Slojd

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Slojd (jęz. szw. slöjd - zręczność, biegłość) – wywodzący się ze Skandynawii system nauczania prac ręcznych w drewnie, metalu, tekturze, wiklinie. Jego prekursorem był Uno Cygnaeus, który w Finlandii w 1866 opracował program nauczania robót ręcznych i wprowadził do szkół jako odrębny przedmiot. W Szwecji slojd spopularyzował Otto Aron Salomon (1849-1907), założyciel seminarium nauczycielskiego w Naas, gdzie wykształcenie zdobyło ok. 3 tys. nauczycieli z całej Europy.

Celem wychowawczym nauki zręczności (slojdu) było:

  • wpojenie dobrego smaku i miłości do pracy w ogóle,
  • wdrożenie szacunku do ciężkiej pracy fizycznej, lecz użytecznej,
  • rozwój uczucia niezależności i zaufania we własne siły,
  • przyzwyczajenie do porządku, dokładności, czystości i schludności,
  • rozwój oka, zmysłu dotykowego, poczucia formy, jak i zręczności ręki,
  • przyzwyczajenie do uwagi, pomysłowości, do wytrwałości i cierpliwości,
  • pobudzenie rozwoju sił fizycznych,
  • zręczność w posługiwaniu się przyrządami,
  • dokładne wykonanie robót [1].

Na ziemiach polskich slojd wprowadzono do szkół galicyjskich w latach 80. XIX w. (Maria Dunin-Sulgustowska, Józef Przyłuski, Franciszek Pększyc, Józef Siedmiograj). Początkowo slojdu uczono zgodnie ze wzorami szwedzkimi, ulegał on jednak modyfikacjom, jednak zgodnie z założeniami systemu skandynawskiego.

W Polsce międzywojennej twórcą koncepcji nauczania prac ręcznych - polskiej odmiany slojdu, był Władysław Przanowski założyciel i dyrektor Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w Warszawie. Opracował on programy nauczania prac ręcznych w szkołach i seminariach nauczycielskich oraz podstawy metodyki nauczania tego przedmiotu, przede wszystkim: Dydaktyka pracy ręcznej („Encyklopedia wychowania”, Warszawa 1936) oraz liczne artykuły w kwartalniku "Praca Ręczna w Szkole".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Slojd Encyklopedia PWN [1].
  • Wiktor Ambroziewicz, Władysław Przanowski i jego dzieło. Warszawa: PZWS, 1964.
  • M. Uberman, Prace (roboty) ręczne wyzwaniem dla edukacji dziecka XXI wieku [2].