Brodawnik jesienny
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
brodawnik jesienny | ||
Nazwa systematyczna | |||
Leontodon autumnalis L. Sp. pl. 2:798. 1753 | |||
Synonimy | |||
|
Brodawnik jesienny (Scorzoneroides autumnalis (L.) Moench[4][3]) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Szeroko rozprzestrzeniony w Europie i w północnej Azji (po Syberię), poza tym introdukowany na Daleki Wschód i do Ameryki Północnej[3]. Pospolity w całej Polsce.
Roślina jest pospolitym chwastem na trawnikach[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Scorzoneroides_autumnalis_15-p.bot-leo.autumn-08.jpg/200px-Scorzoneroides_autumnalis_15-p.bot-leo.autumn-08.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Scorzoneroides_autumnalis_by_Danny_S._-_002.jpg/200px-Scorzoneroides_autumnalis_by_Danny_S._-_002.jpg)
- Łodyga
- Osiąga wysokość 10–40 cm. Jest przeważnie rozgałęziona i łukowato podnosząca się. Pęd kwiatowy dęty, na szczycie (pod samym koszyczkiem) zgrubiały. W dolnej części łodyga jest naga, a tylko górą okryta pojedynczymi włoskami. Pod ziemią ucięte kłącze.
- Liście
- Zmienne w kształcie, najczęściej pierzastodzielne lub grubo ząbkowane, zebrane w przyziemną rozetę. Na łodydze tylko drobne, łuskowate listki.
- Kwiaty
- Koszyczki kwiatowe osadzone pojedynczo na szczycie pędu. Wszystkie kwiaty języczkowe koloru żółtego, a kwiaty brzeżne z brudnopurpurowym paskiem od spodu. Szyjki słupka brudnozielonawe, po wyschnięciu czernieją. Koszyczki kwiatowe po południu i w czasie deszczu zamykają się. Okrywa koszyczka czarniawa lub zielonoszara, krótko omszona lub owłosiona odstającymi, pojedynczymi włoskami. Puch kielichowy żółtawoszary z czerwonawym odcieniem.
- Owoce
- Silnie poprzecznie marszczone owoce z puchem kielichowym. Na każdym owocku 11–21 włosków puchu w dwóch rzędach.
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina, hemikryptofit. Kwitnie w końcu lata, nasiona rozsiewane przez wiatr. Roślina miododajna, dostarczająca pszczołom pyłku i nektaru. Rośnie nieraz masowo na łąkach, pastwiskach, przydrożach. W górach rośnie po piętro kosówki. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku (All.) Cynosurion, Ass. Lolio-Cynosuretum[6]. Liczba chromosomów 2n= 12, 24[7].
Zmienność
[edytuj | edytuj kod]Tworzy mieszańce z brodawnikiem zwyczajnym[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
- ↑ a b c Scorzoneroides autumnalis (L.) Moench. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-09-25].
- ↑ Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: 10.3372/wi.46.46105.
- ↑ David J. Mabberley , Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 842, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4
- ↑ a b Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- BioLib: 41619
- EoL: 503434
- EUNIS: 157298
- Flora of North America: 250005016
- GBIF: 3137459
- IPNI: 229246-1
- ITIS: 37883
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): gcc-124093
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:137362-2
- Tela Botanica: 38279
- identyfikator Tropicos: 2700968
- USDA PLANTS: LEAU2
- CoL: 3T6SN