Strzępotek hero

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strzępotek hero
Coenonympha hero
(Linnaeus, 1761)
Strzępotek hero
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada uskrzydlone
Rząd motyle
Rodzina rusałkowate
Rodzaj Coenonympha
Gatunek strzępotek hero
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Strzępotek hero (Coenonympha hero) – gatunek motyla dziennego z rodziny rusałkowatych.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Niewielkich rozmiarów motyl o rozpiętości skrzydeł 30–34 mm. Słabo zaznaczony dymorfizm płciowy; na wierzchu przedniego skrzydła samicy 1–2 niewielkie oczka, u samców najczęściej oczek brak lub jeżeli występuje, to maksymalnie jedno. Na tylnych skrzydłach obu płci z wierzchu 3–4 większe oczka, na spodzie rząd 6–7 oczek w szerokich, pomarańczowych obwódkach, do których od wewnątrz przylega biała, zębata plama[2].

Pomarańczowa obwódka okalająca rząd plamek na spodzie tylnego skrzydła jest cechą odróżniającą strzępotka hero od innych gatunków z rodzaju Coenonympha[2].

Biologia i rozwój[edytuj | edytuj kod]

Jaja składane są pojedynczo na ściółkę, wśród roślin pokarmowych gąsienic, do których należą różne gatunki traw między innymi: śmiałek darniowy, trzcinnik piaskowy, kłosownica leśna czy perz psi. Motyl zimuje w stadium gąsienicy, która wczesną wiosną wznawia żerowanie. Stadium poczwarki trwa 2–3 tygodnie. Postaci dorosłe pojawiają się od połowy maja do początku lipca[2].

Siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Polany w wilgotnych lasach liściastych, podmokłe łąki, strefy ekotonowe między lasem i torfowiskiem, zarastające torfowiska niskie[2].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek eurosyberyjski, w Europie zachodniej i środkowej występuje wyspowo. W Polsce lokalnie w południowej i wschodniej części kraju[2].

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Wymarły w Krajach Beneluksu, Danii, Szwajcarii i Czechach. W pozostałych krajach Europy zachodniej i środkowej notuje się spadek liczby i liczebności populacji; w Niemczech i na Ukrainie o ponad 30%, we Francji, Austrii, Polsce, Litwie, Łotwie, Szwecji i Norwegii spadek wynosi od 6% do 30%[3]. W Polsce wyginął na zachodzie kraju[2]. Przyczyną ustępowania gatunku jest melioracja, intensyfikacja rolnictwa, unowocześnienie gospodarki leśnej i na terenach łąkowych[3].

Gatunek zamieszczony w załączniku IV dyrektywy siedliskowej oraz załączniku II konwencji berneńskiej[2]. IUCN w swojej Czerwonej księdze gatunków zagrożonych klasyfikuje strzępotka hero ze statusem VU – narażony[3]. W Polsce gatunek objęty ochroną ścisłą[4][5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Coenonympha hero. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  2. a b c d e f g Marcin Sielezniew: Strzępotek hero. W: M Makomaska-Juchiewicz: Monitoring gatunków zwierząt. Przewodnik metodyczny. Część II.. Warszawa: GIOŚ, 2012, s. 274–289. ISBN 978-83-61227-88-5.
  3. a b c IUCN Red Lits (ang.). W: Coenonympha hero [on-line]. [dostęp 2018-02-17].
  4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2014 r., poz. 1348). [dostęp 2014-10-08].
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2183). [dostęp 2017-01-16]..