Wiktor Ambroziewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiktor Ambroziewicz
Grób Wiktora Ambroziewicza na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 174-4-36/37)

Wiktor Grzegorz Ambroziewicz (ur. 21 kwietnia 1882, zm. 23 listopada 1968 w Warszawie) – pedagog, dyrektor szkół średnich, kurator Okręgu Szkolnego Warszawskiego, członek Komisji Rewizyjnej Straży Kresowej w 1920 roku[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przez wiele lat kierował szkołami średnimi, najpierw Gimnazjum im. Stanisława Żółkiewskiego w Siedlcach (do 1917). W latach 1917–1930 pełnił funkcję dyrektora Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie. Gdy 30 października 1918 Rada Regencyjna przejęła administrację c.k. Generalnego Gubernatorstwa Lubelskiego, w nocy z 1 na 2 listopada Wiktor Ambroziewicz, dyrektor chełmskiej Szkoły Filologicznej, przywiózł do Chełma nominacje dla nowych władz polskich. Następnie w latach 1930–1936 kierował Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie. Pod jego kierunkiem prowadzony był przez nauczycieli tego gimnazjum eksperyment pedagogiczny, zakładający rozwój sprawności uczniów w praktycznym posługiwaniu się wiedzą teoretyczną. W sierpniu 1936 Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Wojciech Świętosławski mianował go na stanowisko kuratora Okręgu Szkolnego Warszawsko-Łódzkiego (w miejsce Ludwika Pytlakowskiego)[2], które zajmował do wybuchu II wojny światowej.

Po II wojnie światowej był dyrektorem Państwowego Instytutu Robót Ręcznych, uruchomionego początkowo w Łodzi, a następnie przeniesionego do Bielska-Białej, tu pod nazwą Państwowego Instytutu Robót Ręcznych dla Nauczycieli im. Władysława Przanowskiego. W 1950 władze komunistyczne zlikwidowały Instytut bez podania przyczyny, zwalniając Ambroziewicza z pracy.

Wiktor Ambroziewicz był działaczem społecznym, aktywnym m.in. w Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, Polskiej Macierzy Szkolnej, Światowym Związku Polaków z Zagranicy, Towarzystwie Miłośników Robót Ręcznych (prezes).

Podczas całej swojej pracy zawodowej był znany jako propagator idei świetlic pozaszkolnych, szczególnie w okresie, gdy był kuratorem[3][4]. Był też inicjatorem powołania Muzeum Chełmskiego (obecnie Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie). Od 2009 roku jest jego patronem.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec życia opracował obszerną biografię Władysława Przanowskiego, przedstawiającą równocześnie dzieje wychowania technicznego w II Rzeczypospolitej (Władysław Przanowski i jego dzieło). Praca wyszła drukiem w 1964, z przedmową Tadeusza Kotarbińskiego. Postaci Władysława Przanowskiego poświecił kilka artykułów zamieszczonych m.in. na łamach Przeglądu Historyczno-Oświatowego (Władysław Przanowski: życie i działalność, Udział Władysława Przanowskiego w opracowaniu programów pracy ręcznej).

W 2000 ukazała się drukiem autobiografia Ambroziewicza Moja przygoda pedagogiczna: o szkole polskiej nieco inaczej, Warszawa, 2000.

Z pozostałych publikacji należy wymienić broszury i artykuły:

  • Z krwawych dni. Siedlce, 1906 (pod pseudonimem: Jerzy Rawicz);
  • Mieczysław Brzeziński jako pisarz i działacz ludowy (Przegląd Narodowy 1911);
  • Co Szymek Kołodziej o biedach wiejskich a Macierzy Szkolnej sąsiadom powiadał? Łuków, 1907;
  • Regulamin gimnazjalnych egzaminów dojrzałości a życie. Warszawa, 1931;
  • Sztandar szkolny. Warszawa, 1934;
  • Sport w szkole średniej: referat wygłoszony na posiedzeniu komisyjnym Rady Naukowej WF w dn. 25 stycznia 1934 r. (Wychowanie Fizyczne 1934 nr 3/4);
  • 44 miliony na budowę szkół powszechnych. Warszawa, 1936;
  • Dobre dziecko nie zapomni o matce. Warszawa, 1938.

Ponadto przetłumaczył z języka rosyjskiego książkę: Kształcenie politechniczne w szkole ogólnokształcącej (Warszawa, 1956).

Wiktor Ambroziewicz był żonaty z Stanisławą z domu Pawliszewską, nauczycielką (zm. w 1960). Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 174).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joanna Gierowska-Kałłaur, Straż Kresowa wobec kwestii białoruskiej. Deklaracje i praktyka., [w:] Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej XLIV, s. 22.
  2. Zwolnienie kuratora Pytlakowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 190 z 21 sierpnia 1936. 
  3. Łódź w Ilustracji, 18 X 1936, nr 42, s. 3 (na spotkaniu z łódzkimi nauczycielami, podczas wizyty w Łodzi).
  4. Łódź w Ilustracji, 3 IV 1938, nr 14, s. 1 (fotoreportaż z wizyty w Łodzi, 28 III 1938, podczas której otworzył świetlicę zajęć pozaszkolnych przy Szk. Powszechnej nr 2, ul. Podmiejska 21).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Choińska Eugenia, Z dziejów oświaty w Polsce: Państwowy Instytut Robót Ręcznych (1923-1950), Warszawa 1998,
  • Nowacki Tadeusz Wacław, Z Polską w sercu: rzecz o Wiktorze Ambroziewiczu. Warszawa, 2001.
  • Pochodem idziemy... Dzieje i legenda Szkoły im. Stefana Batorego w Warszawie. (Warszawa 2003, tom I);
  • Wiktor Ambroziewicz – działacz i pedagog. Chełm u progu niepodległości: informator do wystawy. Chełm: Muzeum Okręgowe, 1988.
  • Nowacki Tadeusz W., Wiktor Grzegorz Ambroziewicz jako dyrektor Gimnazjum im. Stefana Czarnieckiego. „'Rocznik Chełmski” tom 9: 2003, s. 255-272

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]