Acad. 4: 143. Nov 1759[2]
Synonimy
  • Casuarina africana Lour.
  • Casuarina brunoniana Miq.
  • Casuarina excelsa Dehnh. ex Miq.
  • Casuarina indica Pers.
  • Casuarina lateriflora Poir.
  • Casuarina littorea Oken
  • Casuarina mertensiana Rupr. ex Miq.
  • Casuarina repens Hoffmanns.
  • Casuarina sparsa Tausch
  • Casuarina truncata Willd.[2]

Rzewnia skrzypolistna (Casuarina equisetifolia L.) – gatunek drzew z rodziny rzewniowatych Casuarinaceae. Występuje naturalnie w Australii i na wyspach Oceanii oraz w Azji Południowo-Wschodniej[3]. Poza tym rozpowszechniony został w strefie międzyzwrotnikowej w Afryce i na kontynentach amerykańskich[4]. Rośnie na nadmorskich wydmach, nierzadko tworząc jednogatunkowe lasy. Preferuje siedliska bogate w związki wapnia[5]. Stosowany jest do utrwalania wybrzeży, jako osłona przeciwwiatrowa, jako roślina ozdobna na terenach zieleni publicznej[5]. Drewno cenione jest jako opał (łatwo pali się nawet świeże) oraz materiał konstrukcyjny. Kora bogata w taniny stosowana jest do garbowania skór[4].

Rzewnia rosnąca na wydmach na Hawajach

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo osiągające do 35 m wysokości[3], choć zazwyczaj niższe, do 15 m[5]. Ma koronę wąską. Pień jest prosty, u dołu osiąga do 70 cm średnicy. Kora barwy czerwonobrązowej. Pędy rózgowate, asymilujące[5], szarozielone, końcowe zwykle zwisające[3].
Liście
Silnie zredukowane, łuskowate[5]. Mają kształt lancetowaty do trójkątnego i 1–3 mm długości. Wyrastają w okółkach po 6–8 i są wyprostowane lub przylegają do pędów[3].
Kwiaty
Drobne i rozdzielnopłciowe. Kwiaty męskie zebrane są na szczytach wydłużonych pędów[5] na odcinkach od 1 do 4 cm[3], a żeńskie w główkach na krótkich pędach bocznych[5]. Główki te mają od 1,2 do 2,5 cm średnicy i za młodu są omszone, szarawozielone do żółtawobrązowych, później nagie[3].
Owoce
Skrzydlaki o długości 5–8 mm powstające w szyszkopodobnych owocostanach[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Bonsai

Drzewo cenione ze względu na małe wymagania, odporne na wiatr i zasolenie – stosowane jest jako ochrona przeciwerozyjna[3] do umacniania wybrzeży wydmowych i gruntów w innych miejscach, jako osłona przeciwwiatrowa i zacieniająca plantacje (np. wokół plantacji muszkatołowca korzennego). Często stosowana na terenach zieleni publicznej, tu też nierzadko bywa strzyżona w fantazyjne kształty[5].

Czerwonobrązowe drewno jest ciężkie, twarde, odporne na żerowanie termitów[4] i wilgoć[5]. Jest cenione jako materiał konstrukcyjny w budownictwie, stosowane na słupy i maszty, do wyrobu trzonków do narzędzi i lasek[4].

Ze względu na łatwopalność nawet świeżo po ścięciu uznawane jest za najlepsze drewno opałowe na świecie[4].

Ze względu na zawartość w korze tanin sięgającą 18% – jest ona wykorzystywana do garbowania skór[4]. Roślina ma także zastosowanie lecznicze[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-02-24].
  2. a b Casuarina equisetifolia L.. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-02-24].
  3. a b c d e f g h i Casuarina equisetifolia Linnaeus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-24].
  4. a b c d e f Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. wydanie II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 797. ISBN 83-214-1305-6.
  5. a b c d e f g h i Jolanta i Karol Węglarscy: Rośliny dalekiej Azji. Szkice etnobotaniczne. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 131. ISBN 83-60247-27-7.