Szerokodziób filipiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szerokodziób filipiński
Sarcophanops steerii[1]
(Sharpe, 1876)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina szerokodzioby
Rodzaj Sarcophanops
Gould, 1877[1]
Gatunek szerokodziób filipiński
Synonimy
  • Eurylæmus Steerii Sharpe, 1876[2]
  • Eurylaimus steerii Sharpe, 1876[1]
Podgatunki
  • S. s. steerii (Sharpe, 1876)
  • S. s. mayri (Salomonsen, 1953)
  • S. s. samarensis Steere, 1890
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg

Szerokodziób filipiński[4] (Sarcophanops steerii) – gatunek małego ptaka z rodziny szerokodziobów (Eurylaimidae). Występuje endemicznie na Filipinach. Narażony na wyginięcie.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Szerokodziób filipiński zamieszkuje w zależności od podgatunku[2]:

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Szerokodziób filipiński jest zaliczany do monotypowego rodzaju Sarcophanops[4]; dawniej klasyfikowano go w rodzaju Eurylaimus[5]. Część autorów podnosi podgatunek samarensis do rangi gatunku[2][6][7]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny nie uznaje podgatunku mayri[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała około 17 cm. Mały, kontrastowo ubarwiony ptak. Czarne gardło i twarz. Oko z zieloną tęczówką otoczone wydatnym błękitnym przydatkiem. Dziób duży, szeroki, bladoniebieski. Wierzch głowy bordowofioletowy, biały kołnierz wokół szyi. Ciemnoszary płaszcz na grzbiecie ciała, jasnokasztanowy kuper i ogon. Czarne skrzydła z wyróżniającymi się biało-żółtymi paskami w poprzek lotek III i II rzędu. Spód ciała liliowy, przechodzący w żółtawobiały w dolnej części brzucha. Samica podobna do samca, ale pierś i brzuch ma lśniąco białe. Osobniki młodociane są bardziej matowe[8].

Podgatunek samarensis jest nieco mniejszy (15 cm), różni się przede wszystkim tym, że kołnierz wokół szyi jest szarawy, płaszcz na grzbiecie purpurowy, a paski w poprzek lotek są biało-liliowe[9].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje szerokodzioby filipińskiego i czerwonego za osobne gatunki, oba zalicza do kategorii VU (Vulnerable – narażony). Liczebność każdego z tych taksonów szacuje się na 2500–9999 dorosłych osobników, a trend liczebności w obu przypadkach jest spadkowy[3][10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Sarcophanops steerii, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c M.D. Bruce: Mindanao Wattled Broadbill (Sarcophanops steerii). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-04-15]. (ang.)
  3. a b Sarcophanops steerii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Eurylaimidae Lesson, 1831 - szerokodzioby - Typical Broadbills (wersja: 2020-12-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-02-19].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): NZ wrens, Sapayoa, broadbills, asities, pittas (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-02-19].
  6. Frank Lambert, Martin Woodcock: Pittas, Broadbills and Asities. Robertsbridge, Sussex: Pica Press, 1996. ISBN 1-873403-24-0. (ang.)
  7. M.D. Bruce: Family Eurylaimidae (Broadbills). W: J. Del Hoyo, A. Elliott & D. Christie: Broadbills to Tapaculos. Cz. 8. Barcelona: Lynx Edicions, 2003, s. 91, seria: Handbook of the Birds of the World. ISBN 84-87334-50-4.
  8. Species factsheet: Sarcophanops steerii (ang.). BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-03-19].
  9. Species factsheet: Sarcophanops samarensis (ang.). BirdLife International, 2021. [dostęp 2021-03-19].
  10. Sarcophanops samarensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2021-02-19] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]