Stoa Ateńczyków
![]() Stoa Ateńczyków (2018) | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Typ budynku | |
Ukończenie budowy |
478 p.n.e. |
Położenie na mapie Grecji ![]() | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Stoa_of_the_Athenians_recostruction.jpg/240px-Stoa_of_the_Athenians_recostruction.jpg)
Stoa Ateńczyków – starożytny portyk na terenie sanktuarium Apollina w Delfach ufundowany przez Ateńczyków po wojnie perskiej; do dziś zachowały się jego pozostałości.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Stoa została wzniesiona w 478 roku p.n.e. w ramach programu Peryklesa (ok. 495–429 p.n.e.)[1] . Upamiętniała zniszczenie przez Ateńczyków mostu pontonowego przerzuconego przez Hellespont przez Kserksesa I (ok. 518–465 p.n.e.) podczas II wojny perskiej[1] . Na najwyższym stopniu portyku widnieje inskrypcja opisująca poświęcenie budowli oraz lin mostu i figur ze statków perskich[1][a]. Stoa była używana do przechowywania łupów wojennych, zdobytych przez Ateńczyków po zwycięstwach morskich nad Persami, m.in. w bitwie pod Mykale (479 p.n.e.) czy w bitwie pod Salaminą cypryjską (450 p.n.e.)[1] .
Stoa została odkryta przez francuskiego badacza Bernarda Haussoulliera (1852–1926) podczas prac archeologicznych prowadzonych przez École française d’Athènes pod koniec XIX wieku[2].
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Stoa została wzniesiona w centralnej części sanktuarium, pod Świątynią Apollina – jej tylną ścianę stanowi mur tarasu świątynnego[3] . Była to jedna nawa z kolumnadą w porządku jońskim otwarta na południowy wschód[4] . Według Muzeum Archeologicznego w Delfach budowla miała 26,5 m długości i 3,10 m szerokości[3][b].
Dach, prawdopodobnie drewniany, podtrzymywało z przodu siedem kolumn z marmuru pentelickiego zdobionych kanelurami, ustawionych na cokołach z marmuru paryjskiego[3][c]. Kolumny miały 3,31 m wysokości[3] . Między kolumnami zachowano duże odstępy, tak by do środka dostawało się wystarczająco dużo światła[3] . Z tyłu, wzdłuż ściany tarasu świątynnego rozlokowano półkolumny[1] . Wewnątrz znajdowało się kamienne podium, na którym wystawiano dary wotywne[1] .
Do dziś zachowała się dolna część budynku oraz odrestaurowana kolumnada[3] .
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Treść inskrypcji przytoczona przez Muzeum Archeologiczne w Delfach: Ἀθεναῖοι ἀνέθεσαν τὲν στοὰν καί τὰ ℎόπλ̣α καὶ τἀκροτέρια ℎελόντες τόν πολεμίον, zob. Muzeum Archeologiczne w Delfach ↓ .
- ↑ Perseus Digital Library Project podaje wymiary ok. 32,6 m długości i 3,71 m szerokości, zob. Perseus Digital Library Project ↓ , a Petsas mówi o wymiarach 30 × 4 m, zob. Petsas 2019 ↓ .
- ↑ Raptopoulos i Petsas mówią o ośmiu kolumnach, zob. Raptopoulos ↓ i Petsas 2019 ↓ .
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Raptopoulos ↓.
- ↑ Petrakos i Bass 2007 ↓, s. 138.
- ↑ a b c d e f Muzeum Archeologiczne w Delfach ↓.
- ↑ Perseus Digital Library Project ↓.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Muzeum Archeologiczne w Delfach: The Stoa/Portico of the Athenians. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Perseus Digital Library Project: Delphi, Stoa of the Athenians (Building). [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Petrakos, Vasileios and George Fletcher Bass: Great Moments in Greek Archaeology. Getty Publications, 2007. ISBN 978-0-89236-910-2. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).
- Petsas, Photios M.: Delphi: Monuments and Museum. Athens: Krene Editions, 2019. (ang.).
- Raptopoulos, S.: The Stoa of the Athenians. [w:] odysseus.culture.gr [on-line]. [dostęp 2022-06-25]. (ang.).