Suwmiarka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Suwmiarka z noniuszem
Suwmiarka z czujnikiem
Suwmiarka elektroniczna (cyfrowa)
Wysokościomierz suwmiarkowy
Suwmiarka modułowa do pomiaru grubości zęba w kole zębatym

Suwmiarka jest jednym z podstawowych warsztatowych przyrządów pomiarowych służącym do szybkiego pomiaru wytwarzanych elementów. Zakresy pomiarowe suwmiarek obejmują przedział od 0 do 150 mm (standardowo) lub nawet do 3000 mm.

Budowa i charakterystyka[edytuj]

Zasadniczymi częściami konstrukcyjnymi suwmiarek są: prowadnica i przesuwny suwak (stąd nazwa suwmiarka), powierzchnie pomiarowe (szczęki, wysuwka głębokościomierza) oraz urządzenie odczytowe. W zależności od rodzaju urządzenia odczytowego rozróżnia się:

  • suwmiarki analogowe z podziałką kreskową na prowadnicy i noniuszem na suwaku
  • suwmiarki czujnikowe z listwą zębatą na prowadnicy i czujnikiem zegarowym
  • suwmiarki cyfrowe z naklejonym na prowadnicy liniałem pojemnościowym i elektronicznym wskaźnikiem cyfrowym.

Suwmiarki w zależności od kształtu powierzchni pomiarowych używane są do pomiaru wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych i mieszanych (wysokość , głębokość, rozstaw itp.) Produkuje się także suwmiarki: specjalne, np. do kanałków wewnętrznych i zewnętrznych oraz do pomiaru grubości zębów kół zębatych tzw. suwmiarki modułowe.

Suwmiarką z noniuszem można dokonywać pomiarów z rozdzielczością do 0,1 mm (noniusz 9 lub 19 mm), 0,05 mm (noniusz 19 lub 39 mm), 0,02 mm (noniusz 49 mm). W sprzedaży można także spotkać suwmiarki z czytnikiem elektronicznym lub zegarowym o dokładności odczytu nawet 0,01 mm. Jednakże podawana przez producentów niepewność pomiaru suwmiarkami jest większa niż rozdzielczość i silnie zależy od rodzaju pomiaru, urządzenia odczytowego, a także długości mierzonego wymiaru.

Metodyka pomiaru[edytuj]

Budowa suwmiarki
1 - Stała szczęka do pomiaru wymiarów zewnętrznych; 2 - Ruchoma szczęka do pomiaru wymiarów zewnętrznych; 3 - Stała szczęka do pomiaru wymiarów wewnętrznych; 4 - Ruchoma szczęka do pomiaru wymiarów wewnętrznych; 5 - Noniusz zwiększający dokładność pomiarową do 0,1[mm]; 6 - Noniusz zwiększający dokładność pomiarową do 1/128 cala; 7 - Podziałka calowa; 8 - Dźwignia zacisku ustalającego położenie przesuwnej szczęki; 9 - Podziałka milimetrowa; 10 - Głębokościomierz, do pomiarów głębokości i wymiarów mieszanych

Pomiar suwmiarką polega na ujęciu mierzonego detalu w szczęki suwmiarki (lub wysunięciu wysuwki głębokościomierza na odpowiednią długość) oraz odczytaniu wyniku pomiaru na noniuszu lub wyświetlaczu.

Przy wzorcowaniu suwmiarki (oraz wszystkich pozostałych przyrządów suwmiarkowych, w tym wysokościomierzy i głębokościomierzy suwmiarkowych[1]) wyznaczane są następujące parametry:

  • Odchyłka płaskości powierzchni pomiarowych płaskich
  • Odchyłka prostoliniowości krawędzi pomiarowych
  • Odchyłka równoległości pomiędzy powierzchniami pomiarowymi
  • Odchylenie od łącznej szerokości szczęk płasko-walcowych
  • Błędy wskazań w całym zakresie pomiarowym.[2]

W spoinomierzach suwmiarkowych oprócz wyznaczania odchyłki płaskości powierzchni pomiarowych płaskich, wyznacza się dodatkowo:

  • Błędy wskazań przy pomiarach spoin na płaszczyźnie
  • Błędy wskazań przy pomiarach spoin w narożach
  • Błędy kątów spoinomierza[3]

Polska Norma dotycząca przyrządów suwmiarkowych: PN-M-53130:1980/Az1:1996

Niemiecka norma dotycząca przyrządów suwmiarkowych: DIN 862

Przyrządy suwmiarkowe[edytuj]

Inne przyrządy suwmiarkowe to:

  • przyrządy suwmiarkowe z czujnikiem zegarowym
  • przyrządy suwmiarkowe z cyfrowym urządzeniem odczytowym (tzw. cyfrowa)
  • suwmiarka z wyjściem do transmisji danych
  • suwmiarka uniwersalna z kompletem ramion pomiarowych
  • głębokościomierz suwmiarkowy
  • wysokościomierz suwmiarkowy
  • suwmiarka modułowa (do pomiaru grubości zębów w kole zębatym)
  • spoinomierz suwmiarkowy
     Wzorcowanie spoinomierza suwmiarkowego - wyznaczanie błędów wskazań przy pomiarach spoin w narożach
    Wzorcowanie spoinomierza suwmiarkowego - wyznaczanie błędów wskazań przy pomiarach spoin w narożach[4]

Zobacz też[edytuj]

Animacja pokazująca sposób wykonania pomiaru

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Praca zbiorowa: Mała encyklopedia metrologii. WNT, 1989. str. 394