Synagoga w Cieszowej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Synagoga w Cieszowej
Ilustracja
Synagoga w Ciszowej (po prawej) z kościołem katolickim św. Marcina z 1751 (po lewej)
Państwo

 Polska

Budulec

drewno

Data budowy

ok. 1783

Data likwidacji

1911

Położenie na mapie gminy Koszęcin
Mapa konturowa gminy Koszęcin, u góry znajduje się punkt z opisem „Synagoga w Cieszowej”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Synagoga w Cieszowej”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Synagoga w Cieszowej”
Położenie na mapie powiatu lublinieckiego
Mapa konturowa powiatu lublinieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Synagoga w Cieszowej”
Ziemia50°40′16″N 18°50′10″E/50,671000 18,836000
Figura św. Urbana na miejscu dawnej synagogi w Cieszowej

Synagoga w Cieszowej – jedna z najstarszych synagog na Śląsku, zbudowana przed 1751 prawdopodobnie przez budowniczego istniejącego do dziś kościoła, który powstał właśnie w tym roku. Rozebrana w 1911[1].

Była to budowla wzniesiona na planie prostokąta konstrukcji zrębowej, długa na 19 łokci i szeroka na 11 łokci (ok. 11,5 m x 6,7 m) przykryta dachem czterospadowym pokrytym gontem. Po stronie zachodniej schody zewnętrzne prowadzące na babiniec. Do snycerskich detali, które jeszcze przy rozbiórce synagogi w 1911 były czytelne, należał hebrajski napis na belce umieszczonej nad wejściem do świątyni, który w języku polskim winien brzmieć: "O, jak przejęte głęboką czcią jest to miejsce, tu nie ma niczego innego jak tylko Dom Boży i tu jest brama prowadząca do nieba"[2].

Wnętrze było bogato zdobione i zawierało wiele przedmiotów kultu i ozdobnych, takich jak np.: mosiężne żyrandole z XVIII w. i odlewy mosiężne z inicjałami Fryderyka Wielkiego. Profesor Mark Brann, który badał synagogę i cmentarz żydowski w 1899 opisuje w "Die juedischen Altertuemer von Cieschowa" zarówno historię, jak i walory zabytkowe żydowskiej synagogi. Autor w szczególny sposób podkreśla, że synagoga w Cieszowej zaliczana jest do najstarszych i najpiękniejszych na Górnym Śląsku żydowskich domów modlitwy. Szczególnie bezcenne były siedemnastowieczne zawieszone na wschodniej ścianie świątyni płótna z ręcznie napisanymi modlitwami[2].

W 1907 została ona zakupiona przez sadowskiego księdza Karola Urbana za 1200 talarów. Istniały plany sygnowane nazwiskiem Grunwalda przeniesienia synagogi do Drezna, jednakże w cztery lata po zakupie przez ks. Karola Urbana, została ona rozebrana[2].

Dziś na jej miejscu znajduje się figura św. Urbana, postawiona tam w roku 2005 na pamiątkę 700 lecia Cieszowej.

Kilkaset metrów od tego miejsca znajduje się cmentarz żydowski z nagrobkami z XIX wieku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Synagoga (dawna). polska-org.pl. [dostęp 2022-06-23].
  2. a b c Cmentarz żydowski w Cieszowej Jewish cemetery in Cieszowa, www.kirkuty.xip.pl [dostęp 2017-11-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]