Symbioza przemysłowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Symbioza przemysłowa – gałąź ekologii przemysłowej(ang.), która zakłada współdziałanie przedsiębiorstw i innych organizacji, zmierzające do lepszego wykorzystania surowców i racjonalizacji gospodarki odpadami ze szczególnym uwzględnieniem wymiany materiałów i energii, sprzyjające ochronie środowiska i przynoszące bezpośrednie wzajemne korzyści ekonomiczne. Idea symbiozy przemysłowej realizowana jest poprzez innowacje ekologiczne, usprawnianie procesów biznesowych, a także długofalowe zmiany kulturowe. Przykładami symbiozy przemysłowej są parki ekoprzemysłowe(ang.)[1].

Bliskość geograficzna od dawna była jednym z istotnych czynników nawiązywania bezpośredniej współpracy polegającej na wykorzystaniu przez zakład przemysłowy produktów, półproduktów, produktów ubocznych czy odpadów generowanych przez ich wytwórcę. W ujęciu pojęcia symbiozy przemysłowej ani bliskość kooperantów, ani fizyczna wymiana zasobów nie są jednak warunkami ani koniecznymi, ani wystarczającymi. Symbioza przemysłowa to podejście do operacji komercyjnych – wykorzystywanie, odzyskiwanie i przekierowywanie zasobów do ponownego wykorzystania – powodujące, że zasoby pozostają dłużej w produktywnym użytkowaniu gospodarczym. To stwarza możliwości biznesowe, zmniejsza zapotrzebowanie na zasoby naturalne i stanowi krok w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym.

W wymiarze filozoficznym ekologia przemysłowa to stosunkowo nowa dziedzina, która opiera się na naturalnym paradygmacie, twierdzącym że ekosystem przemysłowy może zachowywać się w sposób podobny do ekosystemu naturalnego, w którym występuje symbioza gatunków i wszystko zostaje poddane recyklingowi, chociaż prostota i zastosowanie tego paradygmatu bywa poddawane krytyce[2].

Przykłady symbiozy przemysłowej[edytuj | edytuj kod]

  • International Synergies Limited opracowała uproszczony model działający na skalę krajową w Wielkiej Brytanii (NISP – National Industrial Symbiosis Programme) oraz w bardziej ograniczonym zakresie w innych krajach na całym świecie. International Synergies Limited opracowała globalną ekspertyzę w zakresie symbiozy przemysłowej, inicjując programy w Belgii, Brazylii, Kanadzie, Chinach, Danii, Finlandii, na Węgrzech, we Włoszech, w Meksyku, Polsce, Rumunii, Afryce Południowej, Turcji i na Słowacji[3].
Schemat symbiozy przemysłowej w Kalundborg
  • W duńskim mieście Kalundborg od lat 1960. przedsiębiorstwa nawiązywały współpracę w zakresie wymiany materiałów i energii, która spontanicznie przekształciła się z serii mikroinnowacji we wzajemną sieć powiązań, która jest przedstawiana jako przykład pierwszej na skalę światową udanej realizacji symbiozy przemysłowej. Produkty uboczne i odpady jednego wytwórcy są surowcami dla innych przedsiębiorstw. Współpraca obejmuje zarówno przedsiębiorstwa prywatne, jak i publiczne. Zakłady należące do potentatów światowych współpracują z małymi podmiotami gospodarczymi, osiągając wzajemne korzyści takie jak: ograniczenie kosztów i emisji zanieczyszczeń, rozwój przy mniejszym zużyciu zasobów, zwiększona konkurencyjność rynkowa[4].
  • Cechy symbiozy przemysłowej mają polskie miasta portowe, gdzie infrastruktura logistyczna związana z przeładunkami i techniczną obsługą środków transportu powoduje powstawanie współpracy z szeregiem przedsiębiorstw z rozmaitych branż[5].
  • UBIS – Urban Baltic Industrial Symbiosis – projekt symbiozy przemysłowej rozwijany przez partnerów z krajów nadbałtyckich: ze Szwecji, Litwy, Danii, Niemiec i Polski. Szczególny nacisk kładzie na racjonalizację zużycia energii, w tym wykorzystanie energii odpadowej. Koncentruje się na inicjowaniu symbiozy przemysłowej między przedsiębiorstwami, podmiotami komunalnymi i gminami w celu wykorzystania energii i innych zasobów, które w innym przypadku mogłyby zostać zmarnowane. Projekt zakłada identyfikację przypadków symbiozy przemysłowej oraz wdrożenie pilotażowych inwestycji dla odpadowej energii. Transgraniczna wymiana doświadczeń sprzyjać ma międzynarodowemu transferowi wiedzy i owocować praktycznymi zastosowaniami, opracowane zostaną modele biznesowe i rozwiązania finansowe dla symbiozy przemysłowej. Głównymi grupami docelowymi projektu są przedsiębiorstwa przemysłowe, władze lokalne, przedsiębiorstwa energetyczne i przedsiębiorstwa zajmujące się odpadami (niektóre z nich są już reprezentowane w partnerstwie projektowym). Polskę w projekcie reprezentuje Politechnika Gdańska[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Administrator, Symbioza przemysłowa, www.sprawynauki.edu.pl [dostęp 2018-11-22].
  2. Paul D. Jensen, Lauren Basson, Matthew Leach, REINTERPRETING INDUSTRIAL ECOLOGY.
  3. (PDF) A Conceptual Framework for Eco-Industrial Parks, ResearchGate [dostęp 2018-11-22] (ang.).
  4. Dania: 10 rozwiązań dla gospodarki cyrkularnej, www.spcc.pl [dostęp 2018-11-23].
  5. Morski Wortal: Portowo-przemysłowa symbioza, www.maritime.com.pl [dostęp 2018-11-23].
  6. UBIS - Database record -, southbaltic.eu [dostęp 2018-11-23] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]