Sprzęgło tarczowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tarcza sprzęgła - na obwodzie przynitowane okładziny cierne

Sprzęgło tarczowesprzęgło poślizgowe posiadające jedną lub wiele tarcz (płytek ciernych), w którym przeniesienie napędu odbywa się za pomocą siły tarcia. Jest stosowane w większości pojazdów samochodowych z silnikami spalinowymi.

Samochodowe sprzęgła cierne tarczowe dzielą się na:

  • jednotarczowe,
  • dwutarczowe,
  • wielotarczowe,
  • podwójne.

W sprzęgłach ciernych siła tarcia wynika z dociskania do siebie tarcz sprzęgła. Na skutek jej działania z elementu napędzającego przenoszony jest moment obrotowy na element napędzany. Poślizg, który występuje pomiędzy powierzchniami ciernymi powoduje nagrzewanie się poszczególnych elementów sprzęgła, co przekłada się na jego zużycie.

Budowa sprzęgła tarczowego[edytuj | edytuj kod]

Sprzęgło tarczowe składa się z:

  • Obudowy sprzęgła, która przymocowana jest śrubami do koła zamachowego silnika
  • Tarczy dociskowej umieszczonej w obudowie
  • Sprężyny dociskowej
  • Tarczy sprzęgła
  • Łożyska wyciskowego
  • Dźwigni wyłączania, która za pomocą łożyska naciska na sprężynę tarczową, powodując oddalenie się tarczy dociskowej i tarczy sprzęgła od siebie.

Obudowa sprzęgła[edytuj | edytuj kod]

Element ten wiąże ze sobą poszczególne części sprzęgła. Obraca się razem z zespołami napędzającymi sprzęgła.

Tarcza dociskowa[edytuj | edytuj kod]

Element ten wykonuje dwa rodzaje ruchów: obrotowy (wirując z kołem zamachowym) oraz ruch posuwisty względem osi sprzęgła, który występuje podczas załączania bądź rozłączania sprzęgła.

Sprężyna dociskowa[edytuj | edytuj kod]

Sprężynę dociskową mocuje się pomiędzy dwa pierścienie oporowe. Mają one na celu ułatwienie wygięcia sprężyny, które następuje podczas nacisku na pedał sprzęgła. W praktyce stosuje się dwa rozwiązania sprężycy dociskowej. Możliwym jest zastosowanie kilku sprężyn walcowych bądź jedną sprężynę centralną.

Tarcza sprzęgła[edytuj | edytuj kod]

Tarcza sprzęgła składa się z:

  • Okładziny ciernej
  • Piasty sprzęgła
  • Tłumika drgań skrętnych

Piasta sprzęgła posiada wielowypust, który umożliwia umieszczenie jej na wałku sprzęgłowym. Po obu stronach tarczy sprzęgła przymocowane są okładziny cierne, na powierzchniach których powstaje siła tarcia wynikająca z docisku tarcz. Pomiędzy tarczą nośną a piastą umieszczone są tłumiki drgań skrętnych, które tłumią drgania wywoływane gwałtownymi obciążeniami.

Łożysko wyciskowe[edytuj | edytuj kod]

Łożysko wyciskowe jest elementem, który pośredniczy w sterowaniu sprzęgłem. Podczas naciskania na pedał sprzęgła, łożysko przemieszcza się w kierunku dźwigienek wyłączających. W wyniku nacisku łożyska wyciskowego na końce dźwigienek dochodzi do odsunięcia od siebie tarcz dociskowej i sprzęgłowej.

Dźwigienki wyłączające[edytuj | edytuj kod]

Elementy te przekazują ruch z łożyska wciskowego (wynikający z siły pochodzącej z mechanizmu sterującego) na tarczę dociskową, powodując jej przesuniecie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gabrylewicz M., Budowa podwozi i nadwozi pojazdów, Część 1, wyd. WKiŁ
  • Orzełowski S. Budowa podwozi i nadwozi pojazdów
  • Branowski B. Podstawy konstrukcji napędów maszyn