Stychomytia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Stychomytia – w antycznym dramacie greckim żywiołowy dialog dwóch postaci scenicznych, złożony z jednowersowych replik wypowiadanych naprzemiennie (wypowiedź każdej z dwóch postaci składa się z jednego, pełnego wiersza)[1]. W przypadku dwuwierszowych wypowiedzi stosuje się nazwę dystychomytia. Jeżeli wypowiedzi bohaterów dopełniają się w obrębie jednego wersu, mówimy o haplostychomytii. Przykładem stychomytii są wersy 730-757 Antygony, zaś dystychomytii wersy 106-131 Króla Edypa. Stychomytia występuje też w Hippolytosie uwieńczonym Eurypidesa:

STARY SŁUGA:
O książę! — gdyż li boga władcą zwać wypada —
Czy raczysz mnie wysłuchać? Dobra moja rada.
HIPPOLYTOS:
I owszem, boć niemądrze postąpiłbym przecie.
STARY SŁUGA:
A wiesz ty, jaki zwyczaj panuje na świecie?
HIPPOLYTOS:
Nie, nie wiem. W jakiej sprawie twa się warga trudzi?
STARY SŁUGA:
Nikt pychy i uporu nie lubi śród ludzi.
HIPPOLYTOS:
Rzecz prosta, bo i któż by lubił pychę człeka?
STARY SŁUGA:
Że nikt zaś na uprzejmą grzeczność nie narzeka.
HIPPOLYTOS:
Na uprzejmości ludzie nigdy źle nie wyśli.
STARY SŁUGA:
Czyż bóstwa, powiedz, nie są takiej samej myśli?[2]
— Eurypides, Hippolytos uwieńczony, tłum. Jan Kasprowicz

Rzadkim przykładem stychomytii w lirycznej części utworu są wersy 1002-1076 Persów Ajschylosa, gdy strofy wypowiadane są naprzemiennie przez chór i jednego z aktorów.


Przypisy

  1. Jacek Baluch, Piotr Gierowski: Czesko-polski słownik terminów literackich. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016, s. 359. ISBN 978-83-233-4066-9.
  2. Eurypides: Hippolytos uwieńczony, tłum. Jan Kasprowicz (ang.). wolnelektury.pl. [dostęp 2017-02-10].

Bibliografia[edytuj]

  • Mała encyklopedia kultury antycznej, red. Zdzisław Piszczek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1983.