Siewba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Siewba
Organ Ludu Polskiego
Logo Siewba.jpg
Częstotliwość dwutygodnik
Państwo  Królestwo Polskie
Rodzaj czasopisma społeczno-polityczny
Pierwsze wydanie 3 listopada 1906
Ostatnie wydanie 18 maja 1908
Redaktor naczelny Jan Kielak, Jan Adamowicz-Piliński

Siewbapolski dwutygodnik wydawany od 1906 z inicjatywy działaczy Związku Młodej Polski Ludowej, wywodzących się z Towarzystwa Oświaty Narodowej. Zlikwidowany przez władze carskie w 1908.

Pierwszy numer Siewby ukazał się 3 listopada 1906. Redaktorem i wydawcą był chłop Jan Kielak ze wsi Chrzęsne w dzisiejszym powiecie wołomińskim, w rzeczywistości jednak faktycznym kierownikiem redakcji był Jan Adamowicz-Piliński. Z pismem współpracowali m. in. Maksymilian Malinowski, adwokat Tadeusz Gałecki, oraz ksiądz Antoni Wysłouch. Wokół „Siewby” gromadzili się działacze rozwiązanego Polskiego Związku Ludowego.

Siedziba redakcji Siewby w Tłuszczu

Dwutygodnik poruszał kwestię oświaty, kultury, samorządu gminnego i serwitutów. Zajmował się też tematyką historyczną. Czołowe miejsce zajmowała jednak walka o reformę rolną i antyklerykalizm. W tym czasie Siewba należąca do czołowych pism postępowych, występując przeciw pozostałościom ustroju feudalnego, domagając się oświaty dla chłopów i demokratycznych reform, krytykowana była przez kler zarzucający jej szerzenie nienawiści do duchowieństwa i ziemiaństwa. Po określeniu przez księdza Mariana Fulmana redaktorów Siewby, apostołami niewiary, doktrynerami postępu, krzewicielami waśni i walki klasowej, pozornymi przyjaciółmi ludu i jego nieproszonymi wodzami, których działalność jest wroga i bardzo niebezpieczna dla ludu wiejskiego, Aleksander Świętochowski w artykule Chłop śmie mówić wystąpił w obronie redaktorów pisma, wspominając o toczącej się średniowiecznej krucjacie przeciw Siewbie i niewiernym chłopom, którzy ośmielili się pisać bez księżej cenzury[1]. W maju 1908 r. władze carskie zlikwidowały dwutygodnik, jego dorobek przejął jednak ruch zaraniarski[2].

Obraz Ferdynanda Ruszczyca Ziemia - pierwowzór loga Siewby, Muzeum Narodowe w Warszawie
Okałdka ostatniego numeru Siewby

W 2013 powstał, częściowo fabularyzowany, film dokumentalny Siewba - fenomen XX wieku w reżyserii Ewy Pytki i Aurelii Sobczak. Producentem filmu było Stowarzyszenie Rodu Kielaków "Siewba".[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kołodziejczyk 2002 ↓, s. 69, 70.
  2. Fajkowski 1971 ↓, s. 71, 72, 73.
  3. FilmPolski.pl, „FilmPolski” [dostęp 2017-04-07] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Fajkowski: Krótki zarys historii ruchu ludowego. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1971.
  • Arkadiusz Kołodziejczyk: Ruch ludowy a Kościół rzymskokatolicki w latach II Rzeczypospolitej. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 2002.
  • Wincenty Szydlik, "Siewba" pierwsze pismo chłopskie na Mazowszu, "Zeszyty Naukowe OTN", z. 9, 1995, s. 115-126.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

59 numerów Siewby z lat 1906–1908 na stronach Stowarzyszenia Rodu Kielaków "Siewba"